Lê Văn Huỳnh - lá thư dự cảm về sự hy sinh
Bức thư của Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh (viết ngày 11/9/1972) là một trong những di vật chiến tranh nổi tiếng và xúc động nhất trong lịch sử chống Mỹ. Bức thư được xem như một "tờ di chúc" đặc biệt, thể hiện khí tiết, dự cảm chính xác và lòng yêu nước bao la của một tri thức trẻ trước giờ hy sinh tại chiến trường Quảng Trị khốc liệt.
Trong hàng ngàn di vật chiến tranh đang được lưu giữ trên khắp đất nước, bức thư gửi gia đình của Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh — nguyên sinh viên Trường Đại học Bách khoa Hà Nội — viết trước giờ ra trận tại Thành cổ Quảng Trị năm 1972 chính là một trong những trang thư gây xúc động sâu sắc nhất. Đó không chỉ là lời từ biệt thiêng liêng của một người lính trẻ gửi về hậu phương, mà còn là bản anh hùng ca bất tử về lý tưởng, tình yêu và khí tiết của một thế hệ "xếp bút nghiên lên đường chiến đấu".
Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh sinh ra tại Nam Định, nhập ngũ khi đang là sinh viên năm thứ bốn khoa Xây dựng. Mới cưới vợ được vỏn vẹn sáu ngày, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, anh gác lại mái trường, tình yêu và tương lai phía trước để bước vào chiến trường Quảng Trị khốc liệt. Ngày 11 tháng 9 năm 1972, giữa những ngày đêm mưa bom bão đạn bên dòng Thạch Hãn, anh đã ngồi viết bức thư dài mười trang — bức thư mà anh biết rõ có thể là di chúc cuối cùng của cuộc đời mình.
Điểm khiến bức thư lay động lòng người sâu sắc nhất chính là sự bình tĩnh đến lạ kỳ của một người lính trẻ trước cái chết. Anh viết cho mẹ, cho người vợ trẻ Đặng Thị Xơ và gia đình với giọng điệu vô cùng nghẹn ngào nhưng tràn đầy lý tưởng sống. Anh không ngần ngại đối mặt với thực cảnh nghiệt ngã, thậm chí còn đưa ra lời dự cảm chính xác đến kinh ngạc về sự hy sinh của mình. Anh chỉ dẫn tỉ mỉ cho người vợ trẻ cách đi tìm mộ mình sau khi đất nước hòa bình — một chỉ dẫn thiêng liêng mà đúng 30 năm sau đã giúp gia đình tìm lại được hài cốt của anh bên bờ sông Thạch Hãn.
Bức thư của Liệt sĩ Lê Văn Huỳnh không dừng lại ở nỗi đau chia ly, mà tỏa sáng rực rỡ tình yêu quê hương và niềm tin sắt đá vào ngày chiến thắng. Dù biết mình sẽ ngã xuống, anh vẫn động viên mẹ kiên cường, dặn dò người vợ trẻ tiếp tục sống, học tập và phụng sự Tổ quốc.
Hôm nay, bức thư ấy đang nằm tại Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị, trở thành di sản tinh thần vô giá của dân tộc. Mỗi dòng chữ mờ nhoè theo thời gian của người lính Bách khoa năm xưa vẫn mãi là ngọn đuốc nhắc nhở thế hệ hôm nay về cái giá đắt giá của hòa bình và lý tưởng sống cống hiến trọn vẹn cho Tổ quốc.
