LÊ VĂN HUỲNH – NGƯỜI LÍNH VIẾT TRƯỚC NGÀY HY SINH VÀ BỨC THƯ KHIẾN HÀNG TRIỆU NGƯỜI XÚC ĐỘNG

Lê Văn Huỳnh sinh năm 1949 tại thôn Phú Ân, xã Lê Lợi, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình (nay thuộc tỉnh Hưng Yên). Là con út trong gia đình có ba anh chị em, ông lớn lên trong những năm tháng đất nước còn chia cắt bởi chiến tranh.

Những người thân từng biết ông đều nhớ về một chàng trai hiền lành, học giỏi và giàu tình cảm. Với sự chăm chỉ và nỗ lực trong học tập, Lê Văn Huỳnh thi đỗ vào Trường Đại học Xây dựng Hà Nội. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt nhất, ông đang là sinh viên năm thứ tư, chỉ còn một thời gian ngắn nữa sẽ hoàn thành chương trình học để trở thành kỹ sư xây dựng.

Năm 1970, ông gặp cô gái cùng quê Đặng Thị Xơ. Tình yêu của họ nảy nở giữa những năm tháng chiến tranh đầy biến động. Ngày 2/1/1972, hai người chính thức nên duyên vợ chồng.

Đó là khoảng thời gian hạnh phúc nhất trong cuộc đời đôi vợ chồng trẻ. Họ cũng như bao người khác, mang trong mình những ước mơ rất đỗi giản dị về một mái ấm, những đứa con và cuộc sống bình yên khi chiến tranh kết thúc.

Nhưng Tổ quốc đang cần những người thanh niên lên đường cầm súng.

Không lâu sau ngày cưới, Lê Văn Huỳnh gác lại giảng đường đại học, chia tay người vợ trẻ để nhập ngũ. Từ một sinh viên năm cuối, ông trở thành người lính Quân đội Nhân dân Việt Nam và được điều động vào chiến trường Quảng Trị.

Thời điểm ấy, Quảng Trị là một trong những chiến trường khốc liệt nhất cả nước. Sau Chiến dịch Xuân – Hè năm 1972, đặc biệt là cuộc chiến 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, nơi đây hứng chịu khối lượng bom đạn khổng lồ. Hàng vạn cán bộ, chiến sĩ từ khắp mọi miền đất nước đã chiến đấu và hy sinh để giữ vững từng tấc đất quê hương.

Trên đường hành quân vào chiến trường, Lê Văn Huỳnh vẫn đều đặn viết thư gửi về cho gia đình. Những lá thư được viết trên những trang giấy nhỏ, chứa đựng nỗi nhớ quê hương, tình yêu dành cho mẹ già, người vợ trẻ và niềm tin mãnh liệt vào ngày đất nước hòa bình.

Ngày 11/9/1972, giữa chiến trường Quảng Trị khốc liệt, ông viết một bức thư đặc biệt gửi về gia đình.

Ngay những dòng đầu tiên, ông viết:

"Toàn gia đình kính thương! Hôm nay con ngồi đây biên vài dòng chữ cuối cùng phòng khi đã đi nghiên cứu bí mật trong lòng đất thì gia đình khỏi thấy đó là điều đột ngột."

Những lời lẽ bình thản ấy khiến người đọc không khỏi nghẹn ngào.

Trong thư, ông gửi lời xin lỗi mẹ vì chưa kịp báo đáp công ơn sinh thành. Ông động viên mẹ cố gắng sống khỏe để chờ ngày đất nước thống nhất. Với người vợ trẻ, ông căn dặn từng điều nhỏ nhặt, mong vợ mạnh mẽ vượt qua mất mát và tiếp tục sống hạnh phúc nếu một ngày ông không trở về.

Đó không đơn thuần là một lá thư. Đó giống như những lời dặn dò cuối cùng của một người đã chuẩn bị sẵn tinh thần đối diện với cái chết.

Điều khiến nhiều người xúc động hơn cả là ở phần cuối bức thư.

Lê Văn Huỳnh ghi lại khá cụ thể vị trí mà ông cho rằng mình sẽ nằm lại nếu hy sinh. Ông mô tả khu vực gần sông Thạch Hãn và viết rằng mình có thể sẽ ngã xuống khi làm nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa qua sông vào ngày 2/1/1973.

Thời điểm ấy, ngày được nhắc tới vẫn còn cách hơn ba tháng.

Không ai có thể lý giải vì sao người lính trẻ lại viết những dòng chữ chính xác đến như vậy.

Những tháng cuối năm 1972, chiến sự tại Quảng Trị vẫn diễn ra vô cùng ác liệt. Sông Thạch Hãn trở thành tuyến tiếp tế chiến lược đưa người và vật chất vào chiến trường. Ban ngày, khu vực này liên tục hứng chịu bom đạn và pháo kích. Ban đêm, những đoàn quân vẫn âm thầm vượt sông để thực hiện nhiệm vụ.

Và rồi điều đau lòng nhất đã xảy ra. Ngày 2/1/1973. Đúng tròn một năm kể từ ngày cưới. Lê Văn Huỳnh hy sinh trên sông Thạch Hãn trong lúc làm nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa phục vụ chiến đấu. Ông ra đi khi mới 24 tuổi. Ngày hy sinh của ông trùng khớp với ngày được nhắc đến trong bức thư viết trước đó hơn ba tháng.

Sau chiến tranh, những lá thư của Lê Văn Huỳnh được gia đình gìn giữ như những kỷ vật vô giá. Riêng bức thư cuối cùng đã trở thành một trong những tài liệu khiến nhiều người xúc động khi đọc lại.

Năm 1975, bức thư được tìm thấy và lưu giữ cẩn thận. Nhiều năm sau, người vợ của ông cùng đồng đội và gia đình đã lần theo những chỉ dẫn được ghi trong thư để tìm kiếm nơi an nghỉ của người liệt sĩ.

Hơn ba thập kỷ sau ngày ông hy sinh, những thông tin được ghi lại trong bức thư đã giúp gia đình xác định được nơi chôn cất tại Quảng Trị. Địa điểm thực tế chỉ sai lệch rất nhỏ so với những gì ông từng mô tả.

Đối với nhiều người, đó là một câu chuyện đặc biệt khó lý giải. Nhưng với gia đình và đồng đội, điều đó phản ánh sự bình tĩnh, bản lĩnh và tinh thần sẵn sàng hy sinh của một người lính đã chấp nhận mọi gian khổ vì Tổ quốc.

Ngày nay, bức thư cuối cùng của liệt sĩ Lê Văn Huỳnh được lưu giữ tại Bảo tàng Thành cổ Quảng Trị. Đó là một trong những hiện vật khiến nhiều du khách lặng người khi đọc từng dòng chữ đã ngả màu theo thời gian.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Sông Thạch Hãn vẫn lặng lẽ chảy qua những mùa hoa lửa.

Thành cổ Quảng Trị vẫn đứng đó như một chứng nhân của lịch sử.

Và những dòng thư của người lính trẻ năm nào vẫn tiếp tục lay động trái tim của biết bao người.

Bởi có những con người tuy cuộc đời rất ngắn ngủi, nhưng tình yêu Tổ quốc, tình yêu gia đình và sự hy sinh của họ đã trở thành giá trị bất tử, sống mãi cùng ký ức dân tộc Việt Nam.

Minh Triết (tổng hợp)