LÊ XY
Người chính ủy của Bộ đội Trường Sơn
Lê Xy là một cán bộ quân đội trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp và tiếp tục giữ nhiều trọng trách trong kháng chiến chống Mỹ.
Trong những năm chống Pháp, ông tham gia xây dựng lực lượng vũ trang và làm công tác chính trị tại nhiều đơn vị. Kinh nghiệm tổ chức, giáo dục và xây dựng lực lượng giúp ông sau này đảm nhiệm những vị trí quan trọng trong Bộ đội Trường Sơn.
Khi tuyến đường Trường Sơn phát triển thành một hệ thống vận tải chiến lược, công tác chính trị tư tưởng trở thành một yêu cầu đặc biệt quan trọng. Cán bộ, chiến sĩ phải làm nhiệm vụ trong điều kiện rừng núi hiểm trở, sốt rét, thiếu thốn và thường xuyên chịu bom đạn.
Lê Xy giữ cương vị Chính ủy Bộ đội Trường Sơn, tham gia xây dựng tổ chức Đảng, giáo dục cán bộ, chiến sĩ và củng cố tinh thần chiến đấu của lực lượng.
Bộ đội Trường Sơn không chỉ gồm các đơn vị vận tải mà còn có công binh, pháo binh, bộ binh, thông tin, quân y, thanh niên xung phong và nhiều lực lượng khác. Công tác chính trị vì thế giữ vai trò kết nối các lực lượng trong một hệ thống chiến đấu và phục vụ chiến đấu rất lớn.
Lê Xy qua nhiều năm gắn bó với tuyến Trường Sơn, góp phần xây dựng Bộ đội Trường Sơn thành lực lượng có tổ chức, kỷ luật và khả năng hoàn thành nhiệm vụ trong điều kiện chiến tranh ác liệt.
Sau chiến tranh, ông tiếp tục công tác trong quân đội.
Năm 2017, Lê Xy được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cùng với Võ Bẩm, ông là một trong những cán bộ tiêu biểu của thế hệ đặt nền móng cho Bộ đội Trường Sơn.
Tên tuổi Lê Xy cho thấy một khía cạnh ít được nhắc đến khi nói về tuyến đường Hồ Chí Minh: phía sau mỗi đoàn xe và mỗi trận địa còn có cả một hệ thống tổ chức chính trị, hậu cần và con người bảo đảm cho tuyến đường hoạt động liên tục.



