LỊCH SỬ RA ĐỜI CHI BỘ ĐẢNG XUÂN THỦY, HUYỆN YÊN LẬP, TỈNH PHÚ THỌ (NAY THUỘC XÃ XUÂN VIÊN – TỈNH PHÚ THỌ)
LỊCH SỬ RA ĐỜI CHI BỘ ĐẢNG XUÂN THỦY, HUYỆN YÊN LẬP, TỈNH PHÚ THỌ (NAY THUỘC XÃ XUÂN VIÊN – TỈNH PHÚ THỌ)
Vấn để đặt ra cho phong trào cách mạng của tỉnh Phú Thọ nói chung, trong đó có huyện Yên Lập sau ngày Cách mạng thành công, số đảng viên và tổ chức cơ sở Đảng mới có rất ít. Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng trên một phẩn là do bận nhiểu việc cẩn kíp, cán bộ lại quá ít. Để đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng được nhanh chóng và kịp thời, tháng 9-1945, Xứ uỷ Bắc Kỳ quyết định thành lập Tỉnh uỷ lâm thời Phú Thọ và định hướng tăng cường xây dựng Đảng.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách đặt ra lúc này là xây dựng tổ chức Đảng làm hạt nhân lãnh đạo mọi mặt hoạt động ở địa phương. Tuy nhiên, do nhiểu nguyên nhân, thời kỳ tiển khởi nghĩa, huyện Yên Lập nói chung và Xuân Thủy nói riêng, các đoàn thể cứu quốc đã ra đời và phát triển mạnh, xuất hiện nhiểu quẩn chúng ưu tú được tôi luyện trong thử thách đấu tranh và giác ngộ lýtưởng cách mạng, nhưng chưa được tuyên truyển, kết nạp vào Đảng. Cuối tháng 9-1945, Xứ uỷ Bắc Kỳ quyết định tái lập Tỉnh uỷ Phú Thọlâm thời do đồng chí Trân Quang Bình làmBí thư. Sau khi thành lập,Tỉnh uỷ Phú Thọ chủ trương tăng cường công tác phát triển Đảng, bổi dưỡng đảng viên, xây dựng thêm các chi bộ mới. Từ đó, công tác phát triển Đảng ở Phú Thọ nói chung và Yên Lập nói riêng mới được chú ýphát triển. Tháng 9 - 1946, đồng chí Nguyễn Đan Thành được Tỉnh uỷPhú Thọ phân công về theo dõi, giúp đỡ các địa phương của Yên Lập thành lập cơ sở Đảng tiến tới thành lập Đảng bộ huyện.
Tại xã Xuân Thủy, từ giữa năm 1946 các đồng chí trong Mặt trận Việt Minh huyện đứng đẩu là đồng chí Nguyễn Đan Thành (sau này là Bí thư Huyện ủy Yên Lập khóa I) cùng với các đồng chí Lâm, Tuệ, Quỳ, Châm đã tuyên truyển, giác ngộ, giáo dục chủ nghĩa Cộng sǎn cho một số thanh niên tiên tiến trong xã.
Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lân thứ nhất (tháng 1-1947)đã nghiêm khắc kiểm điểmn những hạn chế, thiếu sót trong công tác phát triển Đảng, nhất là khi phong trào cách mạng lên mạnh, nhưng đảng viên quá ít; đổng thời ra Nghị quyết vế củng cố và phát triển cơ sở Đảng,trong đó nêu rõ là, cân phải tích cực củng cố và phát triển Đảng, làm cho Đảng mang tính chất quẩn chúng mạnh mẽ, có cơ sởvững chắc ở những địa bàn quan trọng. Phát triển đi đôi với củng cố,tích cực xây dựng chi bộ, làm cho các chi bộ có đủ khả năng lãnh đạo mọi mặt hoạt động ở địa phương. Sau Dại hội Đảng bộ tỉnh lấn thứ nhất (tháng 1-1947), Tỉnh uỷ phân công đồng chí Quốc Thường - Tỉnh uỷ viên cùng với đồng chíNguyễn Đan Thành xúc tiến việc thành lập các tổ chức cơ sở Đảng ở Yên Lập. Các đồng chí đã chú ý tới một số quân chúng tích cực, chủ yếu là những người đã tham gia nhóm thanh niên trung kiến từ trước khởi nghĩa do đông chí Lê Đông - Uỷ viên Ban cán sự Đảng tỉnh gây dựng. Các cán bộ phụ trách Yên Lập đã thường xuyên mang những sách báo, tài liệu của Đảng như Điểu lệ Đảng Cộng sản, Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, lịch sử tiến hóa nhân loại cho anh em đọc. Tháng 3-1947, hai cán bộ của Tỉnh uỷ Phú Thọ đã kết nạp được các đồng chíHoàng Kiến, Đinh Viết Nghị, Đinh Viết Thể, Nguyễn Trung Thiết,Thẩm Bá Thiệm, Đinh Viết Sứ vào Đảng. Đây là những đảng viên đẩu tiên của huyện Yên Lập. Do có đủ số đảng viên theo qui định,ngày 20-4-1947, Tỉnh uỷ ra Quyết nghị thành lập chi bộ Hưng Long,phân công đồng chí Nguyễn Đan Thành - Tỉnh uỷ viên trực tiếp làm Bí thư chi bộ. Đây là sự kiện quan trọng, đánh dấu sự trưởng thành của phong trào cách mạng ở địa phương, đổng thời tạo cơ sở cho sựra đời của Đảng bộ huyện.
Sau khi thành lập, chi bộ Hưng Long đã họp, thống nhất để ra một số nhiệm vụ cấp bách trọng tâm trước mắt cẩn tập trung thực hiện là, tích cực tuyên truyển, vận động Nhân dân đẩy mạnh sản xuất,xây dựng hậu phương, chủ động đánh địch nếu chúng đến quê hương; đóng góp sức người, sức của cho kháng chiến; quan tâm phát triển đảng và chuẩn bị thành lập một số tổ Đảng ở những làng những nơi có điểu kiện, một thời gian sau chi bộ Đồng Lạc ra đời.
Công tác vận động quân chúng, phát triển Đảng được hai chi bộđặc biệt quan tâm, coi đây là một trong những nhiệm vụ chính trịquan trọng hàng đẩu. Các đảng viên được phân công theo dõi, phụtrách phong trào ở từng xã, từng khu vực để tuyên truyển, giác ngộ những cá nhân tích cực, có phẩm chất đạo đức tốt để kết nạp Đảng.Vì vậy, năm 1947 chỉ trong một thời gian ngắn chi bộ đã kết nạp được 3 đồng chí đảng viên, đó là các đồng chí Bùi Tiến Cộng, Nguyễn Tiến Quý, Lê Văn Hạ.
Trên cơ sở phát triển đảng viên tại địa phương, ngày 11-11-1947,tại nhà đồng chí Bùi Tiến Cộng, xóm Vải Đạng, chi bộ Đảng Xuân Thủy (gồm 2 thôn Mộ Xuân và Đồ Thủy) được thành lập. Đồng chí Bùi Tiến Cộng được cử làm Bí thư chi bộ, đồng chí Nguyễn Tiến Quý làm Chủ nhiệm Việt Minh, đồng chí Lê Văn Hạ phụ trách chính quyển. Đây là chi bộ thứ 3 được thành lập ở huyện Yên Lập. Đến tháng 12 năm 1947, đồng chí Bùi Tiến Cộng đi học, đồng chí Nguyễn Tiến Quý làm Bí thư chi bộ.
Chi bộ Đảng ra đời đánh dấu mốc lịch sử quan trọng trong phong trào cách mạng ở địa phương. Từ đây Nhân dân lao động xã Xuân Thủy đã có tổ chức Đảng trực tiếp lãnh đạo, đáp ứng được những yêu cẩu cuộc kháng chiến để ra. Ngay sau khi được thành lập cuối năm 1947 chi bộ đã kết nạp được thêm 4 đồng chí vào Đảng, trong đó đợt một gồm 3 đồng chí Đinh Trung Viên, Đinh Ngọc Khánh, Bùi Quốc Lập; đợt hai kết nạp được thêm đồng chí Đinh Công Minh nâng tổng số đảng viên của chi bộ lên 7 đông chí.
