Lê Trọng Tấn – Từ Him Lam đến Dinh Độc Lập

Lê Trọng Tấn, tên thật là Lê Trọng Tố, sinh năm 1914 tại Yên Nghĩa, huyện Hoài Đức, Hà Đông, nay thuộc thành phố Hà Nội. Năm 1944, ông tham gia Việt Minh. Trong những ngày Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông tham gia công tác chuẩn bị khởi nghĩa và phụ trách quân sự trong Ủy ban khởi nghĩa Hà Đông. Sau Cách mạng tháng Tám, ông được kết nạp vào Đảng và từ đó dành phần lớn cuộc đời cho sự nghiệp quân sự.

Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, Lê Trọng Tấn lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy. Năm 1950, ông được giao chỉ huy Đại đoàn 312, một trong những đại đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của ông đến vào Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

Tối 13 tháng 3 năm 1954, quân ta bắt đầu tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Đại đoàn 312 do Lê Trọng Tấn chỉ huy được giao nhiệm vụ tiến công cứ điểm Him Lam, vị trí phòng thủ quan trọng ở phía bắc tập đoàn cứ điểm. Sau nhiều giờ chiến đấu quyết liệt, quân ta làm chủ Him Lam, mở màn cho chiến dịch Điện Biên Phủ.

Những ngày tiếp theo là cuộc chiến vô cùng ác liệt. Các đơn vị dưới quyền Lê Trọng Tấn tiếp tục chiến đấu cho đến những giờ cuối cùng của chiến dịch. Chiều 7 tháng 5 năm 1954, quân ta tiến vào sở chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Đại đoàn 312 là một trong những lực lượng tiến công vào trung tâm, góp phần bắt sống tướng Christian de Castries và toàn bộ cơ quan chỉ huy của quân Pháp tại Điện Biên Phủ.

Hai mươi mốt năm sau, Lê Trọng Tấn lại đứng trước một chiến trường có ý nghĩa quyết định. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông được giao nhiều trọng trách và tham gia chỉ huy ở những chiến trường ác liệt. Ông từng giữ cương vị Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam, tham gia chỉ đạo xây dựng lực lượng và nhiều chiến dịch lớn tại miền Nam.

Đến mùa Xuân năm 1975, Lê Trọng Tấn được giao chỉ huy cánh quân phía Đông trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Đây là một trong những hướng tiến công quan trọng vào Sài Gòn. Các đơn vị dưới quyền ông tiến công từ phía Đông, vượt qua hệ thống phòng thủ của đối phương và tiến về trung tâm thành phố.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, các lực lượng của cánh quân phía Đông tiến vào Sài Gòn. Những đơn vị đi đầu tiến vào Dinh Độc Lập, bắt giữ Tổng thống Dương Văn Minh cùng nội các chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Chiến dịch Hồ Chí Minh kết thúc, miền Nam được giải phóng, đất nước bước vào thời kỳ thống nhất.

Từ một người chỉ huy trận đánh Him Lam năm 1954 đến người chỉ huy một trong những cánh quân tiến vào Sài Gòn năm 1975, cuộc đời quân sự của Lê Trọng Tấn gắn với hai dấu mốc đặc biệt quan trọng của lịch sử Việt Nam hiện đại. Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng đánh giá những đóng góp của ông trong hai chiến thắng này và nhận xét rằng Lê Trọng Tấn xứng đáng “hai lần anh hùng”.

Sau năm 1975, Lê Trọng Tấn tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong quân đội, trong đó có chức vụ Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ông qua đời năm 1986, khép lại cuộc đời hơn bảy thập niên, trong đó có hơn bốn thập niên gắn bó với cách mạng và quân đội.