Lê Thị Riêng – Người nữ anh hùng kiên trung giữa thời hoa lửa

Lê Thị Riêng – Người nữ anh hùng kiên trung giữa thời hoa lửa

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt của dân tộc, đã có biết bao người con Việt Nam sẵn sàng gác lại tuổi trẻ, hạnh phúc riêng tư để cống hiến cho Tổ quốc. Trong số đó, nữ anh hùng, liệt sĩ Lê Thị Riêng là một tấm gương đặc biệt về lòng yêu nước, sự kiên trung và ý chí bất khuất. Cuộc đời chị tuy ngắn ngủi nhưng đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử đấu tranh của dân tộc, đặc biệt là phong trào phụ nữ miền Nam.

Lê Thị Riêng (1925-1968), bà sinh ra tại làng Vĩnh Mỹ, huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu (nay là xã Hoà Bình, tỉnh Cà Mau) , trong một gia đình nghèo. Tuổi thơ của chị trải qua nhiều khó khăn, sớm chứng kiến cảnh người dân bị áp bức, cuộc sống cơ cực. Chính những năm tháng ấy đã hun đúc trong chị lòng thương dân và ý chí đấu tranh. Từ năm 1945, chị tham gia cách mạng và ngày càng trưởng thành qua các phong trào đấu tranh. Năm 1948, chị được kết nạp vào Đảng. Sau Hiệp định Genève năm 1954, chị tiếp tục hoạt động cách mạng ở miền Nam. Đến năm 1960, chị giữ cương vị Phó Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam và là Ủy viên Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam.

Bức ảnh vợ chồng chị Lê Thị Riêng cùng hai con trai chụp trong thời hoạt động nội thành (Ảnh tư liệu gia đình)

Những năm tháng hoạt động của chị là một câu chuyện đầy gian khổ và hiểm nguy. Trong cuộc chiến đấu giữa lòng Sài Gòn – Gia Định, chị vừa xây dựng cơ sở cách mạng, vừa vận động phụ nữ và nhân dân tham gia phong trào đấu tranh. Năm 1965, chị được giao làm Trưởng Ban Phụ vận Sài Gòn – Gia Định, một nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm trong hoàn cảnh chiến tranh ngày càng khốc liệt. Không chỉ hoạt động cách mạng, chị còn viết cho Báo Phụ nữ Giải phóng, dùng ngòi bút để động viên tinh thần đấu tranh của phụ nữ và nhân dân.

Ngày 9 tháng 5 năm 1967, trên đường đi công tác ở khu vực chợ Đa Kao (Phường Sài Gòn) bà đã bị tên phản bội Ca Vĩnh Phối nhận mặt chỉ điểm cho mật vụ bắt. Địch dùng đủ mọi cực hình tra tấn dã man nhất nhưng không khai thác được gì.[2] Chúng đưa bà từ Biệt đội 23 sang phòng thẩm vấn đặc biệt của cơ quan tình báo CIA, rồi sang phòng hoạt vụ Tổng nha Cảnh sát, dùng mọi thủ đoạn tra tấn, đánh đập, châm điện, nhấn nước, đốt trơ xương ngón tay, dụng các chiêu bài gian trá để dụ dỗ, mua chuộc... Nhưng trước những đau đớn về thể xác, người nữ chiến sĩ vẫn giữ vững khí tiết, không khuất phục, không tiết lộ bí mật của cách mạng. Sự kiên cường ấy cho thấy sức mạnh phi thường của một con người đặt Tổ quốc và đồng đội lên trên sự sống của bản thân.

Ngày 31 tháng 1 năm 1968, tức ngày mùng 2 Tết Mậu Thân, bà bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa thủ tiêu[3] tại bốt Bà Hòa ở Chợ Lớn (nay là đường Hồng Bàng, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh) cùng với một số tù nhân khác, trong đó có ông Trần Văn Kiểu và Phùng Ngọc Anh - một nữ chiến sĩ biệt động nổi tiếng với biệt danh "Tiểu Long nữ". Trong nhóm người đó chỉ có một mình Phùng Ngọc Anh may mắn sống sót vì Lê Thị Riêng đã lấy thân mình che đạn cho Ngọc Anh. Chiếc kẹp tóc mà Lê Thị Riêng mang bên người lúc đó đã được bà Ngọc Anh giữ lại để kỷ niệm cho hành động này. Trong những giây phút cuối cùng, chị vẫn giữ tinh thần hiên ngang, động viên đồng đội và thể hiện ý chí của một người cộng sản. Sự hy sinh của chị đã trở thành biểu tượng đẹp về lòng trung thành với Tổ quốc và tinh thần bất khuất của người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến. Ngày 10 tháng 4 năm 2001, Chủ tịch nước Trần Đức Lương đã ký truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho đồng chí Lê Thị Riêng. Tại Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Cà Mau đã xây dựng tượng đài, bia lịch sử, đặt công viên, trường học, tên đường mang tên nữ Anh hùng Lê Thị Riêng. Tên bà được đặt cho các trường Tiểu học Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng), trường trung cấp Lê Thị Riêng (phường Phước Long), trường trung học phổ thông Lê Thị Riêng (xã Hòa Bình, Cà Mau). Ngoài ra ở các công viên, con đường ở Thành phố Hồ Chí Minh và ở tỉnh Cà Mau; hiện tại công viên Lê Thị Riêng ở phường Bạc Liêu có tượng bà.

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa, thế hệ trẻ được sống trong hòa bình, được học tập và có cơ hội theo đuổi những ước mơ của mình. Vì vậy, câu chuyện về Lê Thị Riêng càng trở nên có ý nghĩa. Chị nhắc nhở thế hệ trẻ rằng cuộc sống bình yên hôm nay được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả sự hy sinh của biết bao thế hệ đi trước. Từ tấm gương của chị, mỗi người trẻ cần biết trân trọng hòa bình, yêu quê hương, có trách nhiệm với cộng đồng, chăm chỉ học tập và sống có lý tưởng. Không nhất thiết phải làm những điều lớn lao, tuổi trẻ có thể thể hiện lòng yêu nước bằng những việc thiết thực: học tập tốt, sống trung thực, đoàn kết, giúp đỡ mọi người và có trách nhiệm với đất nước.

Dòng người đến công viên Lê Thị Riêng tưởng niệm (Sưu tầm)

Lê Thị Riêng đã ra đi khi tuổi đời còn chưa dài, nhưng lý tưởng và tinh thần của chị vẫn còn sống mãi. Giữa những năm tháng “hoa lửa” của dân tộc, chị đã chọn con đường đầy gian nan và hy sinh để bảo vệ những điều lớn lao hơn cuộc đời mình. Câu chuyện về chị không chỉ là câu chuyện của quá khứ mà còn là lời nhắn gửi đến thế hệ trẻ hôm nay: hãy biết trân trọng hòa bình, sống có trách nhiệm và không ngừng cố gắng để xứng đáng với sự hy sinh của những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.