Lịch sử câu chuyện về 5 năm điều Bác Hồ dạy
Lịch sử và những câu chuyện cảm động xung quanh "5 điều Bác Hồ dạy""5 điều Bác Hồ dạy thiếu niên nhi đồng" từ lâu đã trở thành bài học vỡ lòng, là kim chỉ nam cho mọi thế hệ học sinh Việt Nam. Tuy nhiên, đằng sau 5 câu thơ ngắn gọn, súc tích ấy là cả một câu chuyện lịch sử ý nghĩa và những bài học ứng xử đời thường vô cùng tinh tế của Bác dành cho thế hệ măng non.1. Hoàn cảnh ra đời đặc biệt (Năm 1961)Biểu tượng "5 điều Bác Hồ dạy" chính thức xuất hiện vào tháng 5 năm 1961, nhân dịp kỷ niệm 20 năm ngày thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Việt Nam (15/5/1941 - 15/5/1961).Theo đề nghị của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi một bức thư biểu dương và căn dặn các cháu thiếu niên, nhi đồng cả nước. Trong bức thư lịch sử ấy, Người đã đúc kết thành 5 nội dung cốt lõi:1. Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào.2. Học tập tốt, lao động tốt.3. Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt.4. Giữ gìn vệ sinh thật tốt.5. Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm.
2. Câu chuyện sửa đổi hai chữ cuối cùng (Năm 1965)Ít ai biết rằng, trong bản gốc năm 1961, điều thứ 5 chỉ có 4 chữ: "Khiêm tốn, thật thà". Nhưng đến năm 1965, để kịp in vào cuốn sổ phần thưởng "Người tốt việc tốt" tặng cho các cháu có thành tích xuất sắc, Bác Hồ đã tự mình suy ngẫm và bổ sung thêm một từ.Bối cảnh: Năm 1965, cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ mở rộng ra miền Bắc. Trên khắp các mặt trận, từ người già đến trẻ nhỏ đều dũng cảm tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu. Các em nhỏ không chỉ chăm ngoan mà còn gan dạ cứu bạn trong bom đạn, giúp đỡ bộ đội, bắt giặc lái Mỹ.Sự thay đổi: Nhận thấy tinh thần quả cảm đó của thế hệ trẻ, Bác đã viết thêm chữ "dũng cảm" vào cuối câu. Từ đó, điều thứ 5 hoàn chỉnh trở thành: "Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm" và được giữ nguyên vẹn cho đến ngày nay.3. Câu chuyện thực tế: Bác dạy các cháu từ việc nhỏ nhấtKhông chỉ đưa ra lời dạy trên giấy tờ, Bác Hồ luôn quan sát và uốn nắn các cháu thiếu nhi bằng những hành động thực tế vô cùng ấm áp.Câu chuyện "Giữ gìn vệ sinh thật tốt"Có một lần, một đoàn đại biểu thiếu nhi vào Phủ Chủ tịch để thăm Bác. Các em đều mặc quần áo rất đẹp, gọn gàng. Bác vui vẻ phát kẹo cho từng em. Sau khi ăn xong, một số em vô ý tiện tay vứt ngay vỏ kẹo xuống mặt sân gạch phẳng phiu.Bác Hồ trông thấy, Người không hề trách mắng. Bác chỉ lặng lẽ cúi xuống, tự tay nhặt từng chiếc vỏ kẹo cho vào chiếc thùng rác gần đó. Nhìn thấy hành động của Bác, các em thiếu nhi đỏ mặt xấu hổ và nhanh chóng bảo nhau nhặt sạch những chiếc vỏ còn lại. Bác mỉm cười xoa đầu các em và bảo: "Các cháu hát rất hay, ngoan ngoãn, nhưng phải nhớ giữ gìn vệ sinh thật tốt như lời Bác dặn nhé!".
4. Ý nghĩa sâu xa của 5 điều Bác dạy5 điều dạy của Bác tạo thành một hệ thống phát triển toàn diện cho một đứa trẻ, đi từ tình cảm lớn lao cho đến phẩm chất cá nhân:Điều 1 (Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào): Định hình lòng yêu nước, tinh thần nhân ái, biết yêu thương gia đình, làng xóm và đồng bào mình.Điều 2 (Học tập tốt, lao động tốt): Nhiệm vụ rèn luyện trí tuệ và thể chất. Học tập để mở mang kiến thức, lao động (tùy theo sức mình) để biết quý trọng giá trị của thành quả.Điều 3 (Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt): Bài học về tính cộng đồng. Biết sống hòa thuận với bạn bè, tương thân tương ái, đồng thời phải tự giác chấp hành nội quy trường lớp, pháp luật.Điều 4 (Giữ gìn vệ sinh thật tốt): Dạy trẻ ý thức bảo vệ sức khỏe bản thân và giữ gìn môi trường sống xung quanh (sạch nhà, sạch trường, đẹp phố xá).Điều 5 (Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm): Ba phẩm chất đạo đức đỉnh cao của một công dân. Không kiêu ngạo; luôn trung thực với bản thân và mọi người; có lòng gan dạ, dám bảo vệ cái đúng, chống lại cái sai.
Trải qua hơn 60 năm, "5 điều Bác Hồ dạy" vẫn vẹn nguyên giá trị thời đại. Đó không chỉ là những câu khẩu hiệu treo trên tường mỗi lớp học, mà đã trở thành linh hồn, thành nét đẹp trong tính cách và tâm hồn của biết bao thế hệ con người Việt Nam.
