LỊCH SỬ DANH NHÂN NGUYỄN HỮU CẢNH

Nguyễn Hữu Cảnh tên thật là Nguyễn Hữu Thành, húy Kính, tộc danh là Lễ, người thôn Phước Long, xã Chương Tín, huyện Phong Lộc, tỉnh Quảng Bình (nay là xã Vạn Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình). Ông sinh năm 1650, là con thứ ba của danh tướng Nguyễn Hữu Dật. Khi độ tuổi mới chớm đôi mươi, Nguyễn Hữu Cảnh đã nổi tiếng khắp vùng bởi văn võ song toàn.

TƯỢNG ĐIÊU KHẮC CHÂN DUNG DANH NHÂN NGUYỄN HỮU CẢNH.

Ông được tiên phụ đặc cách cho đi theo chinh chiến, trải nhiều trận mạc vì thế ông được Chúa Nguyễn phong cho ông chức Cai cơ, một chức võ quan thuộc bậc cao Năm Quý Dậu 1693, Vua Chiêm Thành là Bà Tranh bỏ không tiến cống, Chúa Nguyễn Phúc Chu hết sức tức giận, phái quan tổng binh Nguyễn Hữu Cảnh đem binh bình định vùng biên cương. Tháng hai, năm Mậu Dần (1698), nhằm đáp ứng nhu cầu khai mở đất đai, ghi rộng chủ quyền nên Nguyễn Hữu Cảnh thành lập một đoàn thuyền men theo đường biển, ngược dòng Đồng Nai đến cù lao Phố. Đến đây, ông nhanh chóng cho đặt đại bản doanh, nghiên cứu thổ nhưỡng, lập kế chiêu mộ lưu dân khẩn hoang và tổ chức khai hoang, mở ấp giúp nơi đây từ vùng đất hoang sơ, sông ngòi chằng chịt trở nên trù phú, đông dân và thuận lợi cho sản xuất, ổn định xã hội. Nhờ những hoạt động này, vùng đất Nam Bộ nói chung và An Giang nói riêng dần trở thành vùng đất phát triển, củng cố chủ quyền quốc gia và đem lại cuộc sống bình yên cho nhân dân. Nguyễn Hữu Cảnh mất năm 1700 khi đang thực hiện Nam chinh ở Chân Lạp (Campuchia). Trong quá trình chiến dịch, điều kiện đi lại khó khăn, khí hậu khắc nghiệt và bệnh tật khiến sức khỏe của ông suy yếu nghiêm trọng. Ông qua đời tại chiến trường, khi còn đang hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ bờ cõi phía Nam và củng cố trật tự ở vùng đất mới.

Nguyễn Hữu Cảnh - vị Thượng đẳng công thần khai phá bờ cõi phía Nam

Sau khi ông mất, thi hài được đưa về Việt Nam, qua các vùng Nam Bộ, và được an táng ở vùng Gia Định, nơi ông từng lập dinh để quản lý đất phương Nam. Người dân An Giang và các vùng lân cận luôn tưởng nhớ công lao của ông, lập đền thờ và tổ chức lễ giỗ, vừa tưởng nhớ vừa giáo dục thế hệ trẻ về tinh thần khai phá, dũng cảm và lòng trung nghĩa của Nguyễn Hữu Cảnh. Cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Hữu Cảnh là biểu tượng của tinh thần dấn thân, lòng trung nghĩa, trí tuệ và sự cống hiến không mệt mỏi vì dân vì nước. Noi theo ông, thế hệ trẻ hôm nay cần biết ơn quá khứ, yêu quê hương và góp phần xây dựng An Giang, vùng đất mà ông từng khai phá, ngày càng giàu đẹp, trù phú và văn minh.

ĐỀN THỜ NGUYỄN HỮU CẢNH

ĐƯỜNG NGUYỄN HỮU CẢNH TẠI TP. HỒ CH