Lên đường vì nghĩa vụ quốc tế
Giữa những ngày đông giá rét của tháng 12 năm 1982, vùng quê Liên Trì 2, xã Yên Mô, Ninh Bình tiễn đưa những người con ưu tú lên đường. Trong số đó có người lính trẻ Phạm Ngọc Khê, sinh năm 1954, mang theo mình hoài bão của tuổi trẻ và trách nhiệm của một người đảng viên, chiến sĩ. Khi ấy, ông không chỉ đi theo tiếng gọi của Tổ quốc mà còn gánh vác trên vai sứ mệnh giúp nước bạn Campuchia thoát khỏi thảm họa diệt chủng, hồi sinh từ đống tro tàn.
Hành trang của ông Khê ngày ấy thật giản đơn, chỉ có chiếc ba lô sờn cũ, vài bộ quân phục và niềm tin sắt đá. Chia tay gia đình ở Yên Mô, ông để lại sau lưng lũy tre làng và những người thân yêu để hành quân vào phương Nam, rồi vượt biên giới tiến về đất nước chùa Tháp. Cuộc hành trình từ vùng đất cố đô đến Sân bay Pô-chen-tông là một chặng đường dài đầy thử thách, nơi cái nắng cháy da của vùng nhiệt đới bắt đầu thử thách ý chí người lính Bắc Bộ.
Khi đặt chân đến đơn vị E901 thuộc Quân đoàn 4, ông Khê được giao trọng trách lãnh đạo tại Đại đội Pháo 110. Với cấp bậc Đại úy và cương vị Đại đội trưởng, ông hiểu rằng mình không chỉ chiến đấu cho bản thân mà còn là điểm tựa cho hàng trăm anh em chiến sĩ. Thời điểm cuối năm 1982, tình hình tại Campuchia vẫn còn cực kỳ phức tạp. Tàn quân Pol Pot vẫn rình rập trong những cánh rừng sâu, thực hiện các cuộc tập kích bất ngờ nhằm phá hoại công cuộc hồi sinh của nhân dân bạn. Sân bay Pô-chen-tông, cửa ngõ giao thương và quân sự quan trọng nhất của Phnom Penh, chính là mục tiêu trọng yếu mà đơn vị của ông có nhiệm vụ bảo vệ bằng mọi giá.
Những ngày đầu ở chiến trường, khó khăn bủa vây từ mọi phía. Ngôn ngữ bất đồng, khí hậu khắc nghiệt và sự thiếu thốn về nhu yếu phẩm là những rào cản không nhỏ. Tuy nhiên, dưới sự chỉ huy của Đại đội trưởng Phạm Ngọc Khê, đơn vị đã nhanh chóng ổn định trận địa. Ông thường xuyên động viên anh em: "Chúng ta sang đây là để cứu bạn, cũng chính là để bảo vệ biên cương nước mình. Khó khăn nào cũng phải vượt qua". Những khẩu pháo phòng không được lau chùi bóng loáng, hướng nòng lên bầu trời, sẵn sàng đánh trả mọi kẻ thù xâm phạm vùng trời sân bay.
Chuyến đi năm ấy đã mở ra một chương sử rực rỡ nhưng cũng đầy gian khổ trong cuộc đời ông Phạm Ngọc Khê. Từ người con của xã Yên Mô, ông đã trở thành một phần của lực lượng tình nguyện Việt Nam cao cả. Quyết định lên đường vào tháng 12 năm 1982 ấy không chỉ là mệnh lệnh của cấp trên, mà là mệnh lệnh từ trái tim của một người lính luôn khao khát hòa bình cho cả hai dân tộc.
