LIỆT SĨ, BÁC SĨ ĐẶNG THÙY TRÂM
Đặng Thùy Trâm - Ngọn lửa từ Đức Phổ.Đặng Thùy Trâm sinh ra vào ngày 26 tháng 11 năm 1942 tại Huế, nhưng tâm hồn và nghị lực của chị lại được tôi luyện giữa lòng Hà Nội những năm tháng kháng chiến đầy gian khổ. Là con gái của một gia đình trí thức ngành y, chị không chỉ thừa hưởng nền tảng kiến thức vững vàng mà còn sớm hình thành một trái tim đầy trắc ẩn khi chứng kiến nỗi đau của đồng bào. Những ngày thơ bé phải đi sơ tán, thay người lớn cấy lúa, bắt ốc đã rèn cho chị sự dẻo dai, nhưng chính ánh đèn dầu cùng những trang sách của Balzac hay Nam Cao đã bồi đắp nên một tâm hồn lãng mạn, tràn đầy lý tưởng. Chị không nhìn gian khó bằng sự uất ức mà xem đó là môi trường để nhận ra giá trị thực sự của sự sống, rằng con người ta sống không phải để đong đếm ngày tháng, mà để đong đếm những gì đã cho đi.
Bước chân vào trường Chu Văn An năm 1958, cô nữ sinh có giọng hát Alto truyền cảm ấy đã có thể chọn cho mình một con đường bằng phẳng hơn với văn chương, nhưng chị lại chọn ngành Y. Đó là một quyết định mang tính dấn thân, vì chị tin rằng việc chữa lành vết thương cho đồng bào trong cơn binh lửa chính là cách phục vụ Tổ quốc thiết thực nhất. Khi tốt nghiệp vào năm 1967, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn cam go, Đặng Thùy Trâm đã không ngần ngại tình nguyện rời xa Thủ đô để vào Đức Phổ, Quảng Ngãi – nơi được coi là chảo lửa ác liệt lúc bấy giờ. Tại bệnh xá huyện dã chiến, chị đã sống và chiến đấu trong những điều kiện thiếu thốn đến nghiệt ngã, nơi mà bàn mổ chỉ là tấm ván gỗ và dao mổ phải mài từ những chiếc bu-ri xe cũ kỹ. Vậy mà trong những trang nhật ký viết dưới hầm chữ A, người ta không tìm thấy sự nản lòng, chỉ thấy tình yêu thương vô bờ bến dành cho thương binh và lời thề không bỏ sót một bệnh nhân nào.
Đỉnh điểm của tinh thần tận hiến ấy là trong chiến dịch Mậu Thân 1968, khi chị cùng đồng đội phải di dời bệnh xá qua hàng chục địa điểm khác nhau dưới làn bom B-52 để bảo vệ tính mạng cho thương bệnh binh. Hình ảnh người bác sĩ trẻ nhường phần cơm trắng ít ỏi của mình cho các thủy thủ tàu không số đã khắc sâu vào lòng quân dân vùng đất lửa một biểu tượng về “Thiên thần áo trắng”. Sự hy sinh của chị vào ngày 22/06/1970 khi lấy thân mình che đạn cho đồng đội là một nốt lặng đau xót nhưng hào hùng, khép lại cuộc đời của một người chiến sĩ y tế mẫu mực. Thế nhưng, ngọn lửa trong lòng chị không tắt lịm theo tiếng súng phục kích, nó đã được lưu giữ bởi chính một người lính ở phía bên kia chiến tuyến – Frederic Whitehurst – người đã cảm nhận được sức nóng từ những dòng nhật ký “có lửa” và gìn giữ chúng suốt hơn ba mươi năm.
Sự trở về của cuốn nhật ký năm 2005 không chỉ là một sự kiện xuất bản mà đã trở thành một biểu tượng tinh thần, lan tỏa đến hàng triệu trái tim trên toàn thế giới. Với bạn bè quốc tế, chị là một “Anne Frank của Việt Nam”, nhưng với những người cán bộ và giảng viên hôm nay, Đặng Thùy Trâm là một tấm gương sống động về bản lĩnh chính trị và sự sáng tạo không ngừng. Sống và học theo chị không phải là làm những điều viển vông, mà là sự kiên định trong lý tưởng, là tinh thần vượt khó khi đối mặt với những thử thách mới của thời đại. Chúng ta hãy tiếp nối mạch lửa từ Đức Phổ, viết tiếp những trang nhật ký của thế kỷ 21 bằng tất cả trách nhiệm, trí tuệ và lòng nhân văn để thắp sáng con đường đi tới của các thế hệ tương lai.
