LÊ TRỌNG TẤN - DẤU CHÂN TRẬN MẠC KỲ 31: ĐỨT CÁP TRÊN SÔNG ĐÀ

Nhiệm vụ rất cấp bách và khẩn trương là phải đưa được Đại đoàn vượt qua dòng nước xiết của sông Đà.Đại đoàn 312 được giao nhiệm vụ vượt sông Đà ở Vạn Yên, tiêu diệt Tiểu đoàn Ma-rốc số 3, phá vỡ phòng tuyến hữu ngạn sông Đà.Riêng Trung đoàn 165 được giao cùng Trung đoàn 148, dưới sự chỉ huy của đồng chí Bằng Giang, làm một mũi vu hồi chiến dịch đánh Luân Châu, Quỳnh Nhai, Tuần Giáo, Điện Biên Phủ.Ngày 15 tháng 11, đợt hai của chiến dịch bắt đầu.Lần này, yếu tố bất ngờ không còn nhiều. Sau khi bị đánh mạnh ở Nghĩa Lộ, Phù Yên, Mường La, địch đã tăng thêm binh lực cho Tây Bắc.Lực lượng cơ động và quân chiếm đóng lên tới 16 tiểu đoàn và 32 đại đội. Chúng đã được tăng cường, đã cảnh giác, đã có thể rút nhanh, tăng viện nhanh và co cụm phòng ngự khi cần.Vì thế, với Lê Trọng Tấn, điều đáng lo nhất trước tiên là vượt sông.Sông Đà mùa ấy dòng nước chảy xiết. Muốn đưa bộ binh, pháo, đạn, điện đài, thương tải qua sông, không thể chỉ trông vào vài chiếc thuyền.Phải có cầu, có cáp, có người bơi giỏi, có công binh ngâm mình dưới nước lạnh hàng giờ liền.Lê Trọng Tấn trực tiếp tổ chức những khâu then chốt của cuộc vượt sông.Đại đoàn chọn khu vực suối Tấc để bí mật chuẩn bị. Từ cánh đồng Nghĩa Lộ nhìn qua, Phù Yên vắng ngắt. Nhà cửa đổ nát. Năm năm trước, ở đây đã từng là nơi địch đốt phá dữ dội.Bây giờ trở lại, ông vẫn thấy cảnh đồng bào chỉ còn nồi niêu, vài mảnh vải, thóc không có, người không đủ sức đào củ mài.Địch đã ra sức tuyên truyền về cái gọi là “Xứ Thái”, nhưng thực chất chúng cướp nước, rồi để dân đói rét, tan tác.Càng nhìn cảnh ấy, Lê Trọng Tấn càng hiểu: phải vượt sông thật nhanh, đánh thật nhanh, giải phóng đồng bào thật nhanh.Nhưng cầu phao lại chưa xong.Đội công binh đã ngâm mình trong nước để đóng bè, cột cáp, ghép phao. Đến sát giờ, cầu mới làm được một nửa.Đội trưởng công binh báo cáo, hai bàn tay nứt nẻ, máu đọng từng vết, xin thêm một đêm nữa.Lê Trọng Tấn hỏi: Đêm nay không xong thì sao đây? Vì địch rút khỏi Ba Lay thì còn sang sông làm gì?Ông hiểu, nếu lỡ thời cơ, mọi kế hoạch đánh Ba Lay có thể đổ vỡ. Địch rút nhanh thì bộ đội vượt sang chỉ còn gặp đồn trống.Cả đêm ấy, công binh tiếp tục làm cầu.Đến sáng, cầu cơ bản hình thành. Nhưng ngay khi Trung đoàn 141 chuẩn bị lên cầu, nước sông Đà bất ngờ cuốn mạnh.Cáp vừa căng xong đã bị giật đứt. Đó lại là đoạn cáp quý giá cuối cùng của công binh.Lê Trọng Tấn buột miệng: Vượt sông Đà cứ chập chờn thế này thì lỡ thời cơ mất.Đúng lúc ấy, Nam Long đến. Anh nói: để anh lo cho bộ đội qua sông trước.Lê Trọng Tấn hỏi: Quang nó là cựu võ địch bơi lội, còn Nam Long dân Cao Bằng bơi sao được?Nam Long đáp rằng sông ở đâu cũng có chỗ chảy xiết, chỗ chảy vừa. Chỉ cần vượt qua được đoạn nước xiết, rồi lựa theo dòng mà bơi thì sang được.Nói xong, Nam Long cởi quần áo, chuẩn bị xuống nước.Thấy vậy, Nguyễn Hữu Tài, chính trị viên phó tiểu đoàn, người Hải Phòng, cũng xin theo. Anh vốn là tay bơi rất giỏi.Nam Long tổ chức cho một bộ phận những người bơi giỏi mang dây cáp sang trước.Một bộ phận khác, khoảng hai mươi lăm chiến sĩ bơi khá, bám theo dây để đưa người qua. Bộ phận thứ ba dùng mảng, dùng thuyền nhỏ, có người dưới nước đẩy, người trên bờ kéo.Đến lúc chọn người bơi, Nam Long đi kiểm tra từng người. Có một chiến sĩ trinh sát đại đoàn cứ ngồi xin đi nhờ. Nam Long gạt ra:Trinh sát đại đoàn thằng nào cũng bơi như rái cá à? Tao biết.Nói rồi anh đá nhẹ vào mông cậu chiến sĩ ấy, bảo xuống nước bơi thử. Cậu ta bơi rất vụng, người chới với, tay đập loạn trên mặt nước. Nam Long thấy vậy liền cho xuống mảng, không để bơi. Nhưng sau này mới biết, chính người chiến sĩ ấy lại là tay bơi cừ nhất.Đêm ấy, từng tốp bộ đội lặng lẽ qua sông.Dây cáp được kéo qua trong dòng nước lạnh. Thuyền, mảng, người bơi, người kéo, người đẩy phối hợp với nhau. Mỗi chuyến qua sông là một lần giằng co với nước xiết.Sáng hôm sau, khi cầu bắc xong, Lê Trọng Tấn vừa sang sông đã gặp Nam Long ra đón.Ông hỏi: “Ba Lay có mấy hàng rào?”Nam Long đáp: Báo cáo anh, tôi đã đi tới chỗ này, chỗ này. Còn chỗ này chưa đi được.Lê Trọng Tấn nhìn trên bản đồ thấy năm hàng rào đồn Ba Lay và các mũi tên đột phá. Ông hỏi tiếp:Sao chỗ này lại bố trí hai mũi song song thế này?Nam Long giải thích rất tự tin: nhìn trên bản đồ thì tưởng hai mũi song song, nhưng khi đánh tung thâm, mỗi mũi sẽ đánh một hướng khác nhau.Ông còn nói: “Rất chắc! Đề nghị anh cho đánh.”Lê Trọng Tấn biết Nam Long là người năng động, linh hoạt nhưng vẫn không chủ quan.Lúc đánh Tạ Khoa, khi biết địch đã rút, Nam Long từng lập tức cho trung đoàn hành quân về Ba Lay, xử trí khá tốt. Nhưng lần này là một vị trí kiên cố, phải kiểm tra thật kỹ.Ba Lay nằm trên đường mòn từ Vạn Yên đi Mộc Châu, là vị trí quan trọng che chở cho cao nguyên Mộc Châu.Địch ở đây có một đại đội Ma-rốc thuộc Tiểu đoàn Ma-rốc số 3 và một đại đội ngụy. Chúng đóng trên một quả đồi cao hai mỏm. Xung quanh có điểm cao, có dòng suối, có nhiều vật cản phức tạp. Hệ thống lô cốt, hầm ngầm được xây khá chắc.Kế hoạch của Trung đoàn 141 là nổ súng lúc 4 giờ sáng, tận dụng thời gian ban đêm còn lại để làm công tác tổ chức chiến đấu.Mặt khác, trung đoàn có ý định chờ hai khẩu cối 120 đang trên đường hành quân tới để tăng thêm hỏa lực.Đúng 24 giờ ngày 19 tháng 11, hai khẩu cối 120 đến.Đại đội trưởng súng cối là người vốn chu đáo. Nhưng khi thấy đồng hồ đã muộn, anh sốt ruột, chưa kịp tính toán thật kỹ đã cho đặt súng. Thấy vậy, Nam Long phê bình:“Những khi cối bắn, anh phải nắm phần tử phát ấy!”Bốn giờ sáng, quân ta nổ súng.Chỉ sau bảy phút, các chiến sĩ đã mở xong hàng rào. Nhưng những phát đạn cối 120 rót xuống lại trệch xa các lô cốt, hầm ngầm, rơi ra phía sau địch.Trong nhiều năm đóng ở cái nơi chúng gọi là “Xứ Thái” bình yên, bọn lính Ma-rốc chưa từng bị đánh như thế này. Khi ta phá rào, chia cắt từng mảng, dùng thủ pháo, lựu đạn, tiểu liên đánh lần lượt từng mục tiêu, chúng hoảng loạn rất nhanh.Quân ta xông vào hầm ngầm, bắt sống 50 tù binh, trong đó có tên quan ba Ba-rơ-nê, chỉ huy Ba Lay.Lính Ma-rốc quỳ lạy, thốt lên rằng chúng chỉ là người Phi bị đưa đi làm lính cho Pháp, xin tha chết.Ba Lay bị diệt gọn lúc trời còn chưa sáng.Cùng đêm ấy, Trung đoàn 209 sau khi vượt sông đã theo bản đồ nhắm hướng Bản Hoa.Ở đó có khoảng hơn 300 quân thuộc Tiểu đoàn Ma-rốc số 3, do tên Ru-két, một kẻ kiêu căng và hung hãn, chỉ huy.Sau hai giờ tiến công, quân ta tiêu diệt Bản Hoa, bắt sống Ru-két.Hai trận Ba Lay, Bản Hoa thắng giòn giã.Điều đáng nói là đây là lần đầu tiên Đại đoàn 312 tiến công cứ điểm trong điều kiện chưa chuẩn bị đầy đủ, lại phải nổ súng đúng thời gian quy định của Bộ chỉ huy chiến dịch.Cánh cửa vào Sơn La bắt đầu mở.Và chỉ ít ngày sau, những đơn vị của Đại đoàn 312 sẽ tiến sâu hơn nữa về phía Điện Biên, Thuận Châu, Sơn La...