LIỆT SĨ ĐỖ VĂN RƠM

Anh hùng Đỗ Văn Rơm sinh năm 1913, quê ở xã Quảng Thanh, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, từng bị bắt đi lính khố đỏ, đồng chí sớm thấu hiểu nỗi thống khổ của nhân dân và bản chất tàn bạo của thực dân xâm lược, từ đó giác ngộ và đi theo cách mạng.

Dũng cảm chiến đấu, trừ gian diệt tề

Tháng 8/1945, đồng chí Đỗ Văn Rơm tham gia Đội Tự vệ Cứu quốc, hoạt động du kích bán tập trung, thực hiện nhiệm vụ trừ gian, diệt tề tại địa phương.

Năm 1946, thực dân Pháp đánh chiếm huyện Thủy Nguyên và lập đồn trên núi Táu, thuộc xã Quảng Thanh, án ngữ 8 xã phía Bắc. Đồn do một tên quan Pháp có biệt hiệu Tây Sẹo chỉ huy. Hắn thường xuyên tổ chức vây ráp, bắt bớ cán bộ Việt Minh, đặc biệt tại các xã Quảng Thanh, Phù Ninh, An Sơn, gây nhiều tội ác với nhân dân.

Với lòng căm thù giặc sâu sắc và quyết tâm tiêu diệt tên Tây Sẹo, Đỗ Văn Rơm đã tích cực luyện tập võ “Kỳ Tập”. Do biết tiếng Pháp, đồng chí được Ủy ban Kháng chiến hành chính Ngọc Địch giao nhiệm vụ tiếp cận khu vực đồn địch để dò la tin tức.

Ngày 4/4 âm lịch năm 1949, khi Tây Sẹo đi dò la tin tức Việt Minh một mình, Đỗ Văn Rơm nhanh chóng tiếp cận, sử dụng võ Kỳ Tập quật ngã tên quan Pháp xuống sình lầy, cướp súng và dùng dao tiêu diệt hắn.

Hoạt động trong lòng địch

Tháng 6/1951, địch san bằng chợ Cửa Lăng, lập đồn Bang Thanh Lãng và đưa các tên Phổ, Đàm về phụ trách, tăng cường củng cố bộ máy tề ngụy, kìm kẹp nhân dân.

Trước tình hình đó, Đảng chủ trương đưa những đảng viên trung thành, chưa bị lộ vào hàng ngũ địch. Đỗ Văn Rơm là người đầu tiên được giao nhiệm vụ này. Đồng chí phụ trách một tổ gồm 6 người, với nhiệm vụ ngăn chặn tội ác của lính đồn, đồng thời phối hợp thực hiện nội công, ngoại kích khi có thời cơ.

Nhờ biết tiếng Pháp, đồng chí được địch cất nhắc làm đồn trưởng, chỉ huy quân sự. Trong thời gian hoạt động trong lòng địch, Đỗ Văn Rơm tích cực thu thập và bí mật đưa tài liệu quan trọng ra ngoài, phục vụ hoạt động của cách mạng.

Trận đánh đồn Bang Thanh Lãng và sự hy sinh anh dũng

Năm 1953, địch phát hiện Đỗ Văn Rơm là người của cách mạng. Tháng 9/1953, Huyện ủy Thủy Nguyên chủ trương tiêu diệt đồn Bang Thanh Lãng. Đồng chí Rơm đã bí mật thu giữ toàn bộ “quy lát” súng của binh lính Pháp trong đồn, tạo điều kiện cho trận đánh.

Đúng 3 giờ sáng ngày 22/9/1953, đồng chí nổ súng tiêu diệt tên Bang trưởng và tên Hựu, một đối tượng Quốc dân Đảng, đồng thời mở cửa đồn cho ba du kích Chu Văn Bình, Bùi Văn Cơ và Đặng Văn Thân tiến vào thu vũ khí, tài liệu quan trọng và bắt sống, dẫn giải 31 lính ngụy về căn cứ.

Khi quân Pháp từ các đồn xung quanh kéo đến tiếp viện, Đỗ Văn Rơm tổ chức lực lượng đưa hàng binh về căn cứ, còn bản thân ở lại chặn đánh quân địch. Đồng chí vừa chiến đấu vừa rút lui về phía bờ sông Hòn Ngọc. Khi đến bờ sông, đồng chí bị trọng thương nhưng vẫn cố gắng vượt sông để trở về căn cứ, quyết không để rơi vào tay quân thù.

Do kiệt sức, trên người vẫn mang vũ khí và mặc nguyên quần áo, đồng chí bị địch tập trung hỏa lực bắn dữ dội. Đỗ Văn Rơm đã anh dũng hy sinh trên dòng sông Ngọc.

Trận đánh trong lòng địch tuy vô cùng nguy hiểm nhưng đã giành thắng lợi: ta bắt 28 lính, tiêu diệt 3 tên ác ôn, thu 27 súng trường, 1 trung liên, 1 tiểu liên, 1 côn bát cùng nhiều đạn dược, quân dụng. Trong chiến công đó, đồng chí Đỗ Văn Rơm có đóng góp đặc biệt quan trọng.

Tấm gương anh dũng của người chiến sĩ cách mạng

Trận đánh đồn Bang Thanh Lãng đã trở thành một kỳ tích trong truyền thống đấu tranh cách mạng của huyện Thủy Nguyên và thành phố Hải Phòng. Câu chuyện về trận đánh được ghi lại trong cuốn “Con nuôi gã Bang Tá” và tên tuổi Đỗ Văn Rơm được lưu danh trong “Lịch sử đấu tranh cách mạng của nhân dân huyện Thủy Nguyên (1930-1975)”.

Với tinh thần mưu trí, dũng cảm, kiên trung và sự hy sinh anh dũng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, liệt sĩ Đỗ Văn Rơm đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân theo Quyết định số 1481/QĐ-CTN ngày 5/12/2007.

Tên tuổi và sự hy sinh của đồng chí là biểu tượng về lòng yêu nước, tinh thần kiên cường và ý chí chiến đấu của người chiến sĩ cách mạng Hải Phòng, góp phần làm nên truyền thống vẻ vang của quân và dân thành phố Cảng.