Lệnh hành quân lên Tây Bắc

Cuối năm 1953, không khí chiến trường có nhiều thay đổi. Ở các đơn vị bộ đội, những mệnh lệnh mới liên tiếp được truyền xuống. Người lính hiểu rằng phía trước đang có một nhiệm vụ lớn, nhưng cụ thể ra sao thì chỉ những cán bộ có trách nhiệm mới biết.

Một buổi sáng, đơn vị đang nghỉ bên một khu rừng thì cán bộ phụ trách xuất hiện.

– Chuẩn bị hành quân.

Chỉ một câu ngắn.

Những người lính lập tức đứng dậy.

Ba lô được kiểm tra. Dép cao su được buộc lại. Bi đông được đổ đầy nước. Những vật dụng không cần thiết được để lại.

Không ai hỏi quá nhiều.

Trong quân ngũ, khi có lệnh, điều đầu tiên là chuẩn bị.

Một chiến sĩ trẻ vừa buộc lại dây ba lô vừa hỏi người bên cạnh:

– Lần này đi đâu?

Người đồng đội lắc đầu:

– Chưa biết. Cứ chuẩn bị trước đã.

Một lúc sau, cán bộ tập trung đơn vị.

– Chúng ta sẽ hành quân lên Tây Bắc.

Không khí trong hàng quân bỗng im lặng.

Tây Bắc.

Cái tên ấy gợi lên những dãy núi cao, những con đường rừng hiểm trở và một chiến trường đang có những diễn biến quan trọng.

Người lính trẻ nhìn về phía những ngọn núi xa.

Anh biết chặng đường phía trước sẽ không dễ dàng.

Nhưng không ai lùi bước.

Đội hình bắt đầu chuyển động.

Những bước chân nối tiếp nhau trên con đường đất.

Họ đi qua những bản làng, qua những cánh rừng, vượt những con suối lạnh và những con dốc dài. Có những đoạn đường phải đi trong mưa. Có những hôm trời tối mà đơn vị vẫn chưa đến nơi nghỉ.

Mỗi khi có lệnh dừng, mọi người tranh thủ nghỉ.

Khi lệnh tiếp tục được truyền xuống, họ lại đứng lên.

Bế Văn Đàn cũng có mặt trong đội hình ấy.

Người chiến sĩ quê Cao Bằng vốn đã quen với đường núi. Anh thường đi gần những chiến sĩ trẻ hơn, chỉ cho họ cách bước trên những đoạn đường trơn và cách giữ sức khi leo dốc.

Một chiến sĩ hỏi:

– Anh Đàn, đường Tây Bắc còn xa không?

Anh cười:

– Xa thì cũng phải đi. Cứ bước từng bước rồi sẽ đến.

Câu nói giản dị khiến người lính trẻ bật cười.

Họ tiếp tục hành quân.

Đêm đến, đơn vị nghỉ dưới một khu rừng. Bếp được nhóm nhỏ để tránh ánh sáng lọt ra xa. Những người lính ngồi quanh nhau, ăn vội bữa cơm rồi kiểm tra lại trang bị.

Một người lấy thư nhà ra đọc.

Người khác nói về quê.

Bế Văn Đàn ngồi lặng lẽ nghe.

Có người hỏi:

– Anh có nhớ Cao Bằng không?

Anh nhìn về phía màn đêm:

– Nhớ chứ.

– Sau này anh muốn làm gì?

Bế Văn Đàn cười:

– Hòa bình rồi tính.

Không ai biết câu nói ấy sẽ trở thành một kỷ niệm đau xót.

Ngày hôm sau, đơn vị lại lên đường.

Càng tiến về Tây Bắc, địa hình càng hiểm trở. Những con đường nhỏ men theo sườn núi. Nhiều đoạn bộ đội phải đi thành hàng dài, người trước bám theo người sau.

Đôi khi có tiếng máy bay từ xa.

Đơn vị lập tức phân tán và tìm nơi trú ẩn.

Khi tình hình yên trở lại, đội hình lại tiếp tục.

Phía trước là nhiệm vụ.

Phía sau là những con đường đã đi qua.

Không ai biết cuộc hành quân này sẽ đưa họ đến những trận chiến nào.

Nhưng mỗi người đều hiểu rằng họ đang tiến về một chiến trường có ý nghĩa đặc biệt.

Cuối năm 1953, quân Pháp xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Quân đội ta chuẩn bị lực lượng cho chiến dịch lớn.

Những đoàn quân từ nhiều hướng tiếp tục hành quân về Tây Bắc.

Trong dòng người ấy có những chiến sĩ trẻ mới nhập ngũ và những người đã trải qua nhiều trận đánh.

Họ mang theo ba lô, vũ khí, lương thực và niềm tin vào nhiệm vụ.

Bế Văn Đàn cũng đi trong hàng quân ấy.

Không ai lúc đó biết tên anh sẽ được nhắc đến nhiều năm sau.

Anh chỉ là một người lính trong đội hình.

Một người con Cao Bằng đi về phía Tây Bắc.

Một người đồng đội cùng chia sẻ những chặng đường dài.

Nhưng chính những ngày hành quân ấy đã đưa anh đến Mường Pồn, nơi tháng 12 năm 1953 anh chiến đấu và hy sinh.

Sau này, khi kể về những ngày trước trận đánh, người ta thường nhớ đến hình ảnh những đoàn quân âm thầm vượt núi.

Không có tiếng trống trận.

Không có những lời hô vang.

Chỉ có tiếng bước chân đều đặn trên đường rừng.

Mỗi bước chân đưa họ gần hơn đến chiến trường.

Mỗi bước chân cũng đưa một thế hệ người lính đến gần hơn với những trang sử mà họ chưa thể biết trước.

Lệnh hành quân lên Tây Bắc ngày ấy chỉ có vài lời ngắn gọn.

Nhưng từ mệnh lệnh ấy, biết bao con người đã bước vào một hành trình lớn của lịch sử.

Trong số đó có Bế Văn Đàn – người lính trẻ quê Cao Bằng, người sau này được nhắc đến như một biểu tượng của lòng dũng cảm.

Còn buổi sáng hôm ấy, anh cũng giống như bao đồng đội khác.

Nghe lệnh.

Khoác ba lô.

Chỉnh lại đôi dép.

Rồi bước đi.

Về phía Tây Bắc.

Về phía nhiệm vụ.

Và về phía một trang lịch sử mà chính anh chưa biết mình sẽ trở thành một phần trong đó.