Lê Văn Một – Người thuyền trưởng mở đường vận tải chiến lược trên biển
Trong lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, có những con người âm thầm nhưng lại góp phần tạo nên những bước ngoặt mang tầm chiến lược. Lê Văn Một là một trong những con người như thế – người thuyền trưởng được xem là chỉ huy chuyến tàu không số đầu tiên, đặt nền móng cho tuyến vận tải chiến lược trên biển của Việt Nam. Lê Văn Một sinh năm 1921 tại Mỹ Tho trong một gia đình có truyền thống học tập và từng mang quốc tịch Pháp. Tuổi thơ của ông gắn với môi trường giáo dục Tây học, giúp ông sớm có vốn hiểu biết rộng và khả năng thích ứng nhanh với nhiều môi trường khác nhau. Tuy nhiên, khi đất nước đứng trước ngã rẽ lịch sử, ông đã lựa chọn con đường trở về với dân tộc, từ bỏ thân phận cũ để tham gia cách mạng với một ý chí dứt khoát. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, Lê Văn Một chính thức tham gia phong trào kháng chiến tại Nam Bộ. Trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp, ông đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng liên quan đến vận tải và tiếp tế vũ khí. Cùng đồng đội, ông tham gia các chuyến đi sang Thái Lan để tổ chức mua sắm, vận chuyển vũ khí về nước. Những chuyến đi ấy không chỉ đầy gian khổ mà còn đòi hỏi sự gan dạ, mưu trí và bản lĩnh vượt qua hiểm nguy trên biển cả và trong vùng kiểm soát của địch. Sau Hiệp định Genève năm 1954, ông tập kết ra Bắc và tiếp tục phục vụ trong lực lượng hải quân. Bước ngoặt lớn nhất trong sự nghiệp của ông đến vào đầu những năm 1960, khi tuyến vận tải chiến lược trên biển được hình thành nhằm chi viện cho chiến trường miền Nam. Trong lực lượng này, Lê Văn Một được tin tưởng giao trọng trách thuyền trưởng tàu vận tải đầu tiên. Ngày 11 tháng 10 năm 1962, con tàu Phương Đông 1 do ông chỉ huy rời bến, mang theo hàng chục tấn vũ khí vượt biển vào Nam. Sau nhiều ngày vượt sóng gió, con tàu đã cập bến an toàn tại Cà Mau, mở ra một phương thức vận tải chiến lược quan trọng, góp phần bảo đảm nguồn chi viện cho chiến trường miền Nam trong những năm kháng chiến ác liệt. Thành công của chuyến đi đầu tiên không chỉ mang ý nghĩa quân sự mà còn khẳng định khả năng tổ chức, sự táo bạo và sáng tạo của lực lượng cách mạng trong điều kiện vô cùng khó khăn. Lê Văn Một, với vai trò thuyền trưởng, đã trở thành một trong những người đặt nền móng cho tuyến đường huyền thoại trên biển. Sau này, ông tiếp tục tham gia nhiều hoạt động tổ chức, huấn luyện và chuẩn bị cho các chuyến tàu không số tiếp theo trước khi rời vị trí trực tiếp chỉ huy. Cuộc đời ông gắn liền với biển cả, với những chuyến đi thầm lặng nhưng đầy ý nghĩa chiến lược đối với cuộc kháng chiến của dân tộc. Sau khi qua đời, Lê Văn Một được Nhà nước ghi nhận và truy tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi ông được gắn với Bến K15 – nơi xuất phát của những chuyến tàu lịch sử, trở thành một dấu ấn không thể phai mờ trong ký ức lịch sử dân tộc. Lê Văn Một không chỉ là một người thuyền trưởng, mà còn là biểu tượng của sự dấn thân, trí tuệ và lòng trung thành với Tổ quốc. Cuộc đời ông là minh chứng cho tinh thần vượt khó, sáng tạo và sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, góp phần làm nên những trang sử hào hùng của Việt Nam.
