Lê Thị Riêng
Anh hùng, liệt sĩ Lê Thị Riêng là biểu tượng cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam
Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Anh hùng LLVT nhân dân, liệt sĩ Lê Thị Riêng là biểu tượng sáng ngời về lòng yêu nước, đức hy sinh và khí phách kiên trung của người phụ nữ Việt Nam. Đồng chí đã cống hiến trọn vẹn tuổi xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và trở thành một trong những người lãnh đạo tiêu biểu của phong trào phụ nữ miền Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Nữ chiến sĩ cộng sản kiên trung
Những ngày này, công viên Lê Thị Riêng, TP Hồ Chí Minh, trở thành nơi hội tụ của lòng tri ân. Hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ và nhân dân cả nước đã đến dâng hoa, dâng hương tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ và thăm, động viên lực lượng đang thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại đây.
Trong không gian trang nghiêm ấy, nhiều người đã dừng chân trước bia tưởng niệm Anh hùng, liệt sĩ Lê Thị Riêng để thắp nén nhang thơm, bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với người nữ chiến sĩ cộng sản đã hiến trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Đồng chí Lê Thị Riêng cùng chồng và các con. Ảnh tư liệu
Đồng chí Lê Thị Riêng sinh năm 1925 tại tỉnh Bạc Liêu (nay là Cà Mau). Mồ côi mẹ từ khi mới 3 tuổi, tuổi thơ của đồng chí gắn với cuộc sống nghèo khó, cơ cực. Chính hoàn cảnh ấy đã hun đúc ý chí, nghị lực và tinh thần vượt khó của người nữ chiến sĩ cách mạng sau này.
Bước ngoặt đến với cuộc đời đồng chí từ lớp học ban đêm do thầy giáo Mười, một cán bộ cách mạng hoạt động bí mật, tổ chức. Không chỉ truyền dạy kiến thức, người thầy còn gieo vào tâm hồn cô gái trẻ lòng yêu nước và khát vọng đấu tranh vì độc lập dân tộc. Năm 16 tuổi, dưới sự dìu dắt của các cán bộ cách mạng, đặc biệt là đồng chí Chín Bưởi, đồng chí được giác ngộ lý tưởng cách mạng và mang bí danh Hai Riêng.
Anh hùng LLVT nhân dân, liệt sĩ Lê Thị Riêng. Ảnh tư liệu
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn hoạt động. Năm 1947, đồng chí được giao làm Đoàn trưởng Hội Phụ nữ Cứu quốc tỉnh Rạch Giá, sau đó giữ cương vị Phó hội trưởng Hội Phụ nữ Cứu quốc miền Đông Nam Bộ. Năm 1948, đồng chí được kết nạp vào Đảng.
Năm 1953, tại Chiến khu Đ, đồng chí kết hôn với đồng chí Lê Văn Ba (còn gọi là Lê Trọng Tam), một cán bộ cùng hoạt động cách mạng. Hai người có 2 người con. Để yên tâm bám trụ chiến trường, hai đồng chí đã gửi các con ra miền Bắc.
Cuốn sổ tay của đồng chí Lê Thị Riêng hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
Những dòng lưu bút trong cuốn sổ tay.
Sau Hiệp định Geneva năm 1954, đồng chí tiếp tục ở lại miền Nam hoạt động, công tác tại Ban Phụ vận Xứ ủy Nam Bộ. Năm 1960, đồng chí được bầu làm Ủy viên Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, đồng thời giữ cương vị Phó hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam.
Cuối năm 1960, sau một chuyến công tác, đồng chí nhận tin chồng hy sinh. Đồng chí đã viết thư tâm sự với người bạn: “Bảy năm trời chung sống, bao nhiêu tình sâu nghĩa nặng của vợ chồng tôi đã kết thúc trên đời. Còn lại hai con đang sống xa mẹ. Chúng là nguồn hạnh phúc, là sức mạnh chiến đấu giúp tôi hăng hái đi lên không bao giờ quỵ bước…”.
Nén đau thương riêng, đồng chí tiếp tục dấn thân, biến mất mát thành động lực để cống hiến cho cách mạng. Đến năm 1965, đồng chí được phân công làm Trưởng ban Phụ vận Khu ủy Sài Gòn - Gia Định; năm 1966 được điều động tham gia Thành ủy Sài Gòn - Gia Định, trực tiếp phụ trách phong trào phụ nữ nội thành.
Chiếc kẹp tóc" của đồng chí Lê Thị Riêng trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.
Hoạt động giữa lòng Sài Gòn - nơi địch kiểm soát gắt gao bằng hệ thống tình báo, mật vụ và cảnh sát, đồng chí Lê Thị Riêng thể hiện bản lĩnh của một cán bộ dày dạn kinh nghiệm. Đồng chí linh hoạt xây dựng cơ sở trong công nhân, trí thức, tiểu thương và nhiều tầng lớp nhân dân yêu nước, góp phần mở rộng phong trào đấu tranh ngay giữa trung tâm đô thị.
Song song với công tác tổ chức, đồng chí còn tham gia viết nhiều bài xã luận, bài tuyên truyền trên Báo Phụ nữ Giải phóng, góp phần cổ vũ phong trào đấu tranh của phụ nữ miền Nam. Từ thực tiễn hoạt động, đồng chí trực tiếp tham gia xây dựng bản Tổng kết công tác phụ vận, góp phần làm rõ nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác vận động phụ nữ trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
