Liệt sĩ Hà Thị Xanh

Liệt sĩ Hà Thị Xanh là một trong 10 nữ thanh niên xung phong anh dũng hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc vào ngày 24 tháng 7 năm 1968. Chị ngã xuống khi tuổi đời mới bước sang tuổi 19, để lại câu chuyện cảm động về một người chiến sĩ luôn xốc vác, nhận phần việc gian khổ về mình.

Năm sinh – Năm hy sinh: 1949 – 1968 (hy sinh khi vừa tròn 19 tuổi).

Quê quán: Xã Đức Hòa, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.

Chức vụ: Chiến sĩ thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55 Thanh niên xung phong Hà Tĩnh.

Chị Hà Thị Xanh sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân thuần túy tại vùng quê Đức Hòa. Cuộc sống lam lũ từ nhỏ giúp chị rèn luyện được sức khỏe dẻo dai và tinh thần chịu thương chịu khó.

Trong mắt đồng đội cùng tiểu đội, chị Xanh là một cô gái có nước da bánh mật khỏe khoắn, dáng người đậm, tính tình hiền lành, ít nói nhưng sống rất tình cảm.

Điểm nổi bật nhất ở chị chính là sự gương mẫu trong lao động. Mỗi khi ra trận địa san lấp hố bom, chị Xanh luôn là người làm việc xốc vác nhất, không ngại bùn đất, bom đạn và thường xuyên chủ động nhận về mình những phần việc nặng nhọc, nguy hiểm thay cho những đồng đội có sức khỏe yếu hơn.

Theo lời kể từ các cựu thanh niên xung phong, một lần trước khi hy sinh không lâu, chị Xanh được ban chỉ huy giải quyết cho nghỉ phép về thăm nhà. Vì thương gia đình và muốn phụ giúp bố mẹ, chị đã rủ thêm bạn cùng đơn vị tranh thủ về phụ giúp việc đồng áng. Suốt mấy ngày phép ngắn ngủi, chị làm việc không ngơi nghỉ dưới ruộng sâu, như muốn gánh vác bớt phần nào gánh nặng cho gia đình trước khi quay trở lại chiến trường khốc liệt. Đó cũng là lần cuối cùng gia đình được nhìn thấy chị.

Tháng 7 năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc bước vào giai đoạn bị đánh phá đỉnh điểm. Kẻ địch quyết biến nơi này thành "tọa độ chết", nhưng chị Xanh cùng tiểu đội quyết tâm giữ vững khẩu hiệu "máu có thể chảy, nhưng đường không thể tắc". Trưa ngày 24/7/1968, Tiểu đội 4 nhận lệnh ra trọng điểm san lấp hố bom sau đợt dội bom của địch để thông đường cho đoàn xe chi viện thẳng tiến vào Nam.

Đến 16 giờ 30 phút, trận oanh tạc thứ 15 của máy bay Mỹ dội xuống. Một quả bom áp nổ cực mạnh ngay sát hầm trú ẩn chữ A khiến căn hầm sập xuống. Chị Hà Thị Xanh cùng 9 người chị em thân thiết đã vĩnh viễn nằm lại dưới lòng đất mẹ.

Sự hy sinh của chị Hà Thị Xanh cùng tập thể Tiểu đội 4 đã trở thành biểu tượng bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Chị đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hiện nay, phần mộ của chị đang yên nghỉ trang trọng bên cạnh các đồng đội tại trung tâm Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc.