Lệnh Vượt Sông – Ký Ức Thạch Hãn Của Lê Bá Dương

Tháng 7 năm 1972, chiến sự tại Thành cổ Quảng Trị bước vào giai đoạn ác liệt nhất. Pháo hạm ngoài biển bắn vào, pháo tầm xa từ phía nam dội ra, máy bay ném bom liên tục suốt ngày đêm. Đơn vị của Lê Bá Dương nhận lệnh hành quân vượt sông Thạch Hãn ban đêm để vào thay quân và tiếp viện cho lực lượng đang trụ bám trong Thành cổ. Ông kể lại: "Chúng tôi biết rõ: qua được sông chưa chắc đã sống, mà không qua thì đồng đội trong đó không còn người giữ trận địa." Đêm xuống, không trăng, không đèn. Sông Thạch Hãn nước đục ngầu, lặng lẽ chảy. Những chiếc xuồng nhỏ được đẩy ra mép nước. Pháo sáng từ phía địch bắn lên, rọi xuống mặt sông ánh sáng trắng lạnh lẽo. Tiếng pháo 105mm, 155mm gầm lên. Nước bắn tung như những cột sóng dựng đứng. "Có đồng chí vừa chèo được nửa sông thì trúng pháo. Xuồng lật. Chúng tôi không thể quay lại. Chỉ biết cắn răng bơi tiếp." Không phải chuyến vượt sông nào cũng đến được bờ bên kia. Nhiều người ngã xuống giữa dòng nước đen đặc mùi thuốc súng. Sau này, khi trở lại chiến trường xưa, Lê Bá Dương đứng bên bờ sông lặng người: "Dòng sông này đã ôm lấy bao nhiêu đồng đội của tôi. Có người không còn tìm được tên." Chính từ ký ức ấy, ông viết nên những câu thơ nghẹn ngào: "Đò lên Thạch Hãn ơi chèo nhẹ / Đáy sông còn đó bạn tôi nằm…" Dòng sông Thạch Hãn bên cạnh Thành cổ trở thành nơi yên nghỉ của rất nhiều chiến sĩ trong 81 ngày đêm ấy. Ngày nay, Thành cổ Quảng Trị không chỉ là di tích lịch sử mà còn được xem như một nghĩa trang chung không bia mộ. Câu chuyện của ông Lê Bá Dương không chỉ là ký ức cá nhân, mà là tiếng nói của cả một thế hệ đã sống và chiến đấu trong 81 ngày đêm mùa hè đỏ lửa năm 1972 — để giữ một mảnh thành, giữ một lời hứa với Tổ quốc.