Lê Thị Nhan - Người mẹ của những hy sinh lặng thầm

Tại Lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân Quân khu 4, chúng tôi có dịp gặp gỡ và trò chuyện cùng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Nhan ở xã Hải Lộc, tỉnh Nghệ An. Ở tuổi 84, mái tóc đã bạc trắng theo năm tháng, nhưng mẹ vẫn minh mẫn, giọng kể chậm rãi mà sâu lắng, đưa chúng tôi trở về những năm tháng chiến tranh đầy mất mát.

Cuộc đời mẹ là bản trường ca của hy sinh và lòng son sắt với Tổ quốc. Ít ai biết rằng, phía sau dáng vẻ bình dị ấy là những nỗi đau riêng lặng thầm mà dai dẳng. Người bạn đời đầu tiên của mẹ - ông Nguyễn Văn Chất đã hy sinh khi hạnh phúc vừa chớm nở. Ngày ấy, vợ chồng nên duyên chưa tròn một năm thì ông lên đường vào chiến trường phía Nam. Đến năm 1971, tờ giấy báo tử gửi về đã khép lại mối duyên ngắn ngủi, để lại trong lòng mẹ khoảng trống không gì bù đắp.

Kể từ đó, mẹ lặng lẽ sống trong nỗi nhớ thương, một lòng gìn giữ tình cảm với người đã khuất. Những năm tháng tuổi xuân trôi qua trong âm thầm, mẹ nén chặt mất mát riêng, vừa tham gia phục vụ chiến đấu, vừa chăm lo gia đình, giữ trọn nghĩa tình son sắt. Chỉ đến khi nhận được sự cảm thông, động viên chân thành từ gia đình hai bên và bà con lối xóm, sau một thời gian dài, mẹ mới dần nguôi ngoai nỗi đau, mở lòng để tiếp tục cuộc sống.

Từ mái ấm sau này, mẹ có thêm những người con - những điểm tựa tinh thần giúp mẹ vượt qua mất mát, tiếp tục vững vàng trong cuộc sống. Nhưng dẫu thời gian trôi qua, trong sâu thẳm trái tim, hình bóng người chồng đã hy sinh vẫn luôn được mẹ trân trọng, gìn giữ như một phần ký ức thiêng liêng không thể phai mờ.

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, mẹ là một trong những dân quân thường trực của xã Nghi Yên, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Giữa mưa bom bão đạn, mẹ trực tiếp phục vụ đơn vị pháo binh chiến đấu ở bờ biển xã Nghi Yên thuộc Quân khu 4, góp phần bảo vệ quê hương trước những đợt đánh phá ác liệt của không quân Mỹ.

Mẹ bồi hồi nhớ lại: “Có những ngày mưa lũ, đường trơn trượt, mẹ cùng đồng đội gánh đạn vượt dốc cao. Máy bay địch quần thảo, bom rơi dọc các tuyến đường. Nhiều lúc phải bấm chặt đầu ngón chân mà chạy để tránh bom”. Không chỉ kiên cường trong phục vụ chiến đấu, mẹ còn là một cán bộ phụ nữ tiêu biểu của địa phương, luôn đi đầu trong mọi phong trào, vận động chị em tham gia sản xuất và giữ vững hậu phương. Mẹ còn đảm nhiệm vai trò “hoa tiêu”, dẫn đường cho các đơn vị bộ đội hành quân vào Nam. Chính những đóng góp thầm lặng ấy, ngày 25-1-1968, mẹ vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.