LỆNH RÚT QUÂN

Trong ký ức của ông Phạm Văn Dương, có một quyết định mà đến nhiều năm sau ông vẫn luôn coi đó là bài học lớn nhất về nghệ thuật chỉ huy trong chiến tranh. Đó là lệnh rút quân sau những ngày chiến đấu ác liệt tại Xuân Lộc - Long Khánh.

Sau nhiều đợt tiến công, đơn vị của ông đã lần lượt đánh chiếm được nhiều vị trí quan trọng, mở rộng khu vực làm chủ và tạo được thế trận thuận lợi. Ai cũng cảm nhận được thắng lợi đang ở rất gần. Tuy nhiên, chiến trường luôn biến động từng giờ, từng phút.

Ông kể rằng, khi đơn vị đang tiếp tục phát triển đội hình thì đối phương bất ngờ tung lực lượng tăng thiết giáp dự bị phản kích rất mạnh. Tiếng động cơ xe tăng vang lên từ phía sau các tuyến phòng ngự, hỏa lực từ nhiều hướng dồn dập trút xuống khu vực đơn vị đang chiếm giữ. Tình hình trở nên hết sức căng thẳng.

Trong hoàn cảnh ấy, cấp trên đã đưa ra một quyết định khó khăn: rút đơn vị về bìa rừng để bảo toàn lực lượng.

Nhiều chiến sĩ lúc đó còn đầy khí thế chiến đấu, có người băn khoăn vì vừa giành được một số thắng lợi thì lại phải rút lui. Nhưng mệnh lệnh vẫn được chấp hành tuyệt đối. Người lính hiểu rằng trong chiến tranh, kỷ luật là sức mạnh và người chỉ huy luôn phải nhìn toàn cục của chiến dịch.

Ông nhớ rất rõ cuộc rút quân diễn ra trong điều kiện vô cùng nguy hiểm. Đơn vị vừa cơ động, vừa giữ đội hình, vừa tìm cách hạn chế thương vong trước hỏa lực của đối phương. Từng tổ, từng nhóm lần lượt rời khỏi vị trí, hỗ trợ nhau rút về khu vực an toàn hơn ở bìa rừng.

Chỉ khi trở về phía sau, ông mới hiểu hết ý nghĩa của quyết định ấy. Nếu tiếp tục giữ trận địa trong điều kiện đối phương có ưu thế về xe tăng và hỏa lực, đơn vị có thể phải chịu tổn thất rất lớn. Việc bảo toàn lực lượng không phải là biểu hiện của sự lùi bước, mà là để giữ sức chiến đấu cho những trận quyết định tiếp theo.

Ông thường nói:

"Đôi khi biết rút lui đúng lúc cũng là để chuẩn bị cho chiến thắng lớn hơn."

Câu nói ấy được ông đúc kết từ chính trải nghiệm của mình. Người lính dũng cảm không phải là người chỉ biết tiến lên bằng mọi giá, mà còn là người biết chấp hành mệnh lệnh, biết giữ gìn lực lượng và biết đặt lợi ích của cả chiến dịch lên trên cảm xúc cá nhân.

Nhiều năm sau, mỗi khi nhớ lại lệnh rút quân hôm ấy, ông càng thêm kính trọng những người chỉ huy đã phải đưa ra những quyết định vô cùng nặng nề giữa chiến trường. Bởi phía sau mỗi mệnh lệnh là sinh mạng của hàng trăm, hàng nghìn người lính và là trách nhiệm đối với thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến.

Đối với ông Phạm Văn Dương, cuộc rút quân ở bìa rừng không phải là một thất bại. Đó là khoảng lặng cần thiết trước khi bước vào chặng đường quyết định của chiến dịch. Chính nhờ giữ được lực lượng, đơn vị của ông tiếp tục tham gia những trận đánh sau đó, góp phần vào thắng lợi chung của mùa Xuân năm 1975.

Ký ức ấy đã để lại trong ông một bài học sâu sắc: lòng dũng cảm cần đi cùng sự tỉnh táo; ý chí quyết chiến phải gắn với nghệ thuật chỉ huy; và đôi khi, lùi một bước đúng lúc chính là để tiến tới một chiến thắng vĩ đại hơn.