Lê Văn Liêm – Người cựu thanh niên xung phong đi qua bom đạn để giữ lại những con đường hòa bình

Có những ký ức không bao giờ cũ. Nó không nằm lại trong quá khứ, mà sống tiếp trong từng bước chân, từng hành trình trở về của những con người từng đi qua chiến tranh. Với cựu thanh niên xung phong Lê Văn Liêm, Chủ tịch Hội Cựu thanh niên xung phong tỉnh Hà Tĩnh, ký ức ấy không chỉ là hồi ức, mà là một phần của hơi thở hiện tại – nơi ông vẫn đang tiếp tục “đi lại những con đường lửa” bằng nghĩa tình đồng đội.

Sinh năm 1952 tại Hà Huy Tập (nay thuộc phường Thành Sen, Hà Tĩnh), năm 1969 khi mới 17 tuổi, chàng thanh niên Lê Văn Liêm đã xung phong nhập ngũ, gia nhập Đại đội 531, Tổng đội 53 thanh niên xung phong. Khi ấy, Hà Tĩnh là một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt của không quân Mỹ. Những cung đường như 15A, 21, 22, khu vực Ngã ba Đồng Lộc, Khe Giao… không chỉ là tuyến giao thông mà còn là tuyến lửa, nơi mỗi mét đường thông suốt đều được đổi bằng mồ hôi, máu và cả sự hy sinh thầm lặng của biết bao người trẻ tuổi.

Những ngày ấy, nhịp sống của họ gắn với bom đạn. Ban ngày tránh máy bay địch, ban đêm lại lao ra hiện trường san lấp hố bom, bám đường, giữ cho những đoàn xe không bị gián đoạn. Có những đêm dài, ánh đèn dầu leo lét trong lán trại, nhưng tinh thần thì chưa từng tắt. Với họ, con đường không chỉ là nhiệm vụ, mà là mạch sống của tiền tuyến, là con đường dẫn tới ngày đất nước được nối liền.

Ông Lê Văn Liêm từng nhớ lại một ký ức không thể nào quên: tháng 10 năm 1972, đơn vị bị máy bay địch ném bom đánh trúng, lán trại bốc cháy, một đồng đội đã hy sinh. Giữa mất mát và đau thương, không ai có thời gian để gục ngã. Lửa vừa tắt, họ lại dựng lán mới. Nước mắt có thể rơi, nhưng đôi chân thì vẫn phải bước ra đường. Bởi phía trước vẫn còn những đoạn đường chưa kịp thông, những chuyến xe vẫn đang chờ.

Chiến tranh khốc liệt là vậy, nhưng giữa bom đạn, ông và đồng đội vẫn nuôi trong mình một khát vọng rất khác: khát vọng học tập và đi xa hơn chính số phận của mình. Sau những giờ làm đường căng thẳng, họ tranh thủ học văn hóa trong ánh đèn mờ, ghi chép từng trang sách cũ như giữ lấy một tương lai cho chính mình. Và rồi, điều tưởng như không thể đã trở thành hiện thực: năm 1974, ông thi đỗ Trường Đại học Dược Hà Nội, mở ra một hành trình mới sau chiến tranh.

Hòa bình lập lại, ông tiếp tục gắn bó với ngành dược, rồi trở về quê hương Hà Tĩnh, đảm nhiệm nhiều cương vị công tác trong lĩnh vực kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm. Dù ở vị trí nào, người thanh niên xung phong năm xưa vẫn giữ nguyên một tinh thần: làm việc trách nhiệm, làm đến nơi đến chốn, như cách ông từng giữ từng mét đường thông suốt giữa bom đạn.

Năm 2010, ông được phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Ưu tú. Nhưng với ông, phần thưởng lớn nhất không nằm ở danh hiệu, mà ở việc mình đã đi trọn một hành trình từ người giữ đường giữa chiến tranh đến người giữ sức khỏe cho cộng đồng trong thời bình.

Sau khi nghỉ hưu năm 2012, tưởng như sẽ là những ngày nghỉ ngơi, nhưng với ông Lê Văn Liêm, đó lại là một hành trình mới. Ông trở về với Hội Cựu thanh niên xung phong tỉnh Hà Tĩnh, tiếp tục đứng trong hàng ngũ của những người từng đi qua tuyến lửa. Ở vị trí Chủ tịch Hội, ông không chỉ gặp lại đồng đội cũ, mà còn kết nối những con người từng chia nhau từng đoạn đường sống trong chiến tranh, nay tiếp tục chia nhau trách nhiệm trong cuộc sống hòa bình.

Những chương trình “nghĩa tình đồng đội” được duy trì, những mái nhà tình nghĩa được dựng lên, những hoàn cảnh khó khăn của cựu thanh niên xung phong được hỗ trợ. Có những đồng đội ngày xưa từng cùng nhau san lấp hố bom, nay cùng nhau san sẻ cuộc sống đời thường. Và ông Lê Văn Liêm vẫn là người đứng giữa những kết nối ấy, lặng lẽ nhưng bền bỉ.

Điều đáng quý nhất ở ông không chỉ là những gì đã làm, mà là cách ông tiếp tục sống với ký ức. Không phải để hoài niệm, mà để gìn giữ một tinh thần. Tinh thần của những người từng coi con đường là nhiệm vụ sống còn, coi đồng đội là gia đình, và coi sự hy sinh là điều hiển nhiên nếu Tổ quốc cần.

Hôm nay, khi chiến tranh đã lùi xa, những con đường Hà Tĩnh đã không còn tiếng bom rơi, nhưng ký ức về một thời “tuyến lửa” vẫn được ông và đồng đội nhắc lại. Không phải để đau buồn, mà để nhớ rằng có một thế hệ đã từng đi qua ranh giới sinh tử để giữ lại bình yên cho hôm nay.

Và trong dòng ký ức ấy, hình ảnh người thanh niên xung phong Lê Văn Liêm vẫn hiện lên rõ ràng: một người từng đứng giữa mưa bom bão đạn để giữ từng con đường, rồi đi qua thời gian để tiếp tục giữ lấy nghĩa tình đồng đội – thứ “con đường” không bao giờ bị thời gian xóa nhòa.