Liên đội Trường THCS Nguyễn Thái Bình (142)

Đặng Văn Son

Trong những năm đầu thập niên 1930, khi đồng chí Võ Văn Lợi hoạt động ở vùng Giồng Nần thì ông Nguyễn Văn Độ và ông Đặng Văn Son hoạt động tại vùng Long Giang, Long Khánh (Châu Thành). Sau khi ông Võ Văn Lợi bị bắt, hai ông Tám Độ, Bảy Son và một số quần chúng cảm tình Đảng khác, phải rút vào hoạt động bí mật, từng bước len lỏi, nới dần hoạt động theo thế hợp pháp, dựa vào tập quán sinh hoạt địa phương để tuyên truyền vận động quần chúng. Miếu thờ thần ở Bàu Gõ là nơi tụ họp của các ông, tổ chức ở đây tiến hành nhiều hoạt động như treo cờ và khẩu hiệu của Đảng trên các ngọn cây cao. Gây hoang man cho thực dân Pháp và tay sai. Chi bộ Đảng của ông Tám Độ và Bảy Son vẫn duy trì liên lạc với chi bộ Ba Ti (do ông Bùi Sanh Tạo làm Bí thư).

Cuối năm 1930 hưởng ứng phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, khẩu hiệu “Thả tù chính trị Nghệ An đỏ” được treo trên các ngọn tre ở nhiều vùng thuộc các xã Long Giang, Long Thuận, Long Khánh… Thời gian này kẻ thù luôn tìm cách đàn áp phong trào đấu tranh, nhưng đến năm 1931 từ chi bộ Đảng của hai ông Tám Son và Bảy Độ đã phát triển thêm nhiều nhân tố mới, hoạt động mạnh mẽ. Tháng 5/1931, trong một chuyến công tác ông Tám Độ bị địch bắt, tra tấn dã man nhưng không khai thác được gì chúng tuyên án ông 15 năm tù đày đi Côn Đảo. Ông Bảy Son ở lại tiếp tục gầy dựng phong trào đến năm 1934 được sự hỗ trợ thêm của ông Hai Giáp từ Ba Ti về hoạt động tại Châu Thành.

Cả hai ông Tám Độ và Bảy Son hoạt động liên tục từ thời kháng chiến chống Pháp cho đến những năm chống Mỹ. Hai ông là những Đảng viên Đảng Công sản đầu tiên ở Tây Ninh và cũng là những Đảng viên đầu tiên được nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất (1983).