Lê Văn Sơn

Người tù binh không cúi đầu

Năm 1972, trong một trận chiến ác liệt tại chiến trường Quảng Trị, chiến sĩ Nguyễn Văn Hưng, 23 tuổi, quê Nghệ An, bị thương nặng trong lúc yểm trợ đồng đội rút lui.

Khi tỉnh dậy, anh nhận ra mình đã trở thành tù binh.

Những ngày đầu trong trại giam là chuỗi ngày khắc nghiệt. Địch liên tục tra khảo, yêu cầu anh khai báo về đơn vị, vị trí đóng quân và kế hoạch tác chiến.

Đổi lại, chúng hứa sẽ chữa trị vết thương, cho ăn no và sớm đưa anh trở về với gia đình.

Nguyễn Văn Hưng chỉ trả lời:

"Tôi là người lính Quân giải phóng Việt Nam. Tôi không có gì để khai."

Câu trả lời ấy khiến những trận đòn roi liên tiếp giáng xuống.

Có lần, sau nhiều ngày không ăn uống đầy đủ, anh gần như kiệt sức.

Một tên chỉ huy đặt trước mặt anh bát cơm trắng và nói:

"Chỉ cần ký vào tờ giấy này, anh sẽ được sống."

Đó là bản cam kết từ bỏ hàng ngũ cách mạng.

Nguyễn Văn Hưng nhìn bát cơm rất lâu.

Anh nhớ mẹ.

Nhớ cánh đồng quê.

Nhớ người em gái vẫn còn đang đi học.

Nhưng rồi anh từ từ đẩy bát cơm về phía trước.

Anh nói bằng giọng khàn đặc:

"Tôi có thể chết đói, nhưng không thể phản bội đồng đội."

Những người tù ở các phòng giam bên cạnh nghe được câu nói ấy.

Từ hôm đó, mỗi khi bị đưa đi thẩm vấn, họ đều động viên nhau bằng một câu ngắn gọn:

"Đừng quên lời anh Hưng."

Vài tháng sau, trong một đêm mưa lớn, lực lượng cách mạng tổ chức giải cứu một số tù binh.

Nguyễn Văn Hưng được đưa trở về đơn vị.

Khi gặp lại đồng đội, điều đầu tiên anh hỏi không phải là chiến thắng hay thất bại.

Anh hỏi:

"Anh em mình còn đủ không?"

Người chỉ huy nắm chặt vai anh:

"Nhờ cậu không khai báo, cả đơn vị vẫn an toàn."

Sau ngày đất nước thống nhất, Nguyễn Văn Hưng trở về quê.

Anh không kể nhiều về những tháng ngày bị giam cầm.

Khi được hỏi vì sao có thể chịu đựng được như vậy, anh chỉ cười:

"Nếu ngày ấy tôi gục ngã, có thể nhiều đồng đội đã không còn cơ hội trở về."

Nhiều năm sau, trong một buổi nói chuyện với học sinh, có một em hỏi:

"Thưa bác, điều gì là khó khăn nhất trong chiến tranh?"

Ông Hưng suy nghĩ rất lâu rồi đáp:

"Không phải bom đạn.

Khó nhất là khi đứng giữa sự sống và danh dự, người lính phải chọn điều gì đáng giữ hơn."

Cả hội trường im lặng.

Các em học sinh hiểu rằng, lòng dũng cảm không chỉ thể hiện khi xung phong ngoài chiến trường.

Đôi khi, lòng dũng cảm còn là sự kiên định trước cám dỗ, trước đau đớn và trước những thử thách tưởng chừng không thể vượt qua.

Và chính những con người bình dị như Nguyễn Văn Hưng đã góp phần giữ vững niềm tin, bảo vệ đồng đội và viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc trong một thời hoa lửa.