Lê Văn Dỵ - "Đâu có giặc là ta cứ đi!"

Có những câu nói sinh ra trong chiến tranh rồi vượt khỏi chiến tranh, trở thành tiếng vọng của cả một thế hệ. “Đời chúng ta đâu có giặc là ta cứ đi” là một câu như thế. Người nói câu ấy là Anh hùng, liệt sĩ Lê Văn Dỵ (1926–1970) – người đã dành gần trọn cuộc đời mình cho những bước hành quân không mỏi.

Quê ở Mê Linh, Hà Nội, Lê Văn Dỵ sớm đi theo cách mạng. Năm 1948, ông được kết nạp Đảng. Trong kháng chiến chống Pháp, ông lập công trong trận đánh đồn Cầu Đuống và đặc biệt nổi bật tại Điện Biên Phủ, khi chỉ huy Đại đội 811 kiên cường chiến đấu suốt 20 ngày đêm, góp phần làm chủ cứ điểm đồi C1.

Chính trong những năm tháng hành quân ấy, câu nói của ông đã trở thành nguồn cảm hứng để nhạc sĩ Đỗ Nhuận viết nên "Hành quân xa". Một câu nói mộc mạc mà có sức lay động kỳ lạ: với người lính, đường xa không đáng sợ; gian khổ không đáng sợ. Chỉ cần phía trước còn nhiệm vụ, đôi chân vẫn phải bước.

Hòa bình chưa kịp giữ ông lại. Từ năm 1960, Lê Văn Dỵ tình nguyện sang chiến trường Lào. Mười năm tiếp theo là những cuộc hành quân qua núi rừng, qua bom đạn, qua những chiến dịch Nậm Thà, Nậm Bạc, Cánh Đồng Chum – Xiêng Khoảng. Ngày 13/3/1970, ông hy sinh trên đất bạn Lào, để lại phía sau một cuộc đời mà dường như chưa bao giờ biết đến hai chữ “dừng lại”.

Năm 2008, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên ông được đặt cho một con đường ở Điện Biên như một cách để những bước chân hôm nay tiếp tục đi qua ký ức của một thế hệ.

Lê Văn Dỵ đã nằm lại, nhưng câu nói của ông vẫn còn trên đường hành quân của thời gian: “Đời chúng ta đâu có giặc là ta cứ đi.”

Một câu nói giản dị. Một cuộc đời không giản dị. Và phía sau đó là cả một thế hệ đã đi qua chiến tranh bằng niềm tin, lòng can đảm và những bước chân không chịu dừng lại.