Lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1945-1954) (2)
Khu 4 thuộc bắc Trung Bộ, gần cửa ngõ phía nam thủ đô Hà Nội, nằm ở phía tây Thái Bình Dương, cùng chung dải Trường Sơn hùng vĩ với nước bạn Lào anh em. Địa thế dài và hẹp dần về phía nam, Bình-Trị-Thiên là nơi dễ bị chia cắt chiến lược. Do đó địa bàn có vị trí hết sức quan trọng nên trong chiến tranh giải phóng dân tộc hay trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, Khu 4 có nhiệm vụ chiến lược: vừa hậu phương, vừa tiền tuyến, vừa làm nhiệm vụ dân tộc, vừa làm nhiệm vụ quốc tế.
Trong cuộc chiến tranh 30 năm chống xâm lược của dân tộc, Khu 4 là nơi đụng đầu lịch sử giữa hai chế độ: dân chủ nhân dân và chủ nghĩa thực dân cũ trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa thực dân mới trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước,
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, phát huy sức mạnh to lớn của chiến tranh nhân dân, tiến hành cuộc chiến tranh toàn dân toàn diện và lâu dài, quân và dân Khu 4 anh dũng kiên cường, chịu đựng mọi gian khổ, ác liệt, hy sinh, nêu cao truyền thống đấu tranh cách mạng của đội du kích «Chiến khu Ngọc Trạo» (Thanh Hóa) lịch sử, truyền thống “Xô-viết Nghệ-Tĩnh” anh hùng, truyền thống «Bình—Trị—Thiên bất khuất» đã góp phần đánh thắng thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai.
Qua 30 năm tiến hành chiến tranh nhất là thời kỳ chống Mỹ, cứu nước là thời kỳ sôi động nhất, hào hùng nhất, quyết liệt nhất, quân và dân Khu 4 đã có những đóng góp to lớn hết mình, những hy sinh lớn lao, góp phần xứng đáng đánh thắng đế quốc Mỹ, giải phóng Trị—Thiên—Huế, giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, thống nhất Tổ quốc. Cũng như quân và dân cả nước, quân và dân Khu 4 chiến đấu hết sức anh hùng, hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ chiến lược Đảng giao, chứng minh hùng hồn đường lối chính trị, đường lối quân sự đúng đắn, sáng tạo của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại và sức mạnh vô địch của chiến tranh nhân dân.
Chấp hành Nghị quyết của Quân ủy Trung ương và Chỉ thị của Bộ Quốc phòng về tổng kết chiến tranh và biên soạn lịch sử quân sự. Thường vụ Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu đã tổ chức viết cuốn “Quân khu 4 — Lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược” nhằm ghi lại lịch sử hào hùng của cuộc chiến tranh 30 năm chống ngoại xâm của dân tộc trên địa bàn chiến lược Khu 4, rút ra những bài học kinh nghiệm về xây dựng lực lượng, về chỉ đạo chiến tranh, về nghệ thuật quân sự, đồng thời đúc kết và làm sáng rõ truyền thống yêu nước, cách mạng của nhân dân, bản chất tốt đẹp của các lực lượng vũ trong nhân dân trong quân khu để góp phần tích cực trong công tác tuyên truyền, giáo dục các thế hệ hiện tại và mai sau về lòng yêu nước, ý chí quyết chiến, quyết thắng, kinh nghiệm xây dựng và chiến đấu, đẩy mạnh công tác phòng thủ của quân khu, bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Quá trình biên soạn, chúng tôi được sự chỉ đạo của Bộ Quốc phòng, trực tiếp là Viện Lịch sử quân sự, sự đóng góp nhiều ý kiến quý báu của các đồng chí lãnh đạo chỉ huy cũ, các địa phương, các chiến trường thuộc địa bàn quân khu, sự giúp đỡ của Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, sự hợp tác khoa học của Ban Lịch sử Đảng, Thông sử, các ngành của các tỉnh, sự giúp đỡ tận tình của các cơ quan lưu trữ tư liệu: Văn phòng Trung ương Đảng, Văn phòng Phủ Thủ tướng, K4 Bộ Quốc phòng, đông đảo cán bộ, nhân dân trong quân khu.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn tất cả sự giúp đỡ quý báu đó.
