LÊ THỊ THANH – NGƯỜI NỮ DU KÍCH GIỮ LÀNG ĐIỆN HÒA

Có những cuộc chiến đấu bắt đầu bằng tiếng súng.

Nhưng cũng có những cuộc chiến đấu bắt đầu bằng một lá cờ được bí mật treo lên giữa ban ngày, một căn nhà che giấu cán bộ, hay những người phụ nữ nằm ngay trước bánh xích xe bọc thép để bảo vệ ruộng đồng.

Cuộc đời Lê Thị Thanh là câu chuyện như thế.

Một người phụ nữ vừa cầm súng, vừa đấu tranh chính trị, vừa làm ruộng nuôi con.

Và có lúc, bà phải biến chính nỗi đau mất người thân thành sức mạnh để tiếp tục đứng lên.

Người phụ nữ trong vùng địch kiểm soát

Lê Thị Thanh, còn có tên Nguyễn Thị Lan, sinh năm 1932 tại xã Điện Hòa, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng.

Ngay trong kháng chiến chống Pháp, bà đã tham gia du kích, bao vây, bắn tỉa các vị trí đối phương và phối hợp với bộ đội trong những trận đánh đồn.

Sau năm 1955, hoàn cảnh trở nên đặc biệt khó khăn.

Gia đình nhà chồng của bà có nhiều người bị bắt vì hoạt động cách mạng.

Bản thân Lê Thị Thanh cũng sống giữa sự theo dõi và kiểm soát gắt gao.

Nhưng bà vẫn tiếp tục hoạt động.

Từ đấu tranh hợp pháp chống các cuộc tố cộng, dồn dân đến chống lập ấp chiến lược, bà từng bước trở thành một trong những cán bộ cơ sở quan trọng tại Điện Hòa.

Căn nhà bí mật

Đầu năm 1962, gia đình Lê Thị Thanh trở thành một trong những cơ sở bí mật đầu tiên của xã.

Chồng bà thoát ly rồi đưa cán bộ trở về địa phương hoạt động.

Từ đó, chính căn nhà của gia đình trở thành nơi che chở cán bộ.

Bên ngoài, đối phương thường xuyên lùng sục.

Bên trong, bà vẫn tổ chức nuôi dưỡng, bảo vệ người hoạt động cách mạng.

Lê Thị Thanh còn làm liên lạc, dẫn đường và theo dõi tình hình.

Không dừng lại ở đó, bà vận động cả cha và anh ruột tham gia làm cơ sở bí mật.

Có lần, bà dẫn đội công tác về đốt cơ quan hội đồng xã và khu nhà tập trung.

Một lần khác, lợi dụng sơ hở của lực lượng kiểm soát, bà mang cờ và truyền đơn của Mặt trận đến tận cơ quan hội đồng xã.

Đáng chú ý, bà thực hiện việc ấy giữa ban ngày.

Những lá truyền đơn xuất hiện ngay tại nơi được xem là khu vực kiểm soát đã khiến người dân thêm tin tưởng vào phong trào, trong khi phía đối phương hoang mang vì không biết lực lượng bí mật đã tiếp cận bằng cách nào.

Nỗi đau tháng 12 năm 1962

Tháng 12/1962, một biến cố lớn xảy đến.

Chồng Lê Thị Thanh hy sinh trong một trận phục kích.

Cơ sở cách mạng sau đó bị khủng bố gắt gao.

Đội công tác buộc phải tạm thời rút khỏi địa phương.

Bà vừa mất chồng.

Hai con còn nhỏ.

Xung quanh là sự kiểm soát ngày càng chặt chẽ.

Nhưng Lê Thị Thanh không rời bỏ hoạt động.

Bà vận động ba người em chồng tiếp tục tham gia công tác cách mạng và vào bộ đội.

Bản thân bà tiếp tục gây dựng lại những cơ sở bí mật đã bị tổn thất.

Từng mối liên lạc được nối lại.

Từng cơ sở được khôi phục.

Cuối cùng, điều kiện được tạo lập để đội công tác trở về, tiếp tục tổ chức nhân dân đấu tranh phá ấp chiến lược.

Đội nữ du kích bí mật

Tháng 2/1964, lực lượng đối phương đưa quân chủ lực về đóng tại xã nhằm tăng cường kiểm soát địa bàn.

Lê Thị Thanh tiếp tục bảo vệ và nuôi dưỡng cán bộ.

Nhưng lần này bà còn thực hiện một việc khác:

thành lập đội nữ du kích bí mật.

Những người phụ nữ vốn quen với ruộng đồng bắt đầu tham gia một mặt trận mới.

Họ sử dụng vũ khí thô sơ, tự tạo.

Họ làm công tác binh vận.

Họ tham gia đấu tranh chính trị.

Theo hồ sơ thành tích, hoạt động binh vận đã tác động đến nhiều binh sĩ đối phương: hai trung đội đấu tranh với chỉ huy đòi trở về nhà, một trung đội khác hoang mang rời bỏ vị trí.

Hệ thống chính quyền cơ sở của đối phương tại địa phương dần tan rã.

Điện Hòa được giải phóng.

Khi những người phụ nữ đứng trước xe bọc thép

Rồi xe cơ giới lại tiến vào xã.

Những chiếc M.113 và M.118 đi qua ruộng đồng, phá hoại hoa màu của người dân.

Lê Thị Thanh vận động bà con đứng lên đấu tranh.

Nhưng trước những chiếc xe bọc thép, lời phản đối dường như chưa đủ.

Một hành động quyết liệt được thực hiện.

Bà cùng người dân nằm xuống đường cản xe.

Phía trước họ là những khối thép nặng nề.

Phía sau là ruộng đồng và tài sản của dân làng.

Không ai lùi.

Cuộc đấu tranh cuối cùng buộc lực lượng đối phương phải rút lại và bồi thường thiệt hại cho nhân dân.

Theo tư liệu tuyên dương, thắng lợi tại Điện Hòa đã có tác dụng mở đầu cho những cuộc đấu tranh cản xe tương tự trong toàn tỉnh.

Hơn 200 cuộc đấu tranh và 37 trận chiến đấu

Hoạt động của Lê Thị Thanh không chỉ diễn ra trong một vài sự kiện.

Đó là cả một quá trình kéo dài nhiều năm.

Tám năm làm cơ sở bí mật.

Ba năm cùng lực lượng du kích chiến đấu.

Theo hồ sơ thành tích, bà đã tham gia và chỉ huy hơn 200 cuộc đấu tranh chính trị tại xóm, quận và các đồn, bốt.

Bà còn trực tiếp tham gia 37 trận chiến đấu, diệt 69 quân đối phương, trong đó có 54 lính Mỹ.

Những đóng góp ấy góp phần đưa Điện Hòa trở thành một cơ sở có phong trào nổi bật của khu vực.

Nhưng phía sau người cán bộ, người du kích ấy vẫn là một người mẹ.

Cầm súng rồi lại trở về với ruộng đồng

Chồng đã hy sinh.

Một mình Lê Thị Thanh nuôi hai người con.

Bà vừa hoạt động cách mạng, vừa phải bảo đảm sản xuất để gia đình tồn tại.

Không chỉ làm ruộng nhà mình, bà còn cày, bừa giúp những gia đình neo đơn.

Khi nhiều nam giới thoát ly tham gia lực lượng cách mạng, công việc đồng áng đặt nặng hơn lên vai phụ nữ.

Lê Thị Thanh vận động chị em đứng ra đảm nhận.

Ruộng không được bỏ.

Sản xuất không được ngừng.

Gia đình của những người đang chiến đấu cũng cần được giúp đỡ.

Vì vậy, cuộc chiến đấu của bà không chỉ nằm trên trận địa.

Nó còn ở cánh đồng, trong căn nhà bí mật và giữa những cuộc đấu tranh của nhân dân.

Từ người mẹ Điện Hòa đến Anh hùng

Lê Thị Thanh được tặng 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất và 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba.

Bà hai lần đạt danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ cấp ưu tú, ba năm liền từ 1963 đến 1965 là Chiến sĩ thi đua của xã.

Năm 1966, bà được công nhận là Chiến sĩ thi đua công – nông – binh của tỉnh và được Đại hội phụ nữ tỉnh bầu là chiến sĩ “Bốn đảm đang” tiêu biểu.

Ngày 17 tháng 9 năm 1967, Lê Thị Thanh được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Câu chuyện của Lê Thị Thanh đặc biệt bởi bà chiến đấu trên nhiều mặt trận cùng một lúc.

Là du kích, bà cầm súng.

Là cán bộ cơ sở, bà xây dựng phong trào.

Là phụ nữ, bà vận động chị em.

Là người mẹ, bà một mình nuôi hai con.

Và khi những chiếc xe bọc thép tiến vào phá ruộng đồng, bà cùng nhân dân đã dùng chính thân mình để chặn chúng lại.

Giữa một vùng quê đầy bom đạn, người phụ nữ Điện Hòa ấy đã chứng minh rằng sức mạnh của một cuộc kháng chiến không chỉ nằm trong vũ khí, mà còn nằm ở khả năng bám đất, bám dân và không khuất phục trước gian khó.