Lê Văn Huỳnh – người lính gửi lại những dòng cuối cùng ở Thành Cổ

Mùa hè năm 1972, khi cuộc chiến đấu tại Thành Cổ Quảng Trị bước vào giai đoạn ác liệt nhất, Lê Văn Huỳnh là một trong những người lính trẻ có mặt tại chiến trường. Sinh năm 1948 tại Thái Bình, ông nhập ngũ khi tuổi đời còn trẻ và được bổ sung vào đơn vị chiến đấu tại Quảng Trị.

Huỳnh là sinh viên Trường Đại học Xây dựng trước khi nhập ngũ. Từ giảng đường, ông khoác áo lính rồi hành quân vào chiến trường. Đến Quảng Trị, những kiến thức và cuộc sống của một sinh viên nhanh chóng nhường chỗ cho những ngày chiến đấu thực sự.

Năm 1972, Thành Cổ Quảng Trị trở thành tâm điểm của cuộc chiến. Sau khi quân ta làm chủ thị xã và Thành Cổ, đối phương tổ chức nhiều đợt tiến công với mục tiêu chiếm lại khu vực này.

Hỏa lực được sử dụng với cường độ rất lớn. Pháo binh từ nhiều hướng liên tục bắn vào Thành Cổ. Máy bay đánh phá các vị trí nghi có bộ đội ta. Những công sự vừa đào xong có thể bị phá hủy chỉ sau một trận bom.

Trong điều kiện đó, người lính phải sống dưới lòng đất nhiều hơn trên mặt đất.

Lê Văn Huỳnh cùng đồng đội cũng trải qua những ngày tháng như vậy. Ban ngày, trận địa thường xuyên bị pháo kích. Ban đêm, các đơn vị tranh thủ vận chuyển lương thực, đạn dược và đưa thương binh ra ngoài.

Giữa những trận đánh, Huỳnh vẫn giữ thói quen viết.

Ông viết về chiến trường, về đồng đội và về gia đình. Những dòng chữ trong cuốn nhật ký cho thấy tâm trạng của một người lính trẻ đang sống giữa chiến tranh nhưng vẫn hướng về cuộc sống bình thường ở quê nhà.

Ông nhớ cha mẹ, nhớ người thân và nghĩ đến ngày hòa bình. Trong những dòng nhật ký ấy không chỉ có chiến đấu mà còn có những suy nghĩ rất đời thường của một thanh niên: mong muốn được trở về, được gặp lại người thân và tiếp tục cuộc sống còn dang dở.

Nhưng chiến tranh không cho ông cơ hội thực hiện những dự định ấy.

Ngày 2/6/1972, Lê Văn Huỳnh viết những dòng cuối cùng trong cuốn nhật ký. Ông linh cảm rằng trận chiến phía trước có thể rất khốc liệt. Trong hoàn cảnh ấy, ông để lại những lời nhắn gửi cho gia đình và người thân.

Không lâu sau, Lê Văn Huỳnh hy sinh tại chiến trường Quảng Trị.

Ông nằm lại khi tuổi đời mới 24.

Điều đặc biệt là cuốn nhật ký của ông không bị thất lạc. Nhiều năm sau chiến tranh, gia đình và đồng đội tìm lại được những trang viết ấy. Cuốn nhật ký trở thành một trong những tư liệu giúp thế hệ sau hiểu hơn về tâm trạng của những người lính trẻ trong Thành Cổ.

Những dòng chữ ấy có giá trị bởi người viết không biết mình sẽ trở thành một nhân vật lịch sử. Ông chỉ viết cho mình, cho gia đình và cho những người thân yêu. Chính sự giản dị ấy khiến cuốn nhật ký trở nên đặc biệt.

Lê Văn Huỳnh không viết về chiến tranh bằng những con số lớn. Ông viết về những điều gần gũi: đồng đội, quê hương, cha mẹ và mong ước ngày trở về.

Nhưng càng đọc, người ta càng thấy rõ sự khốc liệt của chiến tranh.

Một người thanh niên đang học đại học đã phải rời giảng đường để vào chiến trường. Một người con đang nghĩ đến cha mẹ lại phải đối mặt với khả năng hy sinh. Một người lính đang viết về tương lai cuối cùng không thể trở về.

Đó chính là bi kịch của một thế hệ thanh niên trong chiến tranh.

Sau này, Lê Văn Huỳnh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng có lẽ điều khiến tên tuổi ông được nhiều người nhớ đến nhất vẫn là cuốn nhật ký.

Bởi qua những trang viết ấy, người đọc không chỉ nhìn thấy một người lính mà còn nhìn thấy hàng nghìn người trẻ từng chiến đấu tại Thành Cổ.

Họ cũng từng có gia đình, có ước mơ, có những dự định sau chiến tranh. Họ cũng từng mong ngày trở về.

Nhưng rất nhiều người đã không trở về.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Thành Cổ Quảng Trị ngày nay đã trở thành một địa chỉ tưởng niệm. Những người trẻ đến đây có thể đọc tên các liệt sĩ, thắp một nén hương và đứng trước dòng Thạch Hãn.

Trong không gian bình yên ấy, những trang nhật ký của Lê Văn Huỳnh vẫn có sức lay động đặc biệt.

Bởi đó là tiếng nói của một người lính từ bên trong chiến trường – một người biết mình có thể hy sinh nhưng vẫn nghĩ về gia đình, quê hương và ngày hòa bình.

Lê Văn Huỳnh đã không trở về sau mùa hè năm 1972.

Nhưng những dòng chữ ông để lại đã vượt qua thời gian.

Chúng nhắc chúng ta rằng phía sau hai chữ “Thành Cổ Quảng Trị” không chỉ là một chiến dịch quân sự hay một địa danh lịch sử. Đó là tuổi trẻ của hàng nghìn con người, trong đó có một sinh viên 24 tuổi đã gửi lại những dòng chữ cuối cùng trước khi nằm xuống trên mảnh đất Quảng Trị.