LÊ THỊ RIÊNG – NỤ CƯỜI TRUNG KIÊN TRƯỚC HỌNG SÚNG NỘI ĐÔ SÀI GÒN
LÊ THỊ RIÊNG – NỤ CƯỜI TRUNG KIÊN TRƯỚC HỌNG SÚNG NỘI ĐÔ SÀI GÒN
Lê Thị Riêng sinh năm 1925 tại xã Vĩnh Mỹ, huyện Giá Rai (nay thuộc tỉnh Bạc Liêu) – một vùng quê sông nước trù phú miền Tây Nam Bộ mang đậm truyền thống đấu tranh bất khuất của người nông dân Nam Kỳ. Xuất thân trong một gia đình lao động nghèo, từ thời thơ ấu chứng kiến cảnh áp bức, sưu cao thuế nặng của chế độ thực dân Pháp và sự hà hiếp của tầng lớp địa chủ phong kiến, chị đã sớm nhen nhóm ngọn lửa phản kháng. Trong cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945, chị hòa mình vào phong trào Thanh niên Tiền phong, tích cực tham gia giành chính quyền tại quê nhà Bạc Liêu, mở đầu cho chặng đường cống hiến trọn vẹn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, Lê Thị Riêng được phân công phụ trách công tác phụ nữ cứu quốc tại các tỉnh miền Tây. Sau Hiệp định Genève 1954, tình hình miền Nam rơi vào giai đoạn cam go tột cùng khi chính quyền Ngô Đình Diệm ban hành Luật 10/59, lê máy chém đi khắp miền Nam để tàn sát những người kháng chiến cũ. Chị nhận lệnh ở lại miền Nam, bí mật chuyển vào Sài Gòn hoạt động công khai và bán công khai giữa sào huyệt của kẻ thù. Dưới các vỏ bọc buôn bán, tiểu thương, làm thuê tại các khu lao động nghèo Bàn Cờ, Vườn Chuối, Lê Thị Riêng âm thầm xây dựng các cơ sở liên lạc, tập hợp lực lượng trí thức, nữ sinh, thợ may, phu xe tham gia phong trào bảo vệ hòa bình và đòi thi hành hiệp định hòa bình.
Năm 1961, sau phong trào Đồng Khởi thắng lợi, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời. Lê Thị Riêng được bầu làm Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam, đồng thời là Thành ủy viên Thành ủy Sài Gòn - Gia Định, Trưởng Ban Phụ vận Khu Sài Gòn - Gia Định. Chị là linh hồn của phong trào phụ nữ nội thành, trực tiếp chỉ đạo hàng trăm cuộc biểu tình, bãi thị, bãi khóa, đòi dân sinh dân chủ, phản đối đế quốc Mỹ can thiệp và vạch trần tội ác của chính quyền tay sai. Sự mưu trí, khôn khéo và uy tín sâu rộng của chị đã khiến các cơ quan an ninh mật vụ Sài Gòn điên cuồng săn lùng nhưng không tài nào lần ra tung tích.
Đầu năm 1967, trong một chuyến đi nắm tình hình thực địa tại cơ sở bí mật ven đô, do có kẻ bội phản điểm chỉ, Lê Thị Riêng không may bị Cảnh sát Đặc biệt Sài Gòn bắt giữ. Biết chị là cán bộ lãnh đạo cốt cán của Thành ủy, địch mừng rỡ coi đây là cơ hội vàng để phá vỡ mạng lưới chỉ huy nội đô. Chúng đưa chị qua hàng loạt nhà lao khét tiếng: từ Tổng nha Cảnh sát Đô thành, Trại giam Bạch Đằng đến các xà lim biệt giam của Tổng nha An ninh Quân đội. Suốt nhiều tháng ròng rã, địch đã dùng những đòn tra tấn tàn khốc bậc nhất: gõ búa đinh vào mắt cá, kẹp điện vào tai và đầu ngón tay, dùng roi thép quất nát da thịt, rồi chuyển sang dùng thuốc độc làm tê liệt thần kinh và những lời dụ dỗ mua chuộc về vật chất, địa vị.
Đáp lại mọi cực hình man rợ và mưu ma chước quỷ của kẻ thù, người nữ chiến sĩ cách mạng kiên trung Lê Thị Riêng chỉ giữ một nụ cười khinh bỉ và câu trả lời bất di bất dịch: “Tôi là người Việt Nam yêu nước, bổn phận của tôi là đánh đuổi ngoại xâm. Tôi chỉ có một tổ chức duy nhất là Tổ quốc Việt Nam, ngoài ra không có gì để các người tra khảo!”. Không khuất phục nổi người phụ nữ thép, chính quyền tay sai tức tối lập tòa án binh kết án tử hình chị vắng mặt.
Đêm mùng 1 rạng sáng mùng 2 Tết Mậu Thân (ngày 31 tháng 1 năm 1968), khi tiếng súng của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy vang rền khắp các ngả đường Sài Gòn, lo sợ trước khí thế quật khởi của quân và dân ta, địch hoảng loạn chở chị Lê Thị Riêng cùng một số tử tù cách mạng ra bãi đất trống bốt Đỏ gần đường Hồng Bàng (Chợ Lớn) để thủ tiêu nhằm triệt hạ những hạt nhân lãnh đạo phong trào. Trước mũi súng của toán hành quyết giữa đêm đen, chị dõng dạc hô to lời thề quyết thắng của phụ nữ miền Nam và niềm tin son sắt vào ngày toàn thắng. Sự hy sinh kiên cường của Lê Thị Riêng ở tuổi 43 đã trở thành biểu tượng rực rỡ của phong trào cách mạng phụ nữ Nam Bộ. Ngày 14 tháng 12 năm 1999, chị được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tên của chị đã được khắc ghi trang trọng cho những con phố, ngôi trường và công viên rợp bóng mát giữa lòng Thành phố Hồ Chí Minh hôm nay.
