lịch sử

Sau chiến tranh, nhà báo Trần Mai Hưởng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng, nhưng ông vẫn giữ cho mình một điều rất riêng: Sự gắn bó với những vùng đất và con người đã đi qua. Ông trở lại chiến trường xưa, tìm lại những người từng gặp. Không phải để viết thêm một câu chuyện, mà để nối lại một mối duyên. “Những mảnh đất, con người năm tháng ấy đã trở thành một phần trong trái tim tôi”, ông nói.Hơn nửa thế kỷ trôi qua, bức ảnh xe tăng tiến vào cổng Dinh Độc Lập vẫn là một biểu tượng. Nhưng phía sau khuôn hình ấy là một câu chuyện khác, lặng lẽ hơn. Đó là câu chuyện về những người lính không kể công. Về một người phóng viên đi tìm họ suốt nhiều năm. Và về một sự gặp gỡ rất giản dị: Những con người từng đi qua chiến tranh, cùng giữ ký ức theo cách của riêng mình.

- Có, nhưng phải rất lâu sau. Dịp 30.4.2015, bốn mươi năm sau, lần đầu tiên, các phóng viên trong Tổ mũi nhọn của TTXVN chúng tôi gồm Hứa Kiểm, Đinh Quang Thành, Trần Mai Hưởng và Mạnh Hùng (Báo Quân đội Nhân dân) mới có dịp gặp lại các chiến sĩ xe tăng 846. Một buổi gặp mặt rất thân mật, ấm cúng giữa những người làm báo và những người chiến sĩ may mắn có mặt tại Dinh Độc Lập trong một thời khắc lịch sử trong ngôi nhà của anh Nguyễn Quang Hòa, Đại đội phó kiêm Trưởng xe 846.

Trong kíp xe tăng ấy có bốn người: Trưởng xe Nguyễn Quang Hòa, pháo thủ số 1 Nguyễn Đức Quý, pháo thủ số 2 Nguyễn Bá Tứ, lái xe Trần Bình Yên. Chúng tôi trở thành những người thân thiết và năm nào cũng có gặp mặt, ôn lại những kỷ niệm, chia sẻ, động viên nhau trong cuộc sống. Hiện hai người đã mất, còn lại anh Nguyễn Đức Quý và Trần Bình Yên. Điều khiến tôi xúc động là trong suốt 40 năm trước đó, họ không hề đi tìm tôi. Anh Nguyễn Quang Hòa từng nói: “Chúng tôi biết anh từ lâu, biết cả bức ảnh nổi tiếng, nhưng không tìm vì sợ anh nghĩ chúng tôi kể công”.

Tôi đã gặp họ, rồi gặp cả gia đình của những người đã khuất. Giữa chúng tôi không có khoảng cách. Không có “người chụp ảnh” và “người trong ảnh”. Chỉ là những con người từng đi qua chiến tranh. Điều tôi trân trọng nhất ở họ là sự bình dị. Họ chính là những người làm nên chiến thắng, nhưng lại sống rất thanh thản. Bạn thấy không, đó chính là điều đặc biệt của họ. Họ làm nhiệm vụ, hoàn thành rồi giải ngũ trở về quê với cuộc sống bình thường, lại là những người nông dân lo toan cuộc sống. Không ai nghĩ mình là nhân vật của lịch sử. Họ không tìm danh tiếng, không đòi hỏi quyền lợi. Có người mấy chục năm sau mới có điều kiện quay lại Dinh Độc Lập. Đó là hai anh Nguyễn Đức Quý và Trần Bình Yên, dịp 30.4.2025, tôi và hai anh được gặp tại Dinh Độc Lập trong chương trình cầu truyền hình trực tiếp của Truyền hình Quốc phòng.