Lê Văn Dỵ với câu nói nổi tiếng “Đâu có giặc là ta cứ đi”
Anh hùng, liệt sĩ Lê Văn Dỵ sinh năm 1926, quê ở huyện Yên Lãng, tỉnh Vĩnh Phúc. Từ nhỏ, ông đã sớm giác ngộ cách mạng và ngày 13/3/1948 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong những năm quân ngũ, Lê Văn Dỵ tham gia nhiều chiến dịch, nhiều trận đánh và từng bước trở thành một cán bộ chỉ huy giàu kinh nghiệm, gan dạ, quyết đoán.
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông là Đại đội trưởng Đại đội 811, Tiểu đoàn 888, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316, được Đại đoàn trưởng Lê Quảng Ba và Chính ủy Chu Huy Mân trực tiếp giao nhiệm vụ chỉ huy đơn vị lên đồi C1 độc lập phòng ngự và tiến công tiêu diệt cứ điểm này.
Người chỉ huy gan dạ trên đồi C1
Lê Văn Dỵ nổi tiếng với khả năng chỉ huy táo bạo, linh hoạt và luôn giữ tinh thần tiến công. Trước Điện Biên Phủ, ông từng lập nhiều chiến công.
Anh hùng, Liệt sĩ Lê Văn Dỵ. Ảnh tư liệu
Tháng 9/1949, trong trận Bằng Khẩu, Bắc Kạn, khi đang là Trung đội trưởng Trung đội 1, ông chỉ huy mũi tấn công chính đánh vào đội hình khoảng 40 xe cùng hàng nghìn quân địch. Trận đánh kết thúc với 110 tên địch bị tiêu diệt và 15 xe bị phá hủy.
Năm 1951, ông tiếp tục trực tiếp chỉ huy đánh các đồn Giông Khế và Lán Tháp ở Quảng Ninh, tiêu diệt và bắt sống toàn bộ quân địch tại hai đồn.
Những kinh nghiệm ấy được ông phát huy mạnh mẽ tại Điện Biên Phủ.
Hai mươi ngày đêm giữ vững đồi C1
Tại C1, Đại đội 811 phải đối đầu với lực lượng địch đông và được phòng thủ kiên cố. Trước tình hình đó, Lê Văn Dỵ đưa ra nhiều cách đánh sáng tạo.
Ông cho bộ đội đào một đường hầm dài hơn 20m, từ trận địa của ta xuyên về phía lô cốt cột cờ của quân Pháp. Nhờ đường hầm, Tiểu đội Dao nhọn có thể nhanh chóng tiếp cận, tiêu diệt hai ổ đề kháng của địch và cắm lá cờ chiến thắng lên vị trí cột cờ của quân Pháp.
Trong một trận tiến công, Lê Văn Dỵ còn cho một bộ phận lực lượng dự bị lui xuống cách trận địa khoảng 200m, trong khi phần lớn quân số vẫn ở lại chờ pháo binh ta bắn chế áp. Khi pháo vừa dứt, ông lập tức hạ lệnh xung phong và trực tiếp dẫn đầu đại đội tiến lên, khiến quân Pháp bất ngờ, không kịp đối phó.
Sau 20 ngày đêm chiến đấu giằng co quyết liệt, Đại đội 811 đã tiêu diệt 114 tên, bắt sống 44 tên, thu toàn bộ vũ khí và làm chủ hoàn toàn cứ điểm C1.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Từ C1 đến trận đánh cuối cùng
Sau khi chiếm được C1, Lê Văn Dỵ tiếp tục được giao nhiệm vụ giữ vững vị trí này làm bàn đạp tiến công các cao điểm quan trọng khác.
Đêm 6/5/1954, ông chỉ huy Đại đội 811 làm mũi chủ công tiến đánh đồi C2. Đơn vị đã tiêu diệt gần hai đại đội quân Pháp và đến chiều 7/5/1954 hoàn toàn làm chủ C2.
Những chiến công liên tiếp ấy thể hiện rõ phẩm chất của một người chỉ huy luôn có mặt ở nơi khó khăn nhất, dám quyết đoán và biết tận dụng từng thời cơ trên chiến trường.
Câu nói trở thành bài ca của người lính
Tên tuổi Lê Văn Dỵ còn gắn với một câu nói đã trở thành biểu tượng của tinh thần người lính:
“Đời chúng ta đâu có giặc là ta cứ đi.”
Trong cuộc hành quân cùng bộ đội lên Điện Biên Phủ, câu nói của Lê Văn Dỵ đã tình cờ được nhạc sĩ Đỗ Nhuận nghe thấy. Câu nói giản dị ấy trở thành nguồn cảm hứng để ông sáng tác ca khúc “Hành quân xa”.
Sau này, nhạc sĩ Đỗ Nhuận mới biết người nói câu nói ấy chính là Lê Văn Dỵ. Từ một lời nói trong cuộc hành quân, câu ấy đã trở thành lời ca vang lên cùng những bước chân người lính:
“Hành quân xa dẫu qua nhiều gian khổ
Vai vác nặng ta đã đổ mồ hôi
Mắt ta sáng, chí căm thù, bảo vệ đồng quê ta tiến bước
Đời chúng ta đâu có giặc là ta cứ đi…”
Câu nói nổi tiếng "Đâu có giặc là ta cứ đi” của Anh hùng Lê Văn Dỵ chính là cảm hứng giúp nhạc sĩ Đỗ Nhuận sáng tác ca khúc "Hành quân xa". Ảnh tư liệu
Câu nói ấy cũng trở thành một biểu tượng cho tinh thần không ngại gian khổ, nơi nào có giặc thì nơi đó có người lính tiến bước.
Mười năm chiến đấu và sự hy sinh
Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, Lê Văn Dỵ không dừng lại. Khi miền Bắc được hòa bình, ông tiếp tục tình nguyện sang Lào làm nhiệm vụ quốc tế.
Suốt khoảng 10 năm, từ năm 1960 đến năm 1970, ông chiến đấu tại chiến trường Lào. Ngày 13/3/1970, Lê Văn Dỵ anh dũng hy sinh tại mặt trận Cánh Đồng Chum – Xiêng Khoảng.
Cuộc đời ông dường như đã được gói trọn trong chính câu nói năm nào: “Đâu có giặc là ta cứ đi.” Từ những trận đánh ở Bắc Kạn, Quảng Ninh đến 20 ngày đêm giữ C1 và trận đánh cuối cùng ở C2, Lê Văn Dỵ luôn xuất hiện ở những nơi khó khăn nhất.
Ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hồi ký của ông hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, trở thành một tư liệu quý về người cán bộ đã dành trọn cuộc đời cho chiến đấu và cách mạng.
Lê Văn Dỵ đã hy sinh, nhưng câu nói “Đâu có giặc là ta cứ đi” vẫn còn vang lên qua ca khúc “Hành quân xa”, trở thành một phần ký ức đẹp về thế hệ người lính đã đi qua những năm tháng chiến tranh bằng lòng quả cảm và ý chí không lùi bước.
