LÊ VĂN DỌN - NGƯỜI CHỈ HUY DUY NHẤT SỐNG SÓT SAU TRẬN PHỤC KÍCH CỦA HẢI QUÂN MỸ TRÊN SÔNG VÀM CỎ
LÊ VĂN DỌN - NGƯỜI CHỈ HUY DUY NHẤT SỐNG SÓT SAU TRẬN PHỤC KÍCH CỦA HẢI QUÂN MỸ TRÊN SÔNG VÀM CỎ
Lê Văn Dọn (bí danh Tám Lê Thanh) sinh ngày 10/7/1925 tại Phú Thọ Hòa, Gia Định, nay thuộc quận Tân Phú, TP.HCM. Tháng 5/1945, ông tham gia Thanh niên Cứu quốc, trực tiếp tham gia phong trào giành chính quyền ở Gò Vấp - Hóc Môn trong Cách mạng Tháng Tám. Năm 1946, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.
Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ, ông gia nhập Vệ quốc đoàn và chiến đấu trên nhiều mặt trận ở khu vực Gò Vấp, Hóc Môn. Đặc biệt năm 1947, cùng đồng đội Lâm Quốc Đăng, ông tham gia xây dựng Địa đạo Phú Thọ Hòa. Đây được xem là hệ thống địa đạo quân sự đầu tiên ở Nam Bộ, xuất hiện trước cả địa đạo Củ Chi nổi tiếng sau này.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Tám Lê Thanh là một trong những người trực tiếp xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng miền Nam. Ông tham gia chỉ huy nhiều trận đánh quan trọng như Minh Thạnh, Dầu Tiếng và đặc biệt là trận Tua Hai năm 1960. Chiến thắng Tua Hai đã giúp lực lượng cách mạng thu được số lượng lớn vũ khí, tạo tiền đề cho phong trào Đồng Khởi lan rộng khắp miền Nam.
Cũng trong năm 1960, ông là một trong những gương mặt tham gia ban lãnh đạo lâm thời của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Sau đó, ông lần lượt giữ nhiều chức vụ quan trọng như Trung đoàn trưởng Đoàn 180 An ninh vũ trang miền Nam, Phó Tư lệnh kiêm Chính ủy Phân khu 1, Chính ủy Quân khu Sài Gòn - Gia Định, Chỉ huy trưởng lực lượng An ninh vũ trang Miền Nam, Phó Tư lệnh Công an Nhân dân Vũ trang, Phó Tư lệnh Quân khu 7 và Phó Tư lệnh Bộ đội Biên phòng.
Một trong những sự kiện đặc biệt nhất cuộc đời ông xảy ra cuối năm 1969. Trong lúc cùng Chính ủy Hoàng Minh Đạo vượt sông Vàm Cỏ Đông để về Trung ương Cục dự họp, đoàn của ông bị Hải quân Mỹ phục kích. Trận chiến diễn ra dữ dội trên sông trong đêm tối. Toàn bộ những chiếc xuồng còn lại bị b.ắ.n chìm, nhiều cán bộ chiến sĩ hy sinh, trong đó có nhà tình báo nổi tiếng Hoàng Minh Đạo. Tám Lê Thanh là vị chỉ huy duy nhất sống sót thoát khỏi trận phục kích ấy.
Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục đảm nhận nhiều trọng trách quan trọng trong lực lượng vũ trang. Ông tham gia xây dựng hệ thống đồn biên phòng ở phía Nam, chỉ đạo bảo vệ biên giới Tây Nam và tham gia tổ chức lực lượng chống lại các cuộc tấn công của Khmer Đỏ. Ông cũng góp phần xây dựng lực lượng Bộ đội Biên phòng hiện đại trong giai đoạn đầu sau chiến tranh.
Năm 1991, ông được phong quân hàm Trung tướng. Sau hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng và chiến đấu, ông được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Quân công hạng Nhất, Nhì, Ba, Huân chương Chiến công, Huân chương Kháng chiến chống Pháp, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cùng nhiều huân huy chương khác.
Năm 2015, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân cho Trung tướng Tám Lê Thanh vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Ngày 11/3/2006, Trung tướng Tám Lê Thanh qua đời tại TP.HCM, hưởng thọ 80 tuổi. Cuộc đời ông gắn liền với những dấu mốc quan trọng của lịch sử Nam Bộ, từ những ngày đầu kháng chiến chống Pháp, xây dựng địa đạo đầu tiên ở miền Nam, tham gia lãnh đạo phong trào Đồng Khởi, cho đến ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.
Từ người thanh niên tham gia Việt Minh năm 1945 đến vị Trung tướng mang danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, Tám Lê Thanh là một trong những nhân chứng sống tiêu biểu cho gần nửa thế kỷ chiến đấu vì độc lập dân tộc của Việt Nam.
