Liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm .
Trong lịch sử Việt Nam hiện đại, có những cái tên trở thành biểu tượng bất tử, không phải qua những chiến công hiển hách trên chiến trường lớn, mà qua sự cống hiến phi thường của một tâm hồn nhân ái và lý tưởng sống cao đẹp. Liệt sĩ, Bác sĩ Đặng Thùy Trâm chính là một ngọn lửa rực rỡ như thế, một người con gái Hà Nội đã dâng trọn cả tuổi xuân và sinh mệnh mình cho miền Nam ruột thịt. Xuất thân và Lựa chọn Lý tưởng Đặng Thùy Trâm sinh năm 1942 tại Huế, lớn lên trong một gia đình tri thức yêu nước tại Hà Nội. Cha là bác sĩ Đặng Ngọc Khuê, mẹ là giảng viên Doãn Ngọc Trâm. Được nuôi dưỡng trong môi trường văn hóa và tinh thần ấy, Thùy Trâm sớm hun đúc nên hoài bão lớn lao. Năm 1961, chị thi đỗ vào Trường Đại học Y khoa Hà Nội danh tiếng. Sau khi tốt nghiệp năm 1966, đứng trước con đường sự nghiệp an nhàn tại thủ đô, Đặng Thùy Trâm đã nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc: “Đất nước cần, trái tim tôi có mặt.” Chị tình nguyện xung phong vào chiến trường miền Nam ác liệt nhất. “Người Chiến sĩ Áo Trắng” nơi chiến trường Đức Phổ Cuối năm 1966, vượt Trường Sơn, Bác sĩ Đặng Thùy Trâm được phân công về Bệnh xá Đức Phổ (Quảng Ngãi) – một bệnh xá tiền phương hoạt động giữa vùng giải phóng đầy rẫy hiểm nguy. Từ 1967 đến 1970, chị vừa là Bệnh xá trưởng, vừa là người thân yêu của đồng đội và nhân dân nơi đây. Cuộc sống của một nữ bác sĩ trên chiến trường là chuỗi ngày gian khổ không bút mực nào tả xiết: không điện, không nước sạch, dụng cụ y tế thô sơ, thuốc men khan hiếm đến mức phải dùng lá cây thay thế. Thế nhưng, chị chưa một lần lùi bước. Với kiến thức y học, với trái tim dũng cảm, chị cùng đồng đội giành giật từng sinh mạng giữa lằn ranh sinh tử. Chị không chỉ cứu chữa thương binh mà còn là chỗ dựa tinh thần vững chắc: chị tổ chức ca hát, làm thơ, dạy dân cách sơ cứu, khiến chị trở thành “người chị, người mẹ thứ hai” của chiến trường. Nhật ký – “Ngọn lửa trong đó”
Chính trong những năm tháng gian khổ ấy, Đặng Thùy Trâm đã giữ một người bạn đồng hành trung thành: cuốn nhật ký. Những trang viết không chỉ ghi lại hiện thực khốc liệt mà còn là dòng chảy mãnh liệt của đời sống nội tâm: nỗi nhớ thương gia đình, sự xót xa trước cái chết của đồng đội (“Xương máu đã chất cao như ngọn núi căm thù”), lòng trắc ẩn với những người lính, và cả những rung động lãng mạn, trong sáng. Ngày 22 tháng 6 năm 1970, khi chưa đầy 28 tuổi, trong một chuyến công tác, Bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã anh dũng hy sinh khi bị lính Mỹ tập kích tại Quảng Ngãi. Cuốn nhật ký tưởng chừng đã bị tiêu hủy, nhưng may mắn được một người lính Mỹ nhặt được và gìn giữ, kèm lời nhắn: “Đừng đốt nó! Có lửa trong đó…” Mãi đến năm 2005, “Ngọn lửa” ấy mới về đến tay gia đình và được xuất bản. Nhật ký Đặng Thùy Trâm nhanh chóng tạo nên một hiện tượng văn học, được dịch ra hàng chục thứ tiếng, là minh chứng cho một lý tưởng sống cao đẹp: “Đời người chỉ sống có một lần, phải sống sao cho khỏi xót xa ân hận vì những năm tháng sống hoài, sống phí.” Di sản bất tử Cuộc đời và sự hy sinh của Bác sĩ Đặng Thùy Trâm là một chân lý sáng ngời: sự cống hiến vô tư vì Tổ quốc và nhân dân sẽ không bao giờ phai mờ. Chị không chỉ là một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, mà còn là ngọn đuốc soi đường cho thế hệ trẻ hôm nay về lý tưởng sống, lòng nhân ái và tinh thần dấn thân không vụ lợi. Tên chị được đặt cho nhiều công trình ý nghĩa, mãi mãi là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam.
