Lê Văn Một và tàu 41 năm 1963 – Chuyến mở bến Lộc An đưa vũ khí vào miền Đông

Một con đường mới vào miền Đông

Sau những chuyến tàu đầu tiên đưa vũ khí từ miền Bắc vào Nam, nhu cầu chi viện cho các chiến trường miền Đông Nam Bộ ngày càng cấp thiết.

Khu 7 lúc ấy cần một nguồn vũ khí trực tiếp từ miền Bắc. Vì vậy, Bộ Quốc phòng chỉ thị nghiên cứu mở một bến mới tại khu vực Lộc An – Sông Ray, Bà Rịa. Đoàn 759 được giao chuẩn bị một chuyến tàu đột phá, vừa vận chuyển vũ khí, vừa mở đường vào một khu vực chưa từng có tàu không số cập bến.

Đêm 26/9/1963, tàu gỗ số hiệu 41 rời cảng Bính Động, Hải Phòng.

Thuyền trưởng là Lê Văn Một.

Chính trị viên là Đặng Văn Thanh.

Trên tàu có khoảng 11 thủy thủ và 18 tấn vũ khí.

Nhiệm vụ của họ là đưa số vũ khí ấy vượt qua một hành trình dài trên biển và tìm cách cập bến Lộc An, nơi lực lượng địa phương đã chuẩn bị đón tàu.

Hành trình trong mưa bão

Tàu 41 không đi theo một tuyến hàng hải thông thường.

Để giữ bí mật, con tàu phải tận dụng thời tiết xấu và tránh những khu vực có khả năng bị đối phương kiểm soát. QĐND ghi lại rằng tàu đi trong mưa bão, vượt qua những ngày biển động và phải tìm cách tránh sự phát hiện của các lực lượng tuần tra.

Khi đến gần vùng biển miền Đông Nam Bộ, tàu mới chuyển hướng vào bờ.

Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất.

Phía trước không chỉ là cửa biển và bến nhận hàng.

Gần khu vực Lộc An có đồn Phước Hải của đối phương.

Tàu phải tìm đúng cửa sông, đúng thời điểm thủy triều và quan trọng nhất là phải cập bến mà không để lộ thân phận.

Đêm 2 rạng sáng 3/10, tàu 41 tiến vào khu vực cửa sông Ray.

Nhưng một vấn đề nghiêm trọng xuất hiện.

Tàu bị mắc cạn.

Con tàu nằm ngay trước đồn địch

Thủy triều bắt đầu rút.

Con tàu gỗ không thể tiếp tục di chuyển.

Trong khi đó, trời sắp sáng.

Gần đó là đồn Phước Hải.

Nếu con tàu bị phát hiện, không chỉ tính mạng của thủy thủ đoàn bị đe dọa mà toàn bộ số vũ khí trên tàu cũng có nguy cơ rơi vào tay đối phương.

Một số tư liệu cho biết lực lượng ở bến đã khẩn trương bốc dỡ hàng trong đêm, nhưng đến gần sáng vẫn chưa thể đưa hết số vũ khí vào bờ.

Tình thế lúc ấy trở nên đặc biệt căng thẳng.

Theo một tư liệu của QĐND, chỉ huy bến thậm chí đã đề nghị hủy tàu để giữ bí mật tuyến vận tải.

Nhưng quyết định cuối cùng không phải là phá hủy ngay con tàu.

Đặng Văn Thanh và máy trưởng Huỳnh Văn Sao tình nguyện ở lại tàu, trong khi những người khác lên bờ phối hợp với lực lượng địa phương.

Lê Văn Một, với tư cách thuyền trưởng, cùng thủy thủ đoàn phải chuẩn bị cho cả hai khả năng: cứu được tàu và hàng, hoặc tự hủy nếu tình hình không còn khả năng bảo đảm bí mật.

Một ngày thi gan trên bãi cạn

Trời sáng.

Chiếc tàu 41 nằm bất động trên bãi cạn.

Phía đối diện là một đồn quân sự của đối phương.

Máy bay trinh sát xuất hiện trên khu vực.

Tình huống nguy hiểm nhất của chuyến đi đã tới.

Nhưng trên tàu, Đặng Văn Thanh và Huỳnh Văn Sao vẫn tìm cách tạo một vỏ bọc như một chiếc tàu đánh cá bình thường. Theo QĐND, họ thậm chí lấy lưới ra vá, giả như đang làm công việc của ngư dân, trong khi khối thuốc nổ đã được chuẩn bị sẵn để có thể phá hủy tàu nếu bị phát hiện.

Cách xử trí ấy nhằm giữ cho đối phương không có đủ căn cứ xác định đây là một tàu vận tải quân sự.

Trên bờ, lực lượng địa phương cũng sẵn sàng đối phó nếu tình hình xấu đi.

Thời gian trôi qua.

Thủy triều dần thay đổi.

Và đó chính là cơ hội cuối cùng để tàu thoát khỏi bãi cạn.

Tàu 41 nổi lên

Đến khoảng 14 giờ, nước lên đủ để tàu 41 bắt đầu nổi.

Động cơ được khởi động.

Con tàu từ từ thoát khỏi bãi cạn.

Đến khoảng 17 giờ, tàu hòa vào những tàu đánh cá của ngư dân và tiến vào bến. Số hàng còn lại được đưa lên bờ.

Chuyến đi tưởng như đã đứng trước nguy cơ phải tự hủy cuối cùng vẫn giữ được cả người, tàu và phần lớn số vũ khí.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, tàu 41 rời bến trở lại miền Bắc trong đêm.

Bến Lộc An – Sông Ray chính thức trở thành một điểm tiếp nhận vũ khí quan trọng của tuyến vận tải biển.

18 tấn vũ khí đến Khu 7

Ý nghĩa của chuyến đi không chỉ nằm ở việc một con tàu thoát khỏi một bãi cạn.

Tàu 41 đã mở được một hướng vận chuyển trực tiếp vào chiến trường miền Đông Nam Bộ.

Từ bến Lộc An, những chuyến tàu tiếp theo tiếp tục đưa vũ khí, vật chất quân sự vào khu vực này. QĐND cho biết trong những năm 1963–1965, bến Lộc An đón ba chuyến tàu của Đoàn 125, vận chuyển tổng cộng khoảng 109 tấn vũ khí, trang bị cho quân dân miền Đông Nam Bộ.

Nguồn vũ khí ấy được sử dụng để trang bị cho các lực lượng vũ trang ở miền Đông và góp phần phục vụ những chiến dịch, trận đánh lớn như Bình Giã, Đồng Xoài, Dầu Tiếng, Bàu Bàng.

Vì vậy, chuyến tàu 41 tháng 9–10/1963 không chỉ là một chuyến vận tải.

Đó là chuyến mở bến.

Một con đường biển mới được hình thành từ chuyến đi ấy.

Lê Văn Một và một dấu mốc đặc biệt

Đây không phải lần đầu Lê Văn Một thực hiện nhiệm vụ mở đường trên biển.

Trước đó, ông đã chỉ huy Phương Đông 1 – chuyến tàu đầu tiên đưa vũ khí từ miền Bắc vào Vàm Lũng, Cà Mau.

Nhưng chuyến tàu 41 có một đặc điểm riêng: nó mở một hướng mới vào Bà Rịa – miền Đông Nam Bộ, trong điều kiện đối phương kiểm soát chặt khu vực cửa ngõ phía Đông Sài Gòn. QĐND đánh giá đây là một trong những chuyến đi mở đường, mở bến đặc biệt khó khăn của Đoàn tàu không số.

Sau này, tàu 41 tiếp tục có một hành trình dài trong lịch sử. Con tàu từng mang nhiều phiên hiệu và về sau trở thành HQ-671, hiện là hiện vật đặc biệt gắn với lịch sử Đoàn tàu không số.

Riêng với Lê Văn Một, chuyến đi Lộc An là một trong những dấu mốc quan trọng nhất trong sự nghiệp của người thuyền trưởng đã nhiều lần đưa tàu không số vượt biển.

Lời kết

Đêm 26/9/1963, tàu 41 rời Hải Phòng với 18 tấn vũ khí.

Hơn sáu ngày sau, con tàu đến cửa sông Ray nhưng mắc cạn ngay gần đồn Phước Hải.

Trời sáng.

Vũ khí chưa bốc hết.

Máy bay trinh sát xuất hiện.

Tình thế buộc những người trên tàu phải tính đến phương án cuối cùng: tự hủy con tàu để giữ bí mật.

Nhưng bằng sự bình tĩnh và cách xử trí linh hoạt của thủy thủ đoàn, tàu 41 đã vượt qua được thời khắc nguy hiểm. Khi thủy triều lên, con tàu thoát cạn và đưa số vũ khí vào bến Lộc An an toàn.

Với Lê Văn Một, đó là thêm một chuyến hải trình.

Với tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển, đó là một bước mở đường vào chiến trường miền Đông Nam Bộ.

Và với bến Lộc An, đêm ấy đánh dấu thời điểm một con đường vận tải bí mật từ miền Bắc đã nối được tới Khu 7 – nơi những chuyến tàu không số sau đó tiếp tục đưa vũ khí vào chiến trường.