LÊ THỊ RIÊNG – NGƯỜI NỮ CHIẾN SĨ KIÊN TRUNG, BẤT KHUẤT

1. Tiểu sử

Lê Thị Riêng sinh năm 1925 tại vùng Giá Rai, Bạc Liêu. Sinh ra trong thời kỳ đất nước còn chịu ách đô hộ, bà sớm chứng kiến cuộc sống khó khăn, bất công của người dân và giác ngộ cách mạng khi tuổi đời còn rất trẻ.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, bà tiếp tục tham gia hoạt động cách mạng và được giao nhiều nhiệm vụ. Với tinh thần kiên định, Lê Thị Riêng từng bước trở thành một cán bộ nữ có vai trò quan trọng trong phong trào phụ nữ và cách mạng ở Nam Bộ. Bà cũng là một cây bút xã luận của Báo Phụ nữ Giải phóng, góp phần tuyên truyền, vận động phụ nữ tham gia đấu tranh.

Đằng sau hình ảnh một người cán bộ cách mạng kiên cường, Lê Thị Riêng còn là một người vợ, người mẹ giàu tình cảm. Năm 1960, chồng bà hy sinh. Hai người con phải sống xa mẹ. Nỗi đau ấy trở thành một phần ký ức sâu sắc trong những trang nhật ký và thư từ bà để lại. Bà từng viết rằng chính các con là nguồn hạnh phúc và sức mạnh giúp bà tiếp tục chiến đấu.

2. Những năm tháng hoạt động cách mạng

Lê Thị Riêng trưởng thành trong phong trào cách mạng ở Nam Bộ và ngày càng được giao những nhiệm vụ quan trọng. Bà không chỉ tham gia công tác phụ nữ mà còn hoạt động trong hệ thống tổ chức cách mạng tại Sài Gòn – Gia Định.

Đến năm 1965, khi đang là Khu ủy viên Sài Gòn – Gia Định, bà được giao giữ nhiệm vụ Trưởng Ban Phụ vận Sài Gòn – Gia Định (T4), phụ trách hoạt động ở cả khu vực đô thị và nông thôn. Đây là công việc đòi hỏi sự mưu trí, bản lĩnh và khả năng tổ chức trong điều kiện chiến tranh vô cùng khắc nghiệt.

Trong quá trình hoạt động, bà luôn phải đối mặt với sự truy lùng của đối phương. Tuy nhiên, với kinh nghiệm và bản lĩnh của một cán bộ cách mạng, Lê Thị Riêng vẫn kiên trì bám trụ, tổ chức phong trào và giữ liên lạc với đồng chí, đồng đội.

Những năm tháng ấy cho thấy hình ảnh một người phụ nữ không chỉ đảm đang trong gia đình mà còn mạnh mẽ trên mặt trận đấu tranh. Chính sự kết hợp giữa tình cảm gia đình và lý tưởng cách mạng đã tạo nên một con người Lê Thị Riêng rất đặc biệt.

3. Bị bắt và những ngày tháng trong lao tù

Ngày 09/05/1967, trên đường đi công tác, Lê Thị Riêng bị nhận diện và bắt giữ. Bà bị đưa về giam tại khám Chí Hòa.

Trong thời gian bị giam, đối phương tìm nhiều cách để khai thác thông tin về tổ chức và hoạt động cách mạng. Theo tư liệu của Hội Liên hiệp Phụ nữ TP.HCM, bà đã phải chịu nhiều hình thức tra tấn và dụ dỗ, mua chuộc nhưng vẫn không khuất phục.

Những ngày trong tù là thử thách khắc nghiệt đối với một người phụ nữ vốn đã phải chịu nhiều mất mát riêng. Chồng hy sinh, con cái sống xa mẹ, bản thân bị bắt và tra tấn – tất cả đều có thể khiến một con người gục ngã.

Nhưng Lê Thị Riêng vẫn giữ vững tinh thần.

Điều đáng nhớ là những tư liệu còn lại về bà cho thấy phía sau người nữ chiến sĩ mạnh mẽ ấy vẫn là một người mẹ luôn đau đáu về con. Những dòng nhật ký, thơ và thư bà viết thể hiện mong ước rất giản dị: đất nước được hòa bình, Bắc – Nam thống nhất và những người thân yêu không còn phải chịu cảnh chia lìa.

4. Những giờ phút cuối cùng

Đầu năm 1968, trong thời gian diễn ra cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân, Lê Thị Riêng vẫn bị giam giữ.

Chiều mùng 2 Tết Mậu Thân, tức ngày 01/02/1968, bà cùng ông Trần Văn Kiểu và nữ biệt động Phùng Ngọc Anh bị đưa khỏi trại giam. Họ bị đưa đến khu vực đường Hồng Bàng để thủ tiêu. Phùng Ngọc Anh may mắn sống sót.

Theo tư liệu của Hội Liên hiệp Phụ nữ TP.HCM, trong những giây phút cuối cùng, Lê Thị Riêng vẫn động viên đồng đội giữ vững tinh thần. Bà cùng mọi người cất tiếng hát và không khuất phục trước kẻ thù.

Câu chuyện ấy cho thấy sự kiên cường của một người phụ nữ đã đi đến tận cùng của thử thách. Bà hy sinh khi đất nước vẫn còn chiến tranh và chưa kịp nhìn thấy ngày hòa bình, thống nhất.

Năm 2001, Lê Thị Riêng được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những đóng góp và sự hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

5. Người mẹ giữa “thời hoa lửa”

Điều khiến câu chuyện về Lê Thị Riêng trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở những hoạt động cách mạng hay sự hy sinh của bà.

Đó còn là câu chuyện về một người mẹ phải xa con trong những năm tháng chiến tranh.

Bà từng viết những dòng thơ thể hiện ước mong được nhìn thấy đất nước hòa bình, Bắc – Nam thống nhất và được sống bên các con. Những mong ước ấy rất đời thường, nhưng trong hoàn cảnh chiến tranh lại trở thành một điều xa xỉ.

Lê Thị Riêng vì thế vừa là một nữ chiến sĩ cách mạng, vừa là hình ảnh của một người phụ nữ phải đặt tình riêng sau trách nhiệm với đất nước.

Cuộc đời bà cho thấy chiến tranh không chỉ lấy đi tuổi trẻ của những người trực tiếp cầm súng. Nó còn lấy đi những khoảnh khắc bình dị của những người mẹ, người vợ và những gia đình có người tham gia cách mạng.

6. Câu chuyện còn lại cho thế hệ trẻ

Ngày nay, tại Thành phố Hồ Chí Minh có Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng, mang tên người nữ chiến sĩ cách mạng đã hy sinh trong những ngày đầu Xuân Mậu Thân 1968. Công viên cũng có bia tưởng niệm Lê Thị Riêng và Trần Văn Kiểu, cùng nhiều công trình lưu giữ ký ức về những người đã hy sinh trên mặt trận Sài Gòn – Gia Định.

Đối với đoàn viên, thanh niên hôm nay, tìm hiểu về Lê Thị Riêng không chỉ là tìm hiểu một nhân vật lịch sử. Đó còn là dịp để nhìn lại một thế hệ đã sống trong hoàn cảnh vô cùng khắc nghiệt nhưng vẫn giữ niềm tin, lý tưởng và trách nhiệm với đất nước.

Thế hệ trẻ hôm nay không còn phải sống trong chiến tranh, nhưng vẫn có trách nhiệm gìn giữ những giá trị mà cha ông để lại. Đó có thể bắt đầu từ việc tìm hiểu lịch sử, trân trọng hòa bình, sống có trách nhiệm với cộng đồng và tích cực đóng góp cho quê hương.

“Thời hoa lửa” đã lùi xa, nhưng những câu chuyện về những người đã hy sinh tuổi trẻ cho đất nước vẫn còn nguyên giá trị. Câu chuyện về Lê Thị Riêng là một trong những câu chuyện như thế – một câu chuyện về lòng yêu nước, tình mẫu tử và sự kiên định của một người phụ nữ Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh, Lê Thị Riêng – Người nữ anh hùng cộng sản kiên trung, bất khuất.