Lê Văn Hưu

Bảng nhãn Lê Văn Hưu là nhà sử học đầu tiên và vĩ đại của Việt Nam, người đã đặt viên gạch nền móng cho nền sử học nước nhà. Sống dưới thời nhà Trần, ông không chỉ là một vị quan thanh liêm, một nhà giáo tận tụy mà còn là một trí tuệ bậc thầy với tầm nhìn lịch sử sâu sắc.

Công lao lớn nhất của ông chính là việc biên soạn bộ "Đại Việt sử ký" — bộ quốc sử đầu tiên của nước ta, được hoàn thành vào năm 1272. Với 30 quyển ghi chép từ thời Triệu Đà đến thời Lý Chiêu Hoàng, Lê Văn Hưu đã thực hiện một sứ mệnh lịch sử quan trọng:

* Khẳng định nền độc lập: Thông qua việc chép sử, ông đã gián tiếp khẳng định Đại Việt là một quốc gia có chủ quyền, có lịch sử riêng biệt và rạng rỡ, ngang hàng với các triều đại phương Bắc.

* Phương pháp sử học nghiêm túc: Ông không chỉ liệt kê sự kiện mà còn đưa ra những lời bình luận sắc sảo ("Lê Văn Hưu viết..."). Những nhận xét của ông luôn đề cao tinh thần tự tôn dân tộc, đạo đức của người cầm quyền và bài học hưng vong của các triều đại.

* Tiền đề cho các bộ sử sau này: "Đại Việt sử ký" chính là nguồn tài liệu gốc quý giá nhất để các nhà sử học sau này như Phan Phu Tiên hay Ngô Sĩ Liên dựa vào đó để viết nên bộ Đại Việt sử ký toàn thư bất hủ.

Lê Văn Hưu không chỉ chép lại quá khứ, ông đã dùng ngòi bút của mình để đúc kết linh hồn và khí phách của dân tộc Việt. Ông mãi mãi được hậu thế tôn vinh là "người khai sơn phá thạch" cho nền sử học Việt Nam, một trí thức lớn với lòng yêu nước và tinh thần tự hào dân tộc cháy bỏng.