Liệt sĩ - Bà mẹ Việt Nam anh hùng Bùi Thị He

Mẹ Bùi Thị He sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo, đông con. Mẹ có tất cả 6 anh chị em, trong đó có 02 người anh là liệt sĩ: người anh cả công tác ở ban Kinh tài xã Nhuận Đức là Bùi Văn Dốc (1913- 1970). Người anh thứ năm công tác ở Ban Kinh tài quận Củ Chi là Bùi Văn Cá (1919- 1971). Gia đình mẹ thuộc thành phần bần nông, sống bằng nghề làm ruộng rẫy, mẹ còn làm nghề cạo mủ cao su mướn cho đồn điền Đỗ Cao Lụa (nay là nông trường Phạm Văn Cội).

Năm 16 tuổi mẹ làm liên lạc cho các anh chị dân quân ấp Xóm Bưng, xã Nhuận Đức, Củ Chi. Năm 18 tuổi, mẹ lập gia đình, chồng mẹ là ông Đặng Văn Gạo, quê quán ở ấp Gò Nổi, xã An Nhơn Tây, Củ Chi, là người tích cực hoạt động cách mạng từ trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Mẹ đã động viên, giúp đỡ rất nhiều cho chồng để ông hoàn thành tốt nhiệm vụ của cách mạng giao cho. Năm 1940, mẹ gia nhập vào đội du kích xã Nhuận Đức, lúc đó mẹ đã có 1 người con (anh Đặng Văn Thóc). Mẹ sinh được 7 người con (6 trai, 1 gái), gồm: Đặng Văn Thóc; Đặng Văn Khổng; Đặng Thìn; Đặng Văn Lình; Đặng Thị Nàng; Đặng Văn Xình và Đặng Văn Nga.

Từ ngày tham gia hoạt động cách mạng đến lúc hy sinh, má luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ khi được phân công. Ảnh hưởng ý chí bất khuất của ba mẹ, các con của mẹ đã xin được tham gia hoạt động cách mạng. Noi gương sáng của ba mẹ, các anh luôn hoàn thành tốt moi nhiệm vụ và đã lập được nhiều chiến công.

Năm 1963, Mẹ Bùi Thị He là Trưởng ban cán bộ phụ nữ xã, Trưởng ban vận động biểu tình xã Nhuận Đức. Vào ngày 6/9/1963 mẹ Bùi Thị He dẫn đầu đoàn biểu tình tiến ra chợ Phú Hòa Đông, huyện Củ Chi để đấu tranh chính trị với giặc. Mẹ đã bị bọn giặc bắn trọng thương và trên đường về nhà mẹ đã hy sinh.

Mẹ Bùi Thị He có chồng, 03 con trai là liệt sĩ

Chồng mẹ- Liệt sĩ Đặng Văn Gạo, nhập ngũ năm 1939, kết nạp Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1945. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp tái xâm lược, ông làm Trưởng Ban Kinh tài Chi đội 6. Hy sinh ngày 20/3/1970, trên đường công tác bị lọt vào ổ phục kích của giặc. Chức vụ trước lúc hy sinh: Trưởng Ban Quân nhu Quân khu 9.

Liệt sĩ Đặng Văn Thóc (con trai thứ hai), sinh năm 1940, tại xã Nhuận Đức, Củ Chi, nhập ngũ năm 1959. Anh hy sinh trong một trận đánh xe tăng Mỹ ngày 5/9/1967. Chức vụ trước lúc hy sinh: Trưởng Ban bảo vệ Ban Tuyên huấn khu Sài Gòn- Gia Định.

Liệt sĩ Đặng Văn Khổng (con trai thứ ba), sinh năm 1943, tại xã Nhuận Đức, Củ Chi, nhập ngũ 1962. Anh hy sinh tháng 1/1968, khi ôm trái tấn công vào sân bay Biên Hòa (tỉnh Đồng Nai). Chức vụ trước lúc hy sinh: Tiểu đội trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, đơn vị công tác: Công trường 9.

Liệt sĩ Đặng Văn Lình (con trai thứ năm), nhập ngũ năm 1960. Anh hy sinh năm 1967. Chức vụ trước lúc hy sinh: Tiểu đội trưởng, đơn vị: Tiểu đoàn Vinh Quang khu Sài Gòn- Gia Định (Biệt động Thành).

Ngoài người chồng, 03 con trai, Mẹ Bùi Thị He còn có 02 người anh trai cũng là liệt sĩ đã anh dũng hy sinh cho Tổ quốc, Đó là:

Người anh thứ hai của mẹ- Liệt sĩ Bùi Văn Dốc, sinh năm 1913, tham gia kháng chiến từ năm 1945, nguyên là cán bộ Ủy ban kháng chiến xã Nhuận Đức, sau làm Trưởng Ban Kinh tài xã, hy sinh ngày 27/08/1969, trong khi đang cùng đồng đội họp bàn kế hoạch công tác thì bị pháo địch bắn hy sinh.

Người anh thứ năm của mẹ- Liệt sĩ Bùi Văn Cá, sinh năm 1919, tham gia kháng chiến từ năm 1945, Xã đội trưởng xã Nhuận Đức, sau chuyển công tác ở huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh, hy sinh năm 1970 ở Đồng Ớt, xã Lộc Thuận, huyện Trảng Bàng.

Mẹ Bùi Thị He được Thủ tướng Chính phủ cấp Bằng Tổ quốc ghi công và Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký quyết định truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam anh hùng ngày 24/4/1995. Hiện con trai của mẹ là Đặng Văn Xình lo việc thờ cúng mẹ tại nhà số 164, đường 538, ấp Xóm Bưng, xã Nhuận Đức, huyện Củ Chi.

5. Liệt sĩ Nguyễn Thị Rư (1929-1969)

Liệt sĩ, Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Rư (còn có tên Bùi Thị Rư) sinh năm 1929, hy sinh ngày 29 tháng 02 năm 1969, hưởng dương 40 tuổi, quê quán ở ấp Gia Bẹ, xã Trung Lập Hạ, huyện Củ Chi, thành phố Hồ Chí Minh. Mẹ có Mẹ có chồng, 02 con trai, 01 con rể đã anh dũng hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Mẹ xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, không có ruộng đất, thời thơ ấu, mẹ phải đi làm thuê ở mướn phụ giúp cha mẹ kiếm tiền. Mẹ có tất cả 5 anh em. Lớn lên mẹ lập gia đình với ông Ngô Văn Then ở ấp Tầm Lanh, xã Trung Lập Thượng, Củ Chi, mẹ rất giỏi giang trong công việc ruộng vườn, ngoài ra hàng ngày còn phải mua gánh bán bưng để đủ tiền nuôi chồng con. Mẹ sinh được 4 người con, gồm: Ngô văn Quân; Ngô Thị Anh; Ngô Thị Khỏi; Ngô Văn Nhân.

Năm 1960, chồng mẹ là ông Ngô Văn Then- Xã đội phó xã Trung Lập Hạ, lúc này, mẹ cũng cùng chồng tham gia công tác cách mạng, đảm nhận nhiệm vụ làm liên lạc cho cán bộ. Năm 1961, mẹ tham gia phong trào đấu tranh binh vận ở địa phương. Mẹ bị địch bắt giam ở nhà tù Phú Lợi, tỉnh Bình Dương. Năm 1962, mẹ được trả tự do về nhà tiếp tục hoạt động cách mạng. Trong thời gian mẹ ở tù, người con trai lớn Ngô Văn Quân sinh năm 1948, năm 16 tuổi thoát ly gia đình đi học ở trường Thiếu sinh quân ở xã Thanh Tuyền, huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương. Năm 1964, trong một trận chiến chống càn của địch vào căn cứ ở Thanh Tuyền, anh đã dũng cảm chiến đấu hy sinh cùng nhiều đồng đội khác để bảo vệ căn cứ. Lúc đó, cấp bậc của anh là trung sĩ quân đội nhân dân Việt Nam.

Hai năm sau, vào ngày 1/1/1966, mẹ lại nhận được tin chồng Ngô Văn Then, xã đội phó xã Trung Lập Hạ hy sinh trong lần đi công tác tại Đồng Lớn bị máy bay địch phát hiện, truy đuổi bắn ông hy sinh. Cố nén đau thương vì nổi mất con, mất chồng, mẹ lại gián tiếp đảm nhận nhiệm vụ của chồng con còn dang dỡ, mẹ tiếp tục vận động bà con đấu tranh với giặc, ngày đêm bám trụ giữ làng, nươi quân, tải đạn chăm sóc thương binh. Ngày 29/2/1969, trong cuộc tấn công để giải cứu cán bộ của ta đang bị thương nặng lại bị giặc bao vây tại ấp Tầm Lanh, xã Trung Lập Thượng, Củ Chi, máy bay địch truy sát bắn mẹ hy sinh. Người con gái thứ ba của mẹ là chị Ngô Thị Anh sinh năm 1950, tham gia công tác cách mạng lúc 15 tuổi, làm giao liên cho du kích xã, chị từng bị địch bắt đánh đập tù dày ở Ty cảnh sát Tây Ninh. Năm 1972 do bệnh tật, nghỉ về nhà làm ruộng rẫy và đan bồ nuôi con. Chồng chị là liệt sĩ, anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Cao Văn Soái. Năm 1962 là cán bộ an ninh quận Củ Chi. Năm 1970, trong đợt giải vây cho cán bộ chiến sĩ an ninh quận bị giặc Mỹ bao vây ở xã Phú Hòa Đông, anh chiến đấu dũng cảm và anh dũng hy sinh.

Con gái thứ tư của mẹ là Ngô Thị Khởi, sinh năm 1951, tham gia hoạt động tại địa phương làm du kích ấp, liên lạc. Năm 1972 chị bị thương nặng, hiện là thương binh hiện đang sinh sống cùng các con ở ấp Tầm Lanh, xã Trung Lập Thượng.

Con trai út của mẹ- Nguyễn Văn Nhân, sinh năm 1953, tham gia hoạt động làm du kích tại địa phương. Năm 1970 trong lần đi công tác từ Đồng Lớn về Tầm Lanh, xã Trung lập Thượng, Củ Chi thị bị vướn mìn của địch hy sinh tại chỗ (hiện tại gia đình đang làm hồ sơ xin công nhận liệt sĩ)”

Mẹ Nguyễn Thị Rư (tức Bùi Thị Rư) được Thủ tướng Chính phủ cấp Bằng Tổ quốc ghi công và Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký quyết định truy tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam anh hùng ngày 17/12/1994. Quyết định số 394 KT/CTN và được Nhà nước tặng thưởng Huân chương kháng chiến hạng II.

Hiện cháu ngoại là Cao Văn Tùng (tức Bùi Văn Tùng) lo việc thờ cúng mẹ tại nhà số 24, đường 575, ấp Gia Bẹ, xã Trung Lập Hạ, huyện Củ Chi.