LÊ THỊ QUẾ

LÊ THỊ QUẾ

Lê Thị Quế, tên thường gọi là Mười Quế, bí danh Mười Thanh, sinh ngày 15/8/1925 tại làng Mỹ Quí, tổng Bình Trị Hạ, quận Ô Lắc, nay là xã Hiệp Mỹ, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh, trong một gia đình khá giả. Cha bà, ông Lê Văn Mậu, có nhiều điền sản, được chính quyền thực dân mời tham gia ban hội tề làng Mỹ Quí, với chức danh hương quản nên thường được gọi là Quản Mậu.

Ông Quản Mậu tuy bề ngoài cộng tác với chế độ thực dân nhưng bên trong vẫn ẩn chứa tư tưởng yêu nước, nhiều lần ngấm ngầm giúp đỡ, che giấu cho những người hoạt động cách mạng từ khi Chi bộ xã thành lập (1937).

Bà Lê Thị Quế vẫn được gia đình cho ăn học đến hết lớp Nhất trường quận, cách mạng Tháng Tám thành công, bà tham gia các phong trào cách mạng quần chúng ở địa phương. Sau khi Pháp tái chiếm Trà Vinh, ngày 2/2/1946, bà chính thức thoát ly, hoạt động cách mạng với cương vị Đoàn phó rồi Đoàn trưởng Phụ nữ Cứu quốc xã Hiệp Mỹ. Ngày 15/3/1947, bà được kết nạp vào Đảng.

Sau chiến dịch Mùa xuân 1950, do Bộ Tư lệnh Khu 8 mở và thắng lớn trên địa bàn tỉnh Trà Vinh, thực dân Pháp liền xua những đơn vị Lê dương, Commandos về càn quét liên tục ở các xã ven biển, vốn là căn cứ cách mạng. Trong hoàn cảnh vừa mới sinh con đầu lòng, sức khỏe còn yếu, bà Lê Thị Quế được tổ chức đồng ý chuyển địa bàn về Sài Gòn hoạt động công khai.

Hiệp định Genève được ký kết, với vỏ bọc là con vị hương quản, bà Lê Thị Quế trở về hoạt động hợp pháp tại xã Hiệp Mỹ.

Dưới sự lãnh đạo của Chi bộ xã, bà mở trường dạy học, vừa đáp ứng yêu cầu mở mang trí tuệ, tập hợp thanh thiếu niên trong xã chống lại âm mưu lừa mị của địch, vừa là đầu mối nắm bắt tin tức phục vụ công tác lãnh đạo của Chi bộ.

Thời gian này, với những chiến dịch tố cộng, diệt cộng mà cao điểm là Luật 10/ 59 ra đời, địch lê máy chém khắp miền Nam, công khai đặt cộng sản ra khỏi vòng pháp luật, ở làng quê giàu truyền thống cách mạng Hiệp Mỹ, chúng tăng cường tên Quản Uối cùng một tổng đoàn dân vệ liên tục mở các cuộc truy bức, bắt bớ, bắt giết nhắm vào cách mạng và quần chúng cách mạng.

Sau nhiều lần cân nhắc, nghiên cứu, bàn bạc và xin ý kiến của Huyện ủy cũng như của Ban quân sự tỉnh, đồng chí Dương Chí Hòa (Bảy Biến) cùng Chi bộ xã thống nhất xây dựng phương án diệt tên Quản Uối, giao nhiệm vụ trực tiếp cho cô giáo Lê Thị Quế. Không quản hiểm nguy, bà Mười Quế xác định quyết tâm rất cao, sẵn sàng hy sinh để bảo đảm cho sự thành công của trận đánh.

Cuối năm 1959, người dân Hiệp Mỹ vô cùng kinh ngạc trước sự sánh đôi công khai của tên ác ôn Quản Uối và cô giáo hiền thục Lê Thị Quế.

Tháng 2/1960, đám cưới Quản Uối - Mười Quế được cử hành. Với bản chất của tên tay sai có nhiều kinh nghiệm chiến trường, hắn vẫn hết sức cảnh giác nên bố sung vào đoàn đón dâu một tiểu đội dân vệ vũ trang đầy đủ. Mọi việc vẫn diễn ra bình thường, không có gì đáng ngờ. Đến khi các nghi thức đã xong, cô dâu nắm tay chú rế nhập phòng. Chú rể vừa bước qua cửa buồng thì một tiếng nổ vang lên, Quản Uối té sấp ra đất không kịp có một tiếng la. Tiệc cưới bỗng như ong vỡ tổ, mấy tên còn sống bỏ chạy thục mạng. Cô giáo Lê Thị Quế nhanh chóng dẫn đứa con, hòa vào dòng người hoảng loạn, biến mất.

Sau khi thoát ly ra vùng giải phóng, bà Lê Thị Quê, lúc này có bí danh là Mười Thanh được giao công tác phụ nữ xã Ngũ Lạc. Năm 1962, bà được cử làm Phó ban chấp hành Phụ nữ huyện Duyên Hải, đến năm 1964 là ủy viên Ban chấp hành phụ nữ tỉnh Trà Vinh.

Đầu năm 1967, để chuẩn bị lực lượng chính trị cho đòn quyết định, Tỉnh ủy Trà Vinh điều bà Lê Thị Quế về công tác hợp pháp tại địa bàn thị xã Trà Vinh.

Năm 1971, bà Lê Thị Quế được điều sang làm Phó Ban Quân báo Tỉnh đội. Đây là một thử thách mới nhưng với những kinh nghiệm tích lũy được và sự thông minh, tháo vát, bà đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Tháng 3/1974, bà Lê Thị Quế được rút về giữ trọng trách Cụm phó tình báo Khu Tây Nam bộ, với quân hàm Đại uý.

Trên mặt trận đấu trí với địch, bà đã đóng góp sức mình cho sự toàn thắng của chiến dịch Hồ Chí Minh trên chiến trường Đồng bằng sông Cửu Long.

Năm 1976, bà Lê Thị Quế được cử làm giám đốc Công ty ăn uống và khách sạn tỉnh Cửu Long. Năm 1986, bà được Đảng và nhà nước cho nghỉ hưu.

Năm 1992, bà Lê Thị Quế từ trần, hưởng thọ 67 tuổi. Với những thành tích đó, bà Lê Thị Quế được Đảng và nhà nước tặng thưởng: Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng; Huân chương Kháng chiến hạng Nhất; Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Ba; Huy hiệu Thành đồng Tổ quốc./