Lê Văn Phượng – Người pháo thủ số 2 của xe tăng 390

Lê Văn Phượng là một trong những người lính thuộc kíp xe tăng 390, chiếc xe tăng đã húc đổ cánh cổng chính Dinh Độc Lập vào trưa 30/4/1975, góp phần tạo nên một khoảnh khắc lịch sử của ngày đất nước thống nhất. Ông giữ vị trí pháo thủ số 2 trên xe tăng 390 và là một nhân chứng trực tiếp của những giờ phút cuối cùng trong Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Người con Đường Lâm lên đường nhập ngũ

Lê Văn Phượng sinh năm 1945 tại Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội. Năm 1965, ông nhập ngũ và được biên chế vào lực lượng xe tăng, đóng quân tại Vĩnh Phúc.

Năm 1970, ông tham gia chiến đấu tại Đường 9 – Nam Lào. Đến năm 1972, ông làm trợ lý kỹ thuật cùng đơn vị vào chiến trường Thừa Thiên Huế. Sau đó, ông được biên chế vào kíp xe tăng 390.

Kíp xe gồm Vũ Đăng Toàn – trưởng xe, Nguyễn Văn Tập – lái xe, Ngô Sĩ Nguyên – pháo thủ số 1 và Lê Văn Phượng – Phó đại đội trưởng kỹ thuật kiêm pháo thủ số 2.

Những trận chiến trước ngày toàn thắng

Từ ngày 17/3/1975, đơn vị của Lê Văn Phượng nhận lệnh tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Trong những ngày từ 19 đến 23/3, ông cùng đồng đội chiến đấu tại khu vực Núi Bồng, Núi Nghệ. Sau đó đơn vị tiến về Huế, vượt đèo Hải Vân vào Đà Nẵng và tiếp tục tiến về phía Nam.

Ngày 29/4/1975, Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn 203 được lệnh đánh xe tăng địch tại căn cứ Nước Trong, Long Thành. Trong trận chiến này, Lê Văn Phượng bị thương ở chân nhưng sau khi được băng bó, ông tiếp tục trở lại xe để nạp đạn và chiến đấu.

Tiến vào Sài Gòn

Khoảng 8 giờ 30 ngày 30/4/1975, xe tăng 390 có mặt tại khu vực đầu cầu Sài Gòn.

Lúc này lực lượng xe tăng của ta gặp sự chống trả mạnh. Xe tăng của Tiểu đoàn trưởng Ngô Quang Nhỡ bị bắn cháy và ông đã hy sinh. Ngay sau đó, xe tăng 390 phát hiện một xe tăng M48 của đối phương vượt qua cầu và đã nổ súng tiêu diệt. Máy bay A37 của đối phương tiếp tục ném bom dữ dội nhằm ngăn bước tiến của lực lượng ta.

Trong tình thế khẩn trương, Lê Văn Phượng cùng Vũ Đăng Toàn bàn bạc và đề nghị nhanh chóng vượt cầu Sài Gòn để không bỏ lỡ thời cơ. Cuối cùng, ban chỉ huy đại đội quyết định cho xe tăng vượt cầu.

Sau khi vượt qua cầu, xe tăng 390 tiếp tục tiến về phía trung tâm Sài Gòn. Tại khu vực ngã tư Hàng Xanh, hai xe bọc thép M113 của đối phương lao ra nhưng bị xe tăng 390 tiêu diệt.

Khoảnh khắc xe tăng 390 húc đổ cổng Dinh Độc Lập

Khi tiến gần Dinh Độc Lập, xe tăng 390 gặp xe tăng 843 do Bùi Quang Thận chỉ huy.

Xe 843 dừng lại ở khu vực cổng Dinh rồi chuyển sang cổng phụ. Ngay sau đó, xe tăng 390 nhấn ga, lao thẳng và húc tung cổng chính Dinh Độc Lập, rồi tiến vào sân.

Khi xe dừng lại trong sân, Vũ Đăng Toàn định cầm cờ giải phóng chạy lên Dinh. Nhìn thấy Bùi Quang Thận đang cầm cờ chạy lên trước, Lê Văn Phượng bàn với Vũ Đăng Toàn sử dụng súng 12,7 mm để đứng phía sau chi viện cho đồng đội.

Vũ Đăng Toàn sau đó xuống xe cùng Bùi Quang Thận tiến vào Dinh. Khi lá cờ giải phóng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, lời tuyên bố đầu hàng của Dương Văn Minh vang lên trên loa. Đó là thời khắc đánh dấu sự kết thúc của cuộc chiến tranh và mở ra ngày đất nước thống nhất.

Những năm tháng tiếp tục chiến đấu

Sau ngày đất nước thống nhất, Lê Văn Phượng và đơn vị tiếp tục thực hiện nhiệm vụ chiến đấu tại Campuchia, tham gia nhiều trận địa như Takeo, Xẩm Đông, Xổm Tây và cảng Sihanouk.

Năm 1979, ông cùng đồng đội lên biên giới phía Bắc thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Đến năm 1985, ông nghỉ hưu sớm theo chế độ của Nhà nước.

Những vết thương còn lại

Chiến tranh đi qua nhưng những dấu tích của nó vẫn còn trên cơ thể người lính.

Lê Văn Phượng từng bốn lần bị thương nặng. Năm 1970, khi chiến đấu ở Đường 9 – Nam Lào, ông bị hai mảnh bom găm vào người. Năm 1972 tại A Lưới, ông hai lần bị thương ở đầu, trong đó có lần hầm bị bom đánh sập. Lần thứ tư là vết thương ở chân trong Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Những mảnh bom vẫn nằm trong cơ thể ông nhiều năm sau chiến tranh. Mỗi khi trái gió trở trời, những vết thương cũ lại đau nhức.

Nhưng theo lời ông, những vết thương thể xác có thể chịu đựng được; điều ám ảnh hơn là ký ức về những người đồng đội đã hy sinh trên chiến trường.

Cuộc sống giản dị sau chiến tranh

Sau khi nghỉ hưu, cuộc sống của người pháo thủ số 2 xe tăng 390 gặp không ít khó khăn.

Không có nhiều bằng cấp, ông phải làm nhiều công việc để trang trải cuộc sống gia đình: từ lên rừng Ba Vì kiếm củi, vớt bèo, đánh cá đêm, đến làm công nhân lò thủy tinh, đóng gạch men và cuối cùng làm thợ cắt tóc ở bờ hào Thành cổ Sơn Tây.

Dù cuộc sống vất vả, ông vẫn luôn trân trọng những người đồng đội năm xưa và cho rằng bản thân còn may mắn hơn nhiều cựu binh khác.

Người pháo thủ giữ ký ức về ngày 30/4

Nhiều năm sau chiến tranh, Lê Văn Phượng vẫn lưu giữ những tư liệu về kíp xe tăng 390 như một “báu vật cuộc đời”.

Mỗi khi nhắc lại ngày 30/4/1975, những ký ức về đồng đội, về những trận chiến và khoảnh khắc xe tăng 390 húc đổ cổng Dinh Độc Lập lại trở về nguyên vẹn.

Ông là một trong những nhân chứng trực tiếp giúp các thế hệ sau hiểu thêm về những người lính đã chiến đấu trong Chiến dịch Hồ Chí Minh và về khoảnh khắc lịch sử của ngày đất nước thống nhất.

Lê Văn Phượng – pháo thủ số 2 xe tăng 390, người đã cùng đồng đội đi qua những trận chiến khốc liệt và có mặt trong thời khắc chiếc xe tăng 390 húc đổ cổng chính Dinh Độc Lập ngày 30/4/1975. Sau chiến tranh, ông trở về cuộc sống đời thường giản dị, mang theo những vết thương và ký ức không thể phai mờ về đồng đội.