Liệt Sĩ, Bác Sĩ Đặng Thuỳ Trâm
"Đó là ngày vĩnh viễn không quên được" CCB Phạm Hồng Sơn, khu 5b, phường Quang Trung (TP Uông Bí) năm nay đã 94 tuổi. Ông là nhân chứng lịch sử của hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của dân tộc. Dù đã ở cái tuổi xưa nay hiếm, thế nhưng, khi chúng tôi nhắc về cuộc tổng khởi nghĩa tháng 8-1945 giành lại chính quyền, mọi ký ức trong ông lại hiện về. Ông kể cho chúng tôi nghe những câu chuyện bằng giọng kể đầy tự hào và trôi chảy, cứ như, những câu chuyện đó, với ông mới diễn ra ngày hôm qua vậy. Ông Sơn kể: Ngày 8-6-1945, khi Việt Minh thành lập "Đệ tứ Chiến khu" kêu gọi, tập hợp quần chúng nhân dân tham gia khởi nghĩa, tôi đã cùng thanh niên, người dân vùng lên bắt lý trưởng nộp ấn tín cho cách mạng, nổi dậy đốt, cướp kho thóc của Nhật chia cho nhân dân, tham gia giải phóng Đông Triều. Sau đó, tôi tiếp tục tham gia cùng đoàn người bừng bừng khí thế, ngược về các tổng, huyện kêu gọi khởi nghĩa giành chính quyền về tay nhân dân tại đồn Tràng Bạch, Uông Bí, Quảng Yên… Ánh mắt đầy xúc động, khi những kỷ niệm xưa đang ùa về, ông Sơn bảo: Tôi không bao giờ quên được giây phút khi nghe đại biểu Mặt trận Việt Minh đọc lệnh khởi nghĩa. Lúc ấy, tôi cùng mọi người hô vang Việt Minh muôn năm! Ðả đảo phát-xít, đả đảo thực dân! Chính quyền về tay nhân dân!. Ông Sơn nói với chúng tôi bằng giọng rưng rưng, ông vẫn nhớ như in hình ảnh lực lượng khởi nghĩa và nhân dân ôm chầm lấy nhau trong nước mắt, niềm vui không nói nên lời khi quê hương giành thắng lợi. Ông bảo, tinh thần lúc đó vui sướng lắm vì đã kết thúc 80 năm bị thực dân Pháp đô hộ, cai trị. Người dân đã được làm chủ đất nước. Nhìn vào tấm ảnh Bác Hồ treo trên tường, ông nghẹn ngào: Đi hết nửa đời người, chứng kiến biết bao thăng trầm, biến cố của lịch sử, từ chỗ đất nước trong ách nô lệ, cuộc sống người dân đói khổ lầm than, cho đến bây giờ, Việt Nam nói chung và đặc biệt là tỉnh Quảng Ninh đã có những bước phát triển nhảy vọt, người dân có cuộc sống khấm khá, văn minh. Tôi luôn tin tưởng rằng, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân làm nên điều thần kỳ ấy.
Liệt sĩ-Bác sĩ Đặng Thùy Trâm sinh ngày 26/11/1942, là người con của quê hương Thừa thiên-Huế nhưng sinh ra và lớn lên tại Hà Nội. Cha là Bác sĩ ngoại khoa Đặng Ngọc Khuê, mẹ là Dược sĩ Doãn Ngọc Trâm-nguyên là giảng viên Trường Đại học Dược khoa, Hà Hội. Đặng Thùy Trâm tốt nghiệp Bác sĩ Y khoa tại Trường Đại học Y khoa Hà Nội năm 1966, sau đó xung phong vào chiến trường miền Nam làm nhiệm vụ của một người thầy thuốc trong thời gian chiến tranh chống Mỹ cứu nước. Bác sĩ Đặng Thùy Trâm công tác tại bệnh viện huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, trong khi làm nhiệm vụ tại địa bàn đã bị địch phục kích và anh dũng hy sinh vào năm 1970 khi còn rất trẻ, chỉ mới chưa đầy 28 tuổi đời với 3 năm tuổi nghề và 2 năm tuổi Đảng. Nhân dân địa phương đã an táng Chị ngay tên mãnh đất mà Chị đã hy sinh và được gia đình cải táng về nghĩa trang Liệt sĩ xã Xuân Phương, huyện Từ Liêm, Thủ đô Hà Nội.
Trong hành trang để lại trước lúc hy sinh của Chị là 2 cuốn nhật ký đã được một cựu chiến binh Mỹ tên là Frederic Whitehurst từng tham chiến tại chiến trường huyện Đức Phổ tìm thấy và cất giữ. Do khó khăn trong việc tìm kiếm gia đình của Bác sĩ Đặng Thùy Trâm và đã tưởng như tuyệt vọng, 2 cuốn nhật ký nầy được Frederic Whitehurst trao tặng cho Viện Lưu trữ về Việt Nam tại Trường Đại học Tổng hợp Texas, Lubbock lưu giữ và bảo quản.
Sau bao nhiêu năm tìm kiếm thân thích của gia đình Chị và được sự đồng ý của gia đình, cuốn “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” đã được Nhà Xuất bản Hội Nhà Văn xuất bản và phát hành vào dịp kỷ niệm 30 năm ngày quê hương được hoàn toàn giải phóng và 60 năm ngành thành lập Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
Trong dịp kỷ niệm này, tại nhà thờ họ Đặng ở 120 Mai Thúc Loan, Thành phố Huế; Ts. Trần Chí Liêm-Thứ trưởng Bộ Y tế, Đc. Ngô Hòa-Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân Dân, PGs.Ts Nguyễn Dung-Giám đốc Sở Y tế Thừa thiên-Huế đã tổ chức Lễ Dâng hương tưởng niệm và phát động phong trào học tập y đức của Liệt sĩ-Bác sĩ Đặng Thùy Trâm, một thầy thuốc với phẩm chất anh hùng cách mạng của người chiến sĩ Cộng sản. Bộ Y tế đang trình Nhà nước xét tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho Liệt sĩ-Bác sĩ Đặng Thùy Trâm và có kế hoạch xây dựng bệnh viện khu vực Đức Phổ-tỉnh Quảng Ngãi, nơi Bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã anh dũng hy sinh trở thành một bệnh viện kiểu mẫu của toàn quốc và mang tên Bệnh viện Đặng Thùy Trâm. Ngoài Liệt sĩ-Anh hùng Lao động-Giáo sư-Đặng Văn Ngữ, ngành y tế Thừa thiên-Huế còn có anh hùng, liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm đã đi vào lịch sử. Hàng năm, vào dịp kỷ niệm Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, ngày Thương binh-Liệt sĩ 27/7 và ngày hy sinh của các Liệt sĩ, ngành y tế sẽ tổ chức viếng thăm và dâng hương trước di ảnh tại các nhà thờ họ tộc để tưởng niệm.
