Lê Thị Riêng: Người phụ nữ giữa những năm tháng lửa đạn

Có những kỷ vật không chỉ kể lại một cuộc đời, mà còn giữ lại hơi ấm của một con người đã mãi mãi nằm lại trong lịch sử.

Tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, một số kỷ vật của Lê Thị Riêng vẫn được lưu giữ. Những đồ vật nhỏ bé ấy từng gắn bó với một người phụ nữ đã dành phần lớn cuộc đời mình cho sự nghiệp cách mạng.

Lê Thị Riêng sinh năm 1925 tại Châu Thành, tỉnh Rạch Giá, nay thuộc tỉnh Kiên Giang. Bà tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn trẻ và từng đảm nhiệm nhiều vị trí trong phong trào phụ nữ, công tác dân vận và hoạt động cách mạng ở Nam Bộ.

Trong những năm kháng chiến chống Pháp, rồi sau đó là thời kỳ đấu tranh chống chính quyền Sài Gòn, bà tiếp tục hoạt động cách mạng trong điều kiện vô cùng nguy hiểm.

Là một cán bộ nữ, Lê Thị Riêng không chỉ đối mặt với sự theo dõi, truy bắt của đối phương mà còn phải sống trong những năm tháng mà bất cứ nhiệm vụ nào cũng có thể trở thành lần cuối cùng được trở về.

Nhưng điều khiến câu chuyện về bà trở nên đặc biệt là phía sau người cán bộ cách mạng ấy vẫn là một người phụ nữ với những tình cảm rất đời thường.

Bà có gia đình.

Có người thân để yêu thương.

Có những điều riêng tư mà bất cứ người phụ nữ nào cũng mong muốn được gìn giữ.

Nhưng bà đã lựa chọn dành cuộc đời mình cho cách mạng.

Ngày 9 tháng 2 năm 1968, Lê Thị Riêng bị sát hại tại Sài Gòn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân. Bà hy sinh khi mới 43 tuổi.

Sau này, những kỷ vật gắn với cuộc đời hoạt động của bà được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, trở thành những chứng tích giúp thế hệ sau hình dung rõ hơn về cuộc đời của một nữ chiến sĩ cách mạng.

Những kỷ vật ấy không thể kể hết một cuộc đời.

Nhưng chúng giúp người hôm nay hiểu rằng đằng sau một cái tên trong sách sử là một con người bằng xương bằng thịt, từng có gia đình, có tình yêu thương, có những ước mơ riêng và cũng từng đối diện với nỗi sợ hãi như bất kỳ ai.

Lê Thị Riêng đã lựa chọn bước vào con đường cách mạng và không trở về.

Nhưng những gì bà để lại vẫn còn được nhắc nhớ qua lịch sử, qua những hiện vật được gìn giữ và qua những thế hệ phụ nữ Việt Nam tiếp tục sống, cống hiến cho đất nước.

Khi đứng trước một hiện vật lịch sử, đôi khi điều khiến chúng ta xúc động không phải bởi nó quý giá đến đâu, mà bởi nó từng thuộc về một con người. Những kỷ vật của Lê Thị Riêng giúp chúng ta nhìn thấy phía sau một nữ chiến sĩ cách mạng là một người phụ nữ có gia đình, có tình cảm và có những mong ước rất đỗi bình thường. Bà đã lựa chọn đặt lý tưởng và vận mệnh của đất nước lên trên cuộc sống riêng, rồi hy sinh khi tuổi đời còn chưa dài. Vì thế, nhớ về Lê Thị Riêng không chỉ là nhớ về một người phụ nữ trong lịch sử, mà còn là biết trân trọng những con người đã âm thầm từ bỏ hạnh phúc riêng để theo đuổi điều họ tin là đúng đắn. Những kỷ vật còn lại hôm nay chính là một cách để thời gian giữ hộ ký ức về họ – để những người đã nằm xuống không trở thành những cái tên xa lạ trong sách sử, mà vẫn hiện diện như những con người thật, với một cuộc đời thật và những hy sinh thật.