Lê Thị Riêng – Người phụ nữ gan dạ trên đất Củ Chi

Người kể: Nguyễn Văn Tùng – người cùng xã, từng theo chị Riêng đi làm nhiệm vụ, chứng kiến từng sự việc, từng lời nói.

Tôi là Nguyễn Văn Tùng. Tôi biết chị Riêng từ khi chúng tôi còn nhỏ, cùng đi cấy, cùng chăn trâu trên đồng. Chị không cao to, nói nhẹ nhàng, nhưng khi có việc, chị dám đi trước, không bao giờ lùi bước. Không ai nghĩ chị sẽ làm điều khiến cả vùng kính phục.

Khi địch chiếm Củ Chi, xây dựng đồn bốt, cướp bóc, giết chóc, dân chúng sống trong sợ hãi. Chị Riêng lúc đó mới 19 tuổi, nói với mẹ:

"Mẹ ơi, chúng ta không thể sống mãi trong sợ hãi. Con phải đi, để đuổi giặc ra khỏi quê hương."

Chị tham gia đội công an xã, làm liên lạc, chuyển vũ khí, đưa cán bộ qua đường địch kiểm soát chặt chẽ. Chị giả làm người đi bán hàng, đi cấy, cất giấu giấy tờ, lựu đạn trong gánh hàng, trong ruộng lúa. Nhiều đêm, chị đi một mình qua rừng, qua đồng, không sợ tối, không sợ nguy hiểm.

Năm 1950, không may chị bị địch bắt. Chúng biết chị là người quan trọng, muốn ép chị khai ra tên những người cùng hoạt động, nơi đóng quân của đội. Chúng tra tấn chị dã man: đánh đập, dùng điện, treo lên cao, nhưng chị không hé nửa lời. Quan địch nói:

– Nói ra thì tha cho ngươi, cho tiền bạc, cho về nhà! Không nói thì sẽ bị xử bắn!

Chị trả lời thẳng:

"Tôi không biết gì cả. Những người tôi biết đều là người tốt, họ giúp dân, bảo vệ dân. Tôi không bao giờ phản bội họ. Các ngươi có thể giết tôi, nhưng không thể làm tôi thay đổi."

Chúng tiếp tục tra tấn nhiều tháng, nhưng chị vẫn kiên trì, không nói một lời nào làm hại đồng bào, đồng đội. Bạn cùng giam khuyên chị:

– Nói gì đó cho qua, để giữ mạng sống đi!

Chị lắc đầu, nói:

"Nếu nói ra, bao người khác sẽ chết. Tôi sống mà thấy họ chết, thì sống cũng không yên. Thà tôi một người ra đi, hơn là bao người khác khổ."

Ngày 20 tháng 5 năm 1951, Lê Thị Riêng bị đưa ra pháp trường, khi chưa đầy 20 tuổi. Trước khi ra đi, chị mặc quần áo gọn gàng, đầu ngẩng cao, bước vững chắc. Chị hô to:

"Độc lập cho Tổ quốc! Muôn năm Việt Nam!"

Kể đến đây, ông Tùng ngừng lại, nhìn về phía đường phố mang tên chị, rồi nói:

"Ngày nay, khi các con đi qua đường Lê Thị Riêng, đến đền thờ chị ở Củ Chi, hãy nhớ: chị chỉ là cô gái bình thường, cùng tuổi các con bây giờ. Chị có ước mơ yêu đương, có mong muốn hạnh phúc bình dị. Nhưng khi Tổ quốc cần, chị đã sẵn sàng hy sinh tất cả. Chị chứng minh: không cần có chức vị cao, không cần có gươm vàng – chỉ cần có lòng dũng cảm và tấm lòng trung chính, thì cũng trở thành anh hùng để đời sau ghi nhớ."