Liệt sĩ áo nâu sồng – Sư cô Thích Đàm Hiền
Sư cô Thích Đàm Hiền – một nữ tu khoác áo nâu nhưng mang trong lòng ngọn lửa yêu nước cháy bỏng.
Sinh năm 1919 với tên khai sinh Nguyễn Thị Vân, quê tại xã Nghĩa Hưng, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Phú Thọ, cô gái trẻ sớm phải rời quê hương vì biến cố gia đình. Năm 1939, khi vừa tròn 20 tuổi, cô tìm đến chùa Khánh Tân (Sài Sơn) xin xuất gia. Cảm động trước cảnh ngộ éo le và tâm nguyện chân thành, vị trụ trì đồng ý cho cô nương nhờ cửa Phật, đặt pháp danh là Thích Đàm Hiền. Với tư chất thông minh, cô nhanh chóng học thông kinh điển, trở thành một sư cô mẫu mực nơi thiền môn.
Thế nhưng, mặc dù đã vào chùa tu hành, Sư cô vẫn không thể nhắm mắt làm ngơ trước cảnh quê hương bị áp bức bởi thực dân, phong kiến và phát xít. Ghi khắc lời Phật dạy: “Muốn trồng cây Bồ đề cho tươi tốt, cần phải dứt trừ cỏ độc”. Sư cô hiểu rằng, con đường giải thoát cho muôn dân không chỉ nằm nơi chánh pháp mà còn cần hành động cụ thể để chống lại bất công và xâm lược.
Từ ngôi chùa nhỏ, Sư cô lặng lẽ kết nối với những cán bộ cách mạng hoạt động bí mật trong vùng, từng bước được giác ngộ và dấn thân vào phong trào kháng chiến. Sau thành công của Cách mạng Tháng Tám, Sư cô tích cực tham gia công tác địa phương và đến năm 1947, chính thức đứng vào hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Đến cuối năm 1948, Sư cô Thích Đàm Hiền đã trở thành Chi ủy viên Chi bộ Sài Sơn, trực tiếp phụ trách hoạt động tại thôn Khánh Tân và là một thành viên nòng cốt trong đội du kích xã. Thời điểm đó, kháng chiến bước vào giai đoạn ác liệt nhất và hình ảnh nữ tu trẻ tuổi vừa thấm nhuần Phật pháp, vừa kiên cường vì nước, đã trở thành nguồn cảm hứng thiêng liêng cho biết bao người dân trong vùng.
