Lê Thị Riêng – Đóa hoa kiên trung giữa miền đất lửa
Trong chiều dài lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của người phụ nữ Việt Nam, có những cái tên đã trở thành bất tử. Tên tuổi của họ không chỉ khắc ghi trên những con đường, trường học hay công viên lớn, mà còn tạc sâu vào lòng dân tộc như một biểu tượng kiên cường, bất khuất. Nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Riêng – người con ưu tú của miền Nam – chính là một đóa hoa ngát hương như thế.
Lê Thị Riêng (bí danh Hai Liên, Hai Riêng) sinh năm 1925 tại làng Vĩnh Mỹ, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu trong một gia đình bần nông nghèo khó. Tuổi thơ của chị sớm gánh chịu nhiều giông bão: mẹ mất sớm từ khi chị mới 2–3 tuổi, cha tham gia kháng chiến chống Pháp rồi mất tích, chị phải sống nương tựa vào người chú ruột và trải qua những tháng ngày gian lao, vất vả. Chính hoàn cảnh nhọc nhằn ấy cùng việc chứng kiến nỗi khổ đau của bà con tá điền dưới ách áp bức đã sớm nung nấu trong lòng người thiếu nữ miền Tây một tinh thần tự lập và ý chí phản kháng kiên cường.
Năm 16 tuổi, được các cán bộ cách mạng giác ngộ, chị bắt đầu dấn thân vào con đường hoạt động. Từ cô thợ dệt trẻ ở xưởng dệt Láng Tròn năm 1945, chị xông xáo bước vào phong trào cách mạng. Bằng sự mưu trí, sự nhiệt huyết và khả năng vận động quần chúng khéo léo, chị nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn đấu tranh. Chị đảm nhận nhiều vị trí quan trọng như Đoàn trưởng Hội Phụ nữ Cứu quốc tỉnh Rạch Giá, rồi Phó Hội trưởng Hội Phụ nữ Cứu quốc miền Đông Nam Bộ. Sau năm 1960, chị là Phó Hội trưởng Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam, Ủy viên Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Chị cùng đồng đội sáng lập tờ báo Phụ nữ giải phóng, cất lên tiếng nói sắc sảo cổ vũ tinh thần đấu tranh của các tầng lớp chị em phụ nữ nơi đô thị lẫn nông thôn.
Đằng sau bản lĩnh kiên cường của một người lãnh đạo cách mạng, chị Lê Thị Riêng vẫn là một người phụ nữ sâu sắc, một người vợ, người mẹ đong đầy yêu thương. Năm 1953, chị kết hôn với đồng chí Lê Văn Ba (Lê Trọng Tam), một cán bộ cách mạng kiên trung. Hạnh phúc ngắn chẳng tày gang, để tập trung bám trụ chiến trường miền Nam, vợ chồng chị nghẹn ngào gửi hai con nhỏ ra miền Bắc học tập. Nỗi đau càng thêm xé lòng khi đến cuối năm 1960, chị nhận tin chồng hy sinh trong trận đánh ở Biên Hòa. Trong cuốn nhật ký còn lưu lại, chị từng nghẹn ngào viết: “Còn lại hai con sống xa mẹ, chúng là nguồn hạnh phúc, là sức mạnh giúp tôi hăng hái đi lên, không bao giờ lùi bước. Tôi sẽ chiến đấu cho hạnh phúc không tan, cho con sớm gần mẹ, cho mọi người không còn tang tóc, chia ly…”. Biến đau thương thành hành động, chị nén giọt nước mắt cá nhân để lao vào công tác, trực tiếp bám trụ nội thành Sài Gòn – Gia Định lãnh đạo phong trào phụ nữ giữa lòng địch.
Ngày 9 tháng 5 năm 1967, trong một chuyến công tác tại khu vực chợ Đa Kao, chị bị kẻ chỉ điểm nhận mặt và bị mật vụ bắt giữ. Đã qua tay nhiều phòng tra tấn dã man từ Tổng nha Cảnh sát đến cơ quan tình báo CIA, kẻ thù đã dùng đủ mọi cực hình gian dối và tàn bạo: châm điện, nhấn nước, đốt cháy các ngón tay... hòng làm khuất phục người nữ cán bộ. Nhưng trước ngọn lửa tra tấn dữ dội ấy, chị Lê Thị Riêng vẫn giữ trọn khí tiết kiên trung của người cộng sản, không hề khai báo dù chỉ một lời.
Đêm mùng 2 Tết Mậu Thân (31/1/1968), kẻ thù hèn nhát đưa chị cùng một số chiến sĩ cách mạng ra bốt Bà Hòa (Chợ Lớn) để lén lút thủ tiêu. Trong khoảnh khắc tàn khốc giữa làn đạn xối xả của kẻ thù, chị đã dũng cảm lấy thân mình đè lên che chở cho nữ chiến sĩ biệt động trẻ Phùng Ngọc Anh. Sự hy sinh quên mình ấy đã cứu sống một đồng đội, để lại tấm gương cao đẹp về tình đồng chí, đồng đội keo sơn giữa ranh giới sinh tử.
Cuộc đời của nữ Anh hùng Liệt sĩ Lê Thị Riêng tuy dừng lại ở tuổi 43, nhưng ngọn lửa chiến đấu và tấm lòng yêu nước của chị vẫn sáng soi muôn đời. Chị là minh chứng sống động cho tấm gương người phụ nữ Việt Nam “Anh hùng - Bất khuất - Trung hậu - Đảm đang”. Tên tuổi của chị hôm nay không chỉ sống mãi trong trang sử vàng dân tộc mà còn ngân vang qua hình ảnh những công viên xanh mát, những ngôi trường ngập tràn tiếng cười trẻ thơ, nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị vô giá của hòa bình và độc lập.
