Lê Trọng Tấn Và Quyết Định Thần Tốc Giải Phóng Đà Nẵng

Trong dòng chảy cuồn cuộn của Đại thắng Xuân 1975, Chiến dịch Giải phóng Đà Nẵng nổi lên như một điểm sáng chói lọi về nghệ thuật quân sự và sự nhạy bén trong việc nắm bắt thời cơ. Đằng sau chiến thắng lẫy lừng chỉ kéo dài chưa đầy 33 giờ ấy là một câu chuyện lịch sử kịch tính về sự quyết đoán và bản lĩnh của Đại tướng Lê Trọng Tấn — người đã dũng cảm "tranh luận" với Bộ Tổng Tư lệnh để thay đổi cục diện toàn bộ chiến trường.

Tháng 3 năm 1975, sau khi Huế hoàn toàn giải phóng, Quân khu 1 của chính quyền Việt Nam Cộng hòa rơi vào trạng thái hoảng loạn tột độ. Đà Nẵng trở thành căn cứ co cụm lớn nhất của địch ở miền Trung với hàng trăm nghìn quân cùng hệ thống phòng thủ liên hợp kiên cố. Ban đầu, Bộ Tổng Tư lệnh tại Hà Nội dự kiến phải mất khoảng một tháng để chuẩn bị lực lượng, tập kết quân lương và vũ khí rồi mới chính thức mở đợt tiến công giải phóng Đà Nẵng. Trung tướng Lê Trọng Tấn được cử vào miền Nam làm Tư lệnh Chiến dịch.

Tuy nhiên, khi tiếp cận thực địa và theo sát từng biến động của chiến trường, Tướng Lê Trọng Tấn đã nhận ra một thực tế vô cùng cấp bách. Địch ở Đà Nẵng dù đông nhưng tinh thần đã hoàn toàn sụp đổ; hàng ngũ rệu rã, dòng người di tản hỗn loạn, các đơn vị quân đội không còn sức chiến đấu. Ông hiểu rằng: Thời cơ trong chiến tranh là vô giá. Nếu chấp hành đúng kế hoạch ban đầu — chờ gom đủ quân và dàn trận bài bản — thời cơ sẽ vụt mất. Địch sẽ có thời gian củng cố lại tuyến phòng thủ hoặc thực hiện cuộc rút chạy bằng đường biển để bảo toàn lực lượng về giữ Sài Gòn.

Một cuộc trao đổi bằng điện mật đầy căng thẳng giữa Tướng Lê Trọng Tấn tại chiến trường và Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở Tổng Hành dinh đã diễn ra.

Từ Hà Nội, cấp trên nhắc nhở ông phải thật cẩn trọng, tránh chủ quan vì Đà Nẵng là một "ổ tác chiến" khổng lồ, nếu đánh vội khi chưa đủ lực lượng có thể gặp rủi ro lớn. Nhưng đứng trước vận mệnh của chiến dịch, Tướng Lê Trọng Tấn đã kiên trì bảo vệ quan điểm của mình. Với bản lĩnh của một vị tướng dày dạn kinh nghiệm qua hàng trăm trận mạc, ông đĩnh đạc phân tích:

"Thời cơ chính là lực lượng! Địch đang hoảng loạn và tan rã từng giờ. Nếu đánh ngay lúc này, ta chỉ cần dùng một lực lượng ít hơn nhiều cũng có thể đập tan căn cứ địch. Nếu chờ đủ quân, thời cơ qua đi, cái giá phải trả sẽ lớn hơn gấp bội."

Sự sắc bén, quyết đoán và luận điểm thuyết phục dựa trên tình hình thực tế của Tướng Lê Trọng Tấn đã chinh phục Bộ Tổng Tư lệnh. Nhận thấy người chỉ huy tại chiến trường đã nắm trọn "huyệt đạo" của địch, Đại tướng Võ Nguyên Giáp lập tức phê chuẩn phương án tiến công sớm, đồng thời phát đi bức điện khẩn lịch sử truyền đi khắp các mặt trận: "Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa..."

Sáng ngày 28 tháng 3 năm 1975, mệnh lệnh nổ súng chính thức vang lên. Các cánh quân của ta từ nhiều hướng đồng loạt dội lửa và hình thành những mũi tiến công như vũ bão lao thẳng vào trung tâm thành phố. Đúng 15 giờ ngày 29 tháng 3 năm 1975, lá cờ quyết thắng đã tung bay trên đỉnh Tòa thị chính Đà Nẵng. Căn cứ quân sự liên hợp lớn thứ hai của địch bị đập tan chỉ trong vỏn vẹn 32 giờ 30 phút, nhanh hơn rất nhiều so với dự kiến một tháng ban đầu.

Câu chuyện về cuộc tranh luận đầy bản lĩnh của Tướng Lê Trọng Tấn không chỉ là một kỷ niệm đẹp trong cuộc đời binh nghiệp của ông, mà còn là bài học sâu sắc về tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và nghệ thuật chớp thời cơ trong lịch sử quân sự Việt Nam. Quyết định táo bạo ấy đã góp phần đập tan ý đồ co cụm của địch, tạo tiền đề quyết định cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, thu giang sơn về một mối.