LÊ TRỌNG TẤN – VỊ TƯỚNG ĐI QUA NHỮNG TRẬN ĐÁNH LỚN CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM
Phạm Quang Huy
1. Người cán bộ quân sự trưởng thành từ kháng chiến chống Pháp
Lê Trọng Tấn, tên thật là Lê Trọng Tố, sinh ngày 1/10/1914 tại xã Yên Nghĩa, huyện Hoài Đức, Hà Nội. Trước Cách mạng Tháng Tám, ông từng tham gia hoạt động yêu nước và sau đó gia nhập lực lượng cách mạng.
Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia xây dựng lực lượng vũ trang. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, Lê Trọng Tấn nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn chiến trường.
Ông thuộc thế hệ những cán bộ chỉ huy được tôi luyện trong các chiến dịch lớn của cuộc kháng chiến chống Pháp và sau đó tiếp tục giữ những cương vị quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
2. Từ người lính đến cán bộ chỉ huy
Trong những năm đầu kháng chiến, Lê Trọng Tấn từng đảm nhiệm các cương vị từ cấp thấp rồi dần trưởng thành thành cán bộ chỉ huy cấp trung đoàn và đại đoàn.
Điều kiện chiến đấu lúc đó vô cùng khó khăn. Quân đội Việt Nam vừa thiếu vũ khí, vừa thiếu cán bộ có kinh nghiệm. Nhiều cán bộ phải học cách tổ chức chiến đấu ngay trên thực tế chiến trường.
Lê Trọng Tấn là một trong những người trưởng thành theo cách đó. Mỗi chiến dịch trở thành một lần rèn luyện về khả năng tổ chức lực lượng và chỉ huy tác chiến.
3. Chiến dịch Điện Biên Phủ
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, Lê Trọng Tấn giữ chức Đại đoàn trưởng Đại đoàn 312.
Đại đoàn 312 là một trong những đơn vị chủ lực quan trọng tham gia chiến dịch. Đơn vị được giao những nhiệm vụ quan trọng trong quá trình tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Trong trận đánh cứ điểm Him Lam ngày 13/3/1954, Đại đoàn 312 là lực lượng chủ công. Trận đánh mở màn chiến dịch đã giành thắng lợi, tạo điều kiện cho quân đội Việt Nam tiếp tục tiến công các cứ điểm phía trong.
4. Những ngày chiến đấu tại Điện Biên Phủ
Điện Biên Phủ là một chiến trường đặc biệt khắc nghiệt. Các cứ điểm của Pháp được xây dựng thành hệ thống phòng ngự mạnh, có pháo binh, xe tăng và máy bay yểm trợ.
Đối với người chỉ huy cấp đại đoàn, nhiệm vụ không chỉ là đưa bộ đội vào trận mà còn phải tổ chức hiệp đồng giữa bộ binh, pháo binh, công binh và các lực lượng bảo đảm.
Lê Trọng Tấn phải đối mặt với những yêu cầu đó trong suốt chiến dịch. Những kinh nghiệm từ Điện Biên Phủ sau này trở thành một phần quan trọng trong quá trình ông trưởng thành thành một vị tướng chỉ huy chiến dịch.
5. Sau chiến thắng năm 1954
Sau Hiệp định Genève, Lê Trọng Tấn tiếp tục công tác trong quân đội. Ông tham gia xây dựng lực lượng và nghiên cứu nghệ thuật tác chiến trong điều kiện chiến tranh mới.
Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, chiến tranh ở Việt Nam ngày càng phát triển về quy mô. Lê Trọng Tấn tiếp tục được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng.
Ông không chỉ là người chỉ huy trực tiếp ngoài chiến trường mà còn tham gia đào tạo cán bộ, xây dựng lực lượng và hoàn thiện phương pháp tác chiến của quân đội.
6. Một vị tướng có mặt ở những chiến trường quyết định
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Lê Trọng Tấn tham gia chỉ huy nhiều chiến dịch lớn. Ông từng giữ những cương vị quan trọng tại các chiến trường và trong Bộ Tổng Tham mưu.
Đặc biệt, ông tham gia chỉ huy Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào năm 1971 và nhiều chiến dịch quan trọng khác.
Qua mỗi chiến dịch, Lê Trọng Tấn tiếp tục thể hiện khả năng tổ chức lực lượng và chỉ huy tác chiến. Ông được đánh giá là một trong những tướng lĩnh có năng lực thực tiễn nổi bật của Quân đội nhân dân Việt Nam.
7. Người chỉ huy trong Chiến dịch Hồ Chí Minh
Năm 1975, Lê Trọng Tấn giữ một vai trò quan trọng trong chiến dịch giải phóng miền Nam. Ông là một trong những cán bộ chỉ huy cấp cao tham gia tổ chức Chiến dịch Hồ Chí Minh.
Đây là chiến dịch quyết định, diễn ra từ ngày 26 đến 30/4/1975. Nhiệm vụ đặt ra là tiến công vào trung tâm đầu não của chính quyền Việt Nam Cộng hòa tại Sài Gòn.
Các cánh quân từ nhiều hướng đồng loạt tiến vào thành phố. Lê Trọng Tấn được giao chỉ huy một hướng tiến công quan trọng.
8. Những giờ phút cuối cùng của chiến tranh
Trong những ngày cuối tháng 4/1975, tốc độ tiến quân của quân đội cách mạng rất nhanh. Các tuyến phòng thủ của đối phương lần lượt bị phá vỡ.
Sáng 30/4/1975, xe tăng và bộ binh tiến vào Dinh Độc Lập. Chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng.
Chiến thắng ấy đánh dấu sự kết thúc của cuộc chiến tranh kéo dài nhiều thập niên và mở ra thời kỳ đất nước thống nhất.
Lê Trọng Tấn là một trong những vị tướng có mặt trong quá trình chỉ huy chiến dịch cuối cùng ấy, sau một chặng đường chiến đấu kéo dài từ kháng chiến chống Pháp.
9. Một người chỉ huy coi trọng thực tiễn
Trong hồi ức của nhiều cán bộ, chiến sĩ, Lê Trọng Tấn được nhắc đến là người coi trọng thực tế chiến trường. Ông thường yêu cầu cán bộ phải nắm chắc tình hình, hiểu bộ đội và đánh giá đúng khả năng của đối phương.
Đối với ông, một kế hoạch dù được xây dựng tốt đến đâu cũng phải phù hợp với tình hình thực tế. Đây là tư duy đặc biệt quan trọng trong chiến tranh.
Chính sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực tiễn và khả năng tổ chức đã giúp Lê Trọng Tấn đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ chỉ huy lớn trong suốt sự nghiệp.
10. Vị tướng của nhiều chiến thắng
Lê Trọng Tấn được phong quân hàm Đại tướng năm 1984. Ông qua đời ngày 5/12/1986.
Cuộc đời ông gắn với nhiều mốc quan trọng: từ những năm đầu của kháng chiến chống Pháp, Điện Biên Phủ, cuộc kháng chiến chống Mỹ cho đến Chiến dịch Hồ Chí Minh.
Điều đặc biệt ở Lê Trọng Tấn là ông không chỉ gắn với một chiến thắng. Ông thuộc về cả một thế hệ tướng lĩnh đã trưởng thành qua nhiều chiến trường và mỗi bước trưởng thành của họ đều gắn với một bước phát triển của quân đội Việt Nam.
Từ chiến hào Điện Biên Phủ năm 1954 đến những ngày cuối cùng của chiến tranh năm 1975 là một chặng đường 21 năm. Lê Trọng Tấn đã đi qua chặng đường ấy với tư cách một người lính, một cán bộ chỉ huy và cuối cùng là một trong những vị tướng quan trọng của Quân đội nhân dân Việt Nam.


