LÊ VĂN XAI

Từ tháng 3-1945, xã Mỹ Thiện đã tổ chức hàng trăm thanh niên tiền phong do ông Lê Văn Xai (Tám Xai) trực tiếp hướng dẫn học chính trị, huấn luyện quân sự để sẵn sàng cướp chính quyền tay sai giặc Pháp.

Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, ngày 8-1-1946, ông Tám Xai tổ chức 2 nông dân ở gần đồn cầu Mỹ Thiện dụ thằng Tây sếp đồn này vào vườn uống nước dừa và đâm chết, thu một súng và 14 băng đạn. Sau đó, ông Tám Xai được rút lên tỉnh, đến tháng 10-1950, ông làm tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 309, thuộc liên trung đoàn 105-120. Cuối năm 1946, ông Phạm Công Chánh, cán bộ xã Mỹ Thiện là Huyện ủy viên phụ trách liên xã.

Khi có Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954, cán bộ quân sự quê ở xã Mỹ Thiện đi tập kết hơn 10 đồng chí và đều về miền Nam chống Mỹ. Sau giải phóng miền Nam đã có 4 đồng chí được phong quân hàm cấp đại tá là: Lê Văn Xai (năm 1972 là Tư lệnh phó Quân khu 8), Lê Quang Bảng (Ba Bảng), Nguyễn Anh Nguyễn (Tám Nguyễn), Huỳnh Minh Huệ (Năm Huệ). Trong chống Mỹ, năm 1957, đồng chí Phạm Thành Trung (Ba Trung) là Tỉnh ủy viên, Bí thư huyện uỷ Cái Bè đến tháng 8-1958, bị giặc bắt đày ra Côn Đảo nhưng đồng chí vẫn giữ vững khí tiết người cộng sản. Ngày 27-3-1961, giặc đánh đồng chí Ba Trung chết tại chuồng cọp. Sau giải phóng miền Nam, hai cán bộ quê ở Mỹ Thiện được phong quân hàm đại tá là Mai Thanh Bình (Sáu Bình), Tỉnh đội phó và Đặng Nghĩa Trọng, Phó bí thư Huyện ủy, chính trị viên huyện đội Cái Bè.