LIỆT SĨ ĐÀO SƠN TÂY

Ông Đào Sơn Tây sinh năm 1930 trong một gia đình cố nông, nghèo nhất ấp 2. Nhà ông ngay cạnh Ao Dinh, nơi hơn 100 năm trước Bình Tây Đại Nguyên Soái Trương Định đã tuẫn tiết. Có lẽ chính cái không khí linh thiêng của Đám Lá Tối Trời ấy đã hun đúc nên con người ông.

Năm 1959, Ngô Đình Diệm lê máy chém khắp miền Nam. Ở Gia Thuận, chúng lập ấp chiến lược, dồn dân. Ông Tây lúc đó đã 29 tuổi, có vợ và 2 con, nhưng ông là người đầu tiên đốt thẻ bài, bỏ ấp chiến lược ra căn cứ. Bà con kể lại, ông nói: "Đất này của ông Trương Định khai hoang, không phải của thằng Diệm".

Năm 1963 ông chính thức vào du kích xã Gia Thuận. Từ đó đến 1968 là 5 năm ròng rã ông sống trong rừng dừa nước, không một ngày về nhà. Ông làm Tổ trưởng du kích mật, nhiệm vụ chính là dẫn đường. Con rạch Gia Thuận chằng chịt, chỉ có người dân địa phương mới biết đường. Ông đã có 17 lần dẫn bộ đội huyện Gò Công Đông tập kích bót Kiểng Phước, bót Rạch Bùn. Mỗi lần đi là một lần thập tử nhất sinh, phải lội qua 2km ruộng trống giữa đồn địch.

Tôi còn nhớ lời bác Ba ở Gia Thuận kể: "Thằng Tây nó gan lắm. Nó cởi trần, bôi bùn lên người, ngậm lá dừa nước mà bơi qua rạch. Trên lưng nó cõng 5 ký thuốc nổ. Lính Mỹ chiếu đèn pha sáng trưng mà không thấy nó".

Đỉnh cao là trận chống càn năm 1967. Mỹ đổ 2 tiểu đoàn càn vào Gia Thuận, định xóa trắng căn cứ. Du kích xã chỉ có 12 người. Ông Tây đã nghĩ ra cách lấy lá dừa khô đốt khói giả làm bếp của dân, dụ máy bay Mỹ ném bom vào bãi trống, còn du kích thì ém ở Đám Lá Tối Trời đánh ngược lại. Trận đó du kích Gia Thuận diệt 18 tên, thu 5 súng mà không thiệt hại.

Ngày 15/3/1968, trong cuộc Tổng tiến công Mậu Thân đợt 2, địch phản kích dữ dội. Ông được giao nhiệm vụ cõng thương binh là anh Nguyễn Văn Nở ra khỏi vòng vây. Lúc đó ông đã bị thương ở chân. Nhưng ông vẫn cõng đồng đội đi được 500m. Đến bờ kênh, ông bị trúng đạn đại liên của địch và hy sinh, người vẫn còn ôm chặt đồng đội. Năm đó ông 38 tuổi.

Sau giải phóng, gia đình tìm được hài cốt ông ngay tại bờ kênh Gia Thuận, đưa về Nghĩa trang Liệt sĩ Gò Công Đông. Tên ông được đặt cho con đường đất đỏ chạy từ Đình Gia Thuận ra Ao Dinh, con đường mà ngày xưa ông vẫn đi.