Lê Văn Hưu nhìn lại cuộc khởi nghĩa

Nhiều thế kỷ sau cuộc khởi nghĩa, sử gia Lê Văn Hưu vẫn dừng lại trước việc Trưng Trắc, Trưng Nhị đứng lên và nhận được sự hưởng ứng rộng khắp. Lời bình của ông được bảo lưu trong Đại Việt sử ký toàn thư.

Ông nhìn thắng lợi ấy như bằng chứng rằng đất nước có thể giành lại quyền tự chủ. Từ tấm gương Hai Bà, ông phê phán thái độ cam chịu lệ thuộc của những người đời sau.

Đó là câu chuyện về ảnh hưởng của Hai Bà đối với tư tưởng sử học thời trung đại. Hai người phụ nữ sống ở thế kỷ I đã trở thành một căn cứ để sử gia thế kỷ XIII bàn về trách nhiệm trước vận mệnh đất nước. Lời bình không cung cấp thêm một trận đánh, nhưng lưu lại cách hậu thế hiểu ý nghĩa cuộc khởi nghĩa.