Lê Văn Hưu – Người đặt nền móng cho sử học Việt Nam
Lê Văn Hưu – Người đặt nền móng cho sử học Việt Nam
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, có những người không cầm gươm ra trận nhưng đã góp phần gìn giữ ký ức của cả một đất nước.
Một trong những người tiêu biểu nhất là Lê Văn Hưu, nhà sử học nổi tiếng thời nhà Trần, người được xem là nhà sử học đầu tiên của Việt Nam.
Ông sinh năm 1230, quê ở làng Phủ Lý, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
Người học trò xuất sắc
Ngay từ nhỏ, Lê Văn Hưu đã nổi tiếng thông minh và ham học.
Ông sống trong thời kỳ nhà Trần đang xây dựng đất nước và phải đối mặt với nhiều thử thách.
Năm 1247, khi mới khoảng 17 tuổi, Lê Văn Hưu đỗ Bảng nhãn trong khoa thi Đinh Mùi.
Đây là một thành tích đặc biệt xuất sắc.
Từ đó, ông bước vào con đường làm quan và có cơ hội đem tài năng của mình phục vụ đất nước.
Người viết lại lịch sử dân tộc
Điều khiến tên tuổi Lê Văn Hưu sống mãi không chỉ nằm ở con đường khoa cử.
Ông được giao trọng trách biên soạn lịch sử nước nhà.
Trong thời gian làm việc dưới triều Trần, Lê Văn Hưu đã biên soạn bộ Đại Việt sử ký, gồm 30 quyển.
Đây là bộ quốc sử đầu tiên được biên soạn một cách có hệ thống của nước ta.
Ông bắt đầu từ thời Triệu Vũ Đế và ghi chép lịch sử cho đến thời Lý Chiêu Hoàng.
Viết sử để giữ lấy cội nguồn
Đối với Lê Văn Hưu, lịch sử không chỉ là những câu chuyện về vua chúa.
Lịch sử còn là bài học về cách dựng nước và giữ nước.
Khi viết về những sự kiện trong quá khứ, ông đưa ra những lời nhận xét, đánh giá riêng.
Ông đề cao những người có công với đất nước và phê phán những hành động làm tổn hại đến quốc gia.
Qua đó, ông thể hiện một quan điểm rất rõ:
Viết sử phải hướng con người đến những bài học về đạo lý và trách nhiệm với đất nước.
Những trang sử giữa thời đại hào hùng
Lê Văn Hưu sống vào thời nhà Trần – một trong những triều đại rực rỡ nhất trong lịch sử Việt Nam.
Ông chứng kiến đất nước đứng lên chống quân Nguyên – Mông.
Những chiến thắng của quân dân nhà Trần đã tạo nên những trang sử hào hùng.
Dù không trực tiếp cầm quân, công việc của Lê Văn Hưu giúp những chiến công ấy được ghi lại để các thế hệ sau biết về quá khứ của dân tộc.
Từ một bộ sử đến ký ức của cả dân tộc
Ngày nay, Đại Việt sử ký nguyên bản của Lê Văn Hưu không còn tồn tại đầy đủ.
Tuy nhiên, những nội dung và lời bình của ông được các sử gia đời sau tiếp tục kế thừa.
Đặc biệt, Đại Việt sử ký toàn thư đã tiếp thu nhiều thành quả từ công trình của Lê Văn Hưu.
Nhờ vậy, tiếng nói của nhà sử học thế kỷ XIII vẫn còn vang vọng trong sử học Việt Nam nhiều thế kỷ sau.
Người thầy của những thế hệ sau
Lê Văn Hưu không chỉ để lại một bộ sử.
Ông còn đặt nền móng cho truyền thống coi trọng việc ghi chép và đánh giá lịch sử dân tộc.
Sau ông, Việt Nam xuất hiện nhiều nhà sử học lớn như Phan Phu Tiên, Ngô Sĩ Liên, Lê Quý Đôn, Phan Huy Chú…
Mỗi người tiếp tục bổ sung và làm phong phú thêm kho tàng sử học nước nhà.
Câu chuyện còn mãi
Lê Văn Hưu qua đời năm 1322, hưởng thọ 92 tuổi.
Ông đã sống qua nhiều triều đại và để lại một di sản đặc biệt quý giá.
Nếu những người lính dùng thanh gươm để bảo vệ đất nước thì những người như Lê Văn Hưu dùng ngòi bút để gìn giữ ký ức của dân tộc.
Lê Văn Hưu – nhà sử học lớn thời Trần, người đặt nền móng cho nền sử học Việt Nam và là tác giả của bộ Đại Việt sử ký, bộ quốc sử đầu tiên của nước ta.
Câu chuyện về ông nhắc chúng ta:
Một dân tộc muốn hiểu mình là ai thì phải biết mình đã đi qua những gì. Giữ gìn lịch sử chính là giữ gìn ký ức, cội nguồn và bản sắc của dân tộc.
