Lê Văn Cường (Tư Cường)

Dưới đây là ghi chép của tôi từ chuyến đi xuôi về miền Tây sông nước. Câu chuyện lần này mang đậm mùi phù sa của dòng Cổ Chiên, về một người lính đã gửi lại tuổi trẻ dưới những dòng kênh chằng chịt, nay tìm thấy sự bình yên bên vườn cây trái quê nhà.

KÝ SỰ: NGƯỜI ĐẶC CÔNG NƯỚC VÀ MÙA QUẢ NGỌT BÊN DÒNG CỔ CHIÊN

Khác với sự vội vã của chốn thị thành, nhịp sống ở phường Long Châu, tỉnh Vĩnh Long dường như luôn nương theo từng con nước lớn ròng. Trong khu vườn rợp bóng bưởi Năm Roi thoang thoảng mùi hoa trắng, ông Tư Cường đang cẩn thận dùng chiếc sào tre chống lên những cành trĩu quả. Nhìn dáng người gầy guộc, mặc chiếc áo bà ba màu nâu non đã sờn vai, ngày ngày bơi xuồng vớt lục bình, ít ai biết người nông dân miệt vườn rặt miền Tây này từng là một "yết kiêu" của miền sông nước – một chiến sĩ đặc công nước lừng lẫy thời chống Mỹ.

Ông Tư Cường (tên thật là Lê Văn Cường) năm nay đã ngoài 70. Nụ cười của ông hào sảng, hiền khô như cục đất sét vò viên, rạn chân chim quanh đuôi mắt mỗi khi nheo lại nhìn ra phía bờ sông rợp bóng dừa nước.

Pha ấm trà sen đãi khách giữa buổi trưa đứng bóng, ông Tư thủng thẳng kể về cái thời "lặn ngụp" cùng anh em dưới đáy sông. Đầu những năm 1970, chiến trường Tây Nam Bộ ác liệt, ông gia nhập đội đặc công nước, thoắt ẩn thoắt hiện trên các tuyến sông rạch chằng chịt để đánh phá tàu tuần tiễu và các bến cảng của địch.

"Làm lính thủy đánh bộ hay đặc công nước, cái mạng sống nó bấp bênh như bèo bọt trên sông vậy nhà báo," ông Tư nhấp ngụm trà, ánh mắt hướng về phía mé sông đang cuộn đỏ phù sa. "Tụi tui ngày đó mình trần, bôi bùn kín người để ngụy trang. Có những đêm ngâm mình dưới nước lạnh buốt mấy tiếng đồng hồ, chỉ thở bằng ống trúc hoặc cọng lá đu đủ rỗng ruột. Nhích từng tấc nước để tiếp cận tàu rốc-két của địch. Đêm xuống, sông nước yên ắng đến rợn người, chỉ nghe tiếng tim mình đập thình thịch đâm xuyên qua lồng ngực."

Bàn tay đang gọt trái bưởi của ông Tư bỗng khựng lại. Trên mu bàn tay phải của ông là một vết sẹo lớn, sần sùi, di chứng từ mảnh lựu đạn trong một trận chống càn năm 1973. Trận đó, phân đội của ông bị phục kích, dòng kênh đỏ ngầu. Nhiều đồng đội của ông đã nằm lại mãi mãi dưới lớp bùn non vĩnh cửu của quê hương, khi tuổi đời chỉ mới mười chín, đôi mươi.

Hòa bình lập lại, người lính đặc công rũ bùn đứng dậy, trở về với bến nước Long Châu. Khẩu súng, khối thuốc nổ nhường chỗ cho cái cuốc, cây sào. Quá khứ khốc liệt lùi xa, nhường chỗ cho cuộc chiến chống lại cái nghèo, cái đói trên mảnh đất từng bị bom đạn cày xới.

Ông Tư Cường xắn quần lội xuống mương, thoăn thoắt vớt những bụi lục bình xanh mướt đem lên bờ phơi khô để vợ đan giỏ. Con sông Cổ Chiên năm xưa từng giấu ông khỏi làn đạn thù, nay lại cần mẫn chở phù sa bồi đắp cho ba công vườn trồng bưởi, trồng cam của gia đình ông thêm trĩu quả.

"Sông quê mình bao dung lắm cháu ơi," bà Tư, vợ ông, vừa tước những cọng lục bình phơi khô vừa xen vào câu chuyện. "Hồi ổng mới về, đêm ngủ thỉnh thoảng lại giật mình la hét, tay chới với như đang bơi trốn đạn. Lâu dần, nhờ tiếng bìm bịp kêu chiều, nhờ cái mùi phù sa ngai ngái êm đềm này mà tâm ổng dịu lại."

Giờ đây, niềm vui của vị cựu trào đặc công nước gói gọn trong những điều bình dị nhất. Đó là mùa thu hoạch trái cây trúng giá, là mẻ cá linh kho lạt ăn kèm bông điên điển mùa nước nổi, là nhìn đám cháu chắt xách cặp chạy tung tăng trên con đường đê đã được rải nhựa phẳng lì.

Chiều buông trên đất Vĩnh Long. Tiếng ghe máy tạch tạch ngoài xa rẽ nước kéo theo những vệt sóng lăn tăn tấp vào bờ. Ông Tư Cường đứng dựa lưng vào gốc bưởi cổ thụ, nhìn ra khúc sông quê êm đềm. Bức chân dung của người cựu binh miền Tây đọng lại trong tôi không phải là những tấm huân chương cất kỹ trong tủ kính, mà là đôi bàn tay chai sần từng mang theo sự khốc liệt của chiến tranh, nay lại đang ươm mầm cho những mùa quả ngọt dâng đời.