LỊCH SỬ, Ý NGHĨA NGÀY GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG (10/3 ÂM LỊCH)

Giỗ Tổ Hùng Vương, hay còn gọi là Lễ hội Đền Hùng, là một trong những ngày lễ lớn, mang ý nghĩa đặc biệt thiêng liêng của dân tộc Việt Nam. Đây là dịp để toàn thể Nhân dân ta tưởng nhớ, tri ân công lao to lớn của các Vua Hùng – những vị vua đầu tiên đã có công dựng nước, đặt nền móng cho quốc gia Văn Lang – Nhà nước đầu tiên trong lịch sử dân tộc.Hằng năm, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương được tổ chức vào ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Trước ngày chính lễ, các hoạt động lễ hội diễn ra sôi nổi với nhiều hình thức phong phú như rước kiệu, dâng hương, các hoạt động văn hóa dân gian, thể hiện sâu sắc bản sắc văn hóa dân tộc. Cao điểm là nghi lễ dâng hương tại Đền Thượng – nơi linh thiêng gắn với tín ngưỡng thờ cúng các Vua Hùng.Từ xa xưa, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương đã có vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Nhiều triều đại phong kiến như nhà Trần, nhà Lê, nhà Nguyễn đều coi trọng việc thờ cúng các Vua Hùng và giao cho Nhân dân địa phương trực tiếp quản lý, chăm sóc, tổ chức cúng tế tại Đền Hùng. Người dân được miễn giảm sưu thuế, nghĩa vụ để chuyên tâm phục vụ việc hương khói, gìn giữ di tích linh thiêng của dân tộc.Đến thời Nguyễn, vào năm Khải Định thứ 2 (1917), triều đình đã chính thức quy định ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch hằng năm là ngày Quốc lễ. Sau đó, tấm bia Hùng Vương dựng năm 1940 tiếp tục khẳng định vai trò và ý nghĩa của ngày lễ này. Từ đó, Giỗ Tổ Hùng Vương trở thành ngày lễ mang tính pháp lý, có vị trí quan trọng trong đời sống quốc gia.Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Đảng và Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm đến việc giữ gìn và phát huy giá trị của Khu di tích Đền Hùng. Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã nhiều lần về thăm, dâng hương tại Đền Hùng. Ngay sau khi nước nhà giành được độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 22/SL-CTN ngày 18/2/1946 cho phép cán bộ, công chức được nghỉ làm việc vào ngày 10/3 âm lịch để tham gia các hoạt động tưởng niệm, hướng về cội nguồn dân tộc.Đặc biệt, câu nói bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đền Hùng:“Các Vua Hùng đã có công dựng nước – Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”đã trở thành lời nhắc nhở thiêng liêng đối với mỗi người dân Việt Nam về trách nhiệm bảo vệ và xây dựng Tổ quốc.Trải qua thời gian, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương ngày càng được tổ chức quy mô, trang trọng. Năm 2001, Chính phủ ban hành Nghị định số 82/2001/NĐ-CP quy định cụ thể về tổ chức lễ hội Đền Hùng. Đến năm 2007, Quốc hội đã quyết định cho người lao động được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương vào ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (10/3 âm lịch), chính thức khẳng định đây là ngày Quốc lễ của dân tộc.Đặc biệt, ngày 6/12/2012, Tổ chức UNESCO đã công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là niềm tự hào to lớn của dân tộc Việt Nam, khẳng định giá trị trường tồn của truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” và tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc.Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ là dịp để tưởng nhớ tổ tiên mà còn là cơ hội giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Đây cũng là dịp để mỗi người Việt Nam, dù ở trong nước hay ở nước ngoài, cùng hướng về cội nguồn, củng cố tinh thần đoàn kết, chung sức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Phát huy truyền thống tốt đẹp đó, mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân cần tích cực tham gia các hoạt động tưởng niệm, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời nêu cao tinh thần trách nhiệm trong công cuộc xây dựng quê hương, đất nước ngày càng phát triển bền vững.